گروه اقتصادی: بررسی اسناد بورس تهران و افشاهای کدال نشان میدهد در ۲۶ آبان ۱۴۰۵، سه شرکت پتروشیمی پردیس، شیراز و صنایع پتروشیمی کرمانشاه، همزمان با واگذاری حدود ۱۱۷٫۵ همت سهام هلدینگ خلیج فارس، خریدار بلوکهایی از سهام گروه پتروشیمی تابان فردا به ارزشی تقریباً برابر شدهاند. فروشنده بلوک تابان، شرکت سرمایهگذاری اهداف بوده است. این معاملات در حالی انجام شده که تنها دو روز پیش از آن، تابان برآورد درآمد سود سهام خود را بیش از ۷٫۴ همت کاهش داده بود و گزارشهایی نیز از درخواست توقف عرضه پیش از انجام معامله منتشر شده است. اکنون پرسش اصلی این است: چه کسانی این جابهجایی عظیم دارایی را تصویب کردند، مجوزهای لازم چگونه اخذ شد و آیا مراجع نظارتی پیش از انجام معامله، ایرادهای احتمالی را بررسی کردهاند؟
۱۱۷ همت سهام فارس فروخته شد؛ ۱۱۷ همت سهام تابان خریداری شد
به گزارش بولتن نیوز، مطابق اطلاعیه رسمی شماره ۱۸۱/۱۴۰۵۱۲۵۰۰ بورس تهران به تاریخ ۱۸ آبان ۱۴۰۵، تعداد ۴۶٬۳۷۵٬۰۷۳٬۶۲۲ سهم صنایع پتروشیمی خلیج فارس، معادل ۳٫۷۱ درصد سرمایه این هلدینگ، برای عرضه در روز ۲۶ آبان اعلام شد.
فروشنده این بلوک، شرکت پتروشیمی پردیس به اصالت و به وکالت از پتروشیمی شیراز و صنایع پتروشیمی کرمانشاه بود.
قیمت پایه هر سهم ۲۵٬۳۴۰ ریال و شرایط واگذاری نقد و یکجا تعیین شده بود.
بر اساس افشاهای کدال، سه شرکت یادشده مجموعاً حدود ۱۱۷٫۵ همت سهام فارس را فروختهاند.
در طرف دیگر معامله، همین سه شرکت حدود ۱۳٫۵۵ درصد سهام گروه پتروشیمی تابان فردا را از شرکت سرمایهگذاری اهداف خریداری کردهاند؛ معاملهای با ارزشی نزدیک به ۱۱۷٫۵ همت.
بنابراین مسئله صرفاً فروش یک دارایی بورسی نیست. سه شرکت، سرمایهگذاری خود را در مقیاسی بسیار بزرگ تغییر دادهاند و باید روشن کنند چه محاسباتی پشت این تصمیم قرار داشته است.
نزدیکی ارزش دو معامله، ارتباط مالی آنها را به موضوعی ضروری برای بررسی تبدیل میکند؛ هرچند تا زمان مشاهده اسناد تسویه، نمیتوان وقوع تهاتر، پرداخت صوری یا تخلف را نتیجه گرفت.
سازمان بورس باید روشن کند خریدار نهایی بلوک فارس چه شخصیت حقوقی بوده، منابع خرید از کجا تأمین شده و آیا میان خریدار فارس و فروشنده تابان ارتباط مالکیتی یا قراردادی وجود داشته است.
اصلاحیهای که دو روز پیش از معامله منتشر شد؛ ۷٫۴ همت کاهش درآمد پیشبینیشده تابان
در ۲۴ آبان ۱۴۰۵، گروه پتروشیمی تابان فردا در پاسخ به سازمان بورس، جدول اصلاح برآورد درآمد سود سهام شرکتهای سرمایهپذیر خود را ارائه کرد.
در این سند، مجموع درآمد پیشبینیشده از محل سود سهام برای سال مالی منتهی به ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۶، از ۶۶٫۳۷ همت به ۵۸٫۹۶ همت کاهش یافته است.
جزئیات این تغییرات قابل توجه است:
مبنای ارقام: جدول صفحه ششم نامه رسمی تابان به سازمان بورس، مورخ ۲۴ آبان ۱۴۰۵؛ ارقام گرد شدهاند.
کاهش برآورد درآمد از پتروپالایش کنگان بهتنهایی حدود ۱۴٫۱۸ همت بوده است.
در مقابل، افزایش حدود ۹ همتی برآورد درآمد از شرکت ملی نفتکش ایران، طبق توضیح رسمی تابان، از محل تقسیم مجدد سود سال گذشته بوده است؛ نه افزایش معادل آن در سود عملیاتی جاری نفتکش.
پرسش از مدیران پردیس، شیراز و کرمانشاه این است: وقتی این اطلاعات در ۲۴ آبان منتشر شد، آیا گزارش توجیهی خرید سهام تابان و مبانی ارزشگذاری معامله مجدداً بررسی شد؟
قیمت پایه بلوک تابان، ۲۸٬۹۰۰ ریال برای هر سهم بود. کاهش پیشبینی درآمد بهخودیخود اثباتکننده گرانفروشی سهام نیست؛ اما ضرورت بررسی اثر اطلاعات جدید بر تصمیم خرید را از بین نمیبرد.
اگر ارزیابی تازهای انجام شده، گزارش آن کجاست؟ اگر انجام نشده، مدیران باید توضیح دهند چرا تغییر مفروضات درآمدی، بازنگری در تصمیم سرمایهگذاری را ضروری ندانستهاند.
درخواست توقف معامله؛ چه کسی بررسی کرد و چه کسی اجازه ادامه داد؟
بخش مهم دیگر پرونده به گزارشهای منتشرشده درباره مکاتبات پیش از معامله بازمیگردد.
بر اساس گزارشهای رسانهای، مکاتباتی در تاریخهای ۱۹ و ۲۳ آبان درباره بررسی مجوزهای واگذاری و درخواست توقف عرضه مطرح شده است.
این موضوع هنوز نیازمند بررسی اصل نامهها، ثبت وصول و پاسخ رسمی مراجع مخاطب است.
بااینحال، اگر وصول چنین درخواستهایی تأیید شود، پرسشهای مشخصی متوجه مسئولان خواهد بود:
آیا پیش از برگزاری معامله ۲۶ آبان، موضوع مجوزهای واگذاری بررسی شد؟
چه مقام یا مرجعی ادامه عرضه را مجاز دانست؟
آیا به درخواست توقف، پاسخ مکتوب و مستدل داده شد؟
آیا نهادهای ذینفع و صاحبان اختیار قانونی، مصوبات لازم را صادر کرده بودند؟
بولتننیوز از سازمان بورس و شرکت بورس تهران میخواهد مستندات بررسی این مکاتبات را ارائه کنند.
تا زمان احراز اصل مکاتبات و وضعیت رسیدگی، نمیتوان درباره بیاعتنایی قطعی مسئولان به درخواست توقف حکم داد؛ اما ابهام موجود، موضوعی مشخص برای رسیدگی فوری است.
تسویه نقدی ۱۱۷ همت؛ شرکت سپردهگذاری مرکزی پاسخ دهد
در اطلاعیه رسمی عرضه بلوک فارس، شرایط واگذاری «یکجا و نقد» اعلام شده است.
بر اساس بند سوم اطلاعیه، خریدار موظف بوده حداکثر ظرف دو روز کاری پس از مشخصشدن برنده رقابت، کل مبلغ معامله را پرداخت کند.
بند چهارم نیز دریافت تضمین معادل ۱۰ درصد ارزش پایه معامله را پیششرط ورود سفارش خرید تعیین کرده است.
اکنون باید روشن شود:
آیا کل مبلغ معامله در مهلت مقرر تسویه شده است؟
پرداختها از چه حسابهایی و توسط چه اشخاص حقوقی انجام شدهاند؟
آیا وجوه دو معامله مستقل از یکدیگر تأمین شده یا میان آنها ترتیبات مالی مرتبط وجود داشته است؟
آیا مالکیت سهام پس از انجام تشریفات تسویه بهطور قطعی منتقل شده است؟
شرکت سپردهگذاری مرکزی باید وضعیت نهایی تسویه را تأیید کند و مراجع نظارتی ذیصلاح نیز در صورت وجود قرائن کافی، مسیر تأمین مالی و گردش وجوه را بررسی کنند.
تا این مرحله، اسناد بررسیشده وقوع تخلف در تسویه را اثبات نمیکنند؛ اما ثبت معامله بدون روشنشدن وضعیت پرداخت، برای تکمیل بررسی مالی کافی نیست.
پردیس، شیراز و کرمانشاه؛ چرا سهام فارس را فروختید و تابان را خریدید؟
در افشاهای کدال، فروش سهام فارس برای شرکتهای فروشنده با شناسایی سود حسابداری همراه بوده است.
اما سود ناشی از فروش سرمایهگذاری، بهتنهایی اثبات نمیکند که خرید سرمایهگذاری جایگزین نیز تصمیمی مطلوب بوده است.
مدیران سه شرکت باید توضیح دهند:
چه کسی پیشنهاد فروش سهام فارس و خرید تابان را ارائه کرده است؟
مصوبات هیئتمدیره در چه تاریخی صادر شدهاند؟
چه گزارش کارشناسی مستقلی، ارزشگذاری تابان را تأیید کرده است؟
آیا وضعیت عملیاتی و مالی پتروپالایش کنگان در محاسبات خرید لحاظ شده است؟
آیا ارتباط احتمالی اشخاص تصمیمگیر با طرفهای معامله و وجود منافع متعارض بررسی شده است؟
سازمان بورس و حسابرسان مستقل باید در صورت وجود مبنای قانونی و قرائن لازم، بررسی کنند که الزامات معاملات با اشخاص وابسته، افشای اطلاعات و رعایت منافع شرکتها و سهامداران رعایت شده است یا خیر.
سرمایهگذاری اهداف؛ مجوز فروش بلوک تابان را چه مرجعی صادر کرد؟
شرکت سرمایهگذاری اهداف بهعنوان فروشنده بلوک تابان، باید درباره مبانی تصمیم فروش، مجوزهای لازم و نحوه تعیین قیمت پاسخ دهد.
موضوع بهویژه از آن جهت اهمیت دارد که گزارشهایی درباره اعتراض به فرآیند واگذاری و درخواست بررسی مجوزها منتشر شده است.
لازم است مشخص شود چه مرجعی اختیار تصویب فروش این حجم از سهام را داشته و آیا تمام الزامات قانونی و مقررات داخلی حاکم بر فروشنده رعایت شده است.
همچنین باید روشن شود منافع حاصل از فروش چگونه در ساختار سرمایهگذاری اهداف و مجموعههای ذینفع آن منعکس خواهد شد.
اگر فروش با مجوز معتبر و ارزیابی کارشناسی قابل دفاع انجام شده است، ارائه اسناد مربوط میتواند بخش مهمی از ابهامات را برطرف کند.
سازمان بازرسی؛ پرونده را به بررسی پس از خسارت احتمالی موکول نکنید
از سازمان بازرسی کل کشور درخواست میشود با توجه به ابعاد معامله و گزارشهای مربوط به اعتراض پیش از عرضه، در حدود صلاحیت قانونی خود بررسی کند:
آیا مجوزهای واگذاری کامل بودهاند؟
آیا فرآیند تصمیمگیری با مقررات و الزامات قانونی انطباق داشته است؟
آیا منافع ذینفعان و احتمال تعارض منافع اشخاص تصمیمگیر بررسی شده است؟
آیا در صورت احراز ایراد قانونی، اقدامی برای جلوگیری از استمرار آثار آن ضرورت دارد؟
این پرونده به بررسی اسناد و تصمیمهای مشخص نیاز دارد، نه پاسخهای کلی درباره نظارت مستمر.
مجلس شورای اسلامی؛ از مدیران صندوقها و سازمان بورس گزارش بخواهید
کمیسیونهای اقتصادی، اجتماعی و انرژی مجلس میتوانند در چارچوب اختیارات قانونی خود، بررسی این معاملات را در دستور کار قرار دهند.
نخستین مطالبه باید دریافت گزارش رسمی درباره زنجیره مالکیت، ارتباط معامله با منابع صندوقهای بازنشستگی، مجوزهای واگذاری، ارزشگذاری و تسویه باشد.
از دیوان محاسبات کشور انتظار میرود ابتدا روشن کند کدام بخش از شرکتها یا منابع مرتبط با این معاملات، مشمول صلاحیت نظارتی قانونی آن هستند.
در صورت احراز شمول، بررسی رعایت مقررات مالی، مجوزهای قانونی و مسئولیت اشخاص تصمیمگیر ضرورت دارد.
مدیران دیوان محاسبات باید درباره اقدامات نظارتی مشخص، گزارش قابل ارزیابی ارائه کنند. سفرها، نشستها و گزارشهای مدیریتی جایگزین نتیجه رسیدگی به پروندههای مالی مهم نیست.
البته نسبتدادن ترک فعل به دیوان، پیش از احراز صلاحیت قانونی و بررسی اقدامات انجامشده، قابل دفاع نخواهد بود.
منابع بازنشستگان؛ زنجیره مالکیت و میزان مواجهه مالی را شفاف کنید
با توجه به ارتباط ساختارهای سرمایهگذاری موضوع معامله با مجموعههای مرتبط با صندوقهای بازنشستگی، لازم است میزان مالکیت مستقیم و غیرمستقیم صندوقها و آثار مالی تصمیمها بهطور دقیق محاسبه شود.
تا پیش از تکمیل این بررسی، نمیتوان کل مبلغ معامله را پول مستقیم بازنشستگان دانست یا از وقوع خسارت قطعی سخن گفت.
اما مدیران صندوقهای ذینفع باید پاسخ دهند چه نظارتی بر تصمیمهای سرمایهگذاری در شرکتهای وابسته داشتهاند و چگونه از منافع صاحبان منابع حفاظت میکنند.
درخواست نهایی؛ اسناد را ارائه کنید، مسئولیتها را روشن کنید
بولتننیوز خواستار رسیدگی مستند به این پرونده و ارائه پاسخ درباره پنج موضوع است:
۱. مجوزها: مصوبات قانونی فروش بلوک تابان و خرید آن توسط سه پتروشیمی.
۲. ارزشگذاری: گزارش کارشناسی قیمتگذاری و بررسی آثار اصلاحیه مالی ۲۴ آبان.
۳. مالکیت: هویت خریدار نهایی بلوک فارس و ارتباط احتمالی طرفهای دو معامله.
۴. تسویه: تأییدیه قطعی پرداخت وجوه و رعایت شرایط نقدی معاملات.
۵. نظارت: اصل مکاتبات مربوط به درخواست توقف و نتیجه رسیدگی مراجع مسئول.
اگر تخلفی در صدور مجوزها، رعایت مقررات، تصمیمگیری یا تسویه احراز شود، انتظار میرود مراجع صالح اقدامات قانونی لازم را برای تعیین مسئولیت اشخاص، جلوگیری از استمرار آثار تخلف و جبران خسارت احتمالی انجام دهند.
پرونده معاملات ۲۶ آبان نباید با چند افشای مالی و سکوت درباره جزئیات تصمیمگیری پایان یابد.
سرمایهگذاری اهداف، مدیران پردیس، شیراز و کرمانشاه و نهادهای ناظر باید درباره تصمیمها و اقدامات مشخص خود پاسخ دهند؛ زیرا موضوع، جابهجایی بیش از صد هزار میلیارد تومان دارایی و منافع سهامداران و ذینفعانی است که حق دارند بدانند چه کسانی درباره سرمایه آنها تصمیم گرفتهاند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com