گروه اقتصادی: رئیسکل بانک مرکزی در مجلس از جنگ، فشارهای خارجی، انتظارات تورمی و رشد نقدینگی سخن گفت؛ اما پرسش اساسی درباره آثار تورمی سیاستهای ارزی خود بانک مرکزی همچنان باقی است. آیا نهادی که مسئول حفظ ارزش پول ملی است، نباید پیش از برشمردن عوامل بیرونی، اثر تصمیمات خود بر هزینه تولید، واردات، قیمت تمامشده کالا و قدرت خرید مردم را محاسبه و اعلام کند؟
به گزارش بولتننیوز، عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، روز سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ در صحن علنی مجلس گزارشی درباره وضعیت اقتصاد و اقدامات این بانک برای کنترل نقدینگی ارائه کرد.
در تصویری از گزارش منتسب به بانک مرکزی، عواملی همچون تخریب رابطه مبادله، تشدید انتظارات تورمی، خروج سرمایه ناشی از نااطمینانی، افزایش قیمت اقلام اداری و دارای قیمت مصوب، آسیب جنگ به صنایع بالادستی، رشد نقدینگی و افزایش هزینههای حملونقل بهعنوان دلایل افزایش تورم معرفی شدهاند.
هیچیک از این عوامل را نمیتوان نادیده گرفت. جنگ تجاوزکارانه علیه ایران، تحریمها و اختلال در زنجیره تأمین، واقعیتهایی هستند که هزینههای سنگینی به اقتصاد کشورمان تحمیل کردهاند.
اما آیا بیان واقعیت فشارهای خارجی، بانک مرکزی را از پاسخگویی درباره تصمیمات داخلی خودش معاف میکند؟
بانک مرکزی فقط گزارشگر تورم نیست؛ مسئول سیاست پولی و ارزی هم هست!
وقتی هزینه تأمین ارز برای بخشی از تولیدکنندگان و واردکنندگان تغییر میکند، این تصمیم میتواند از مسیر مواد اولیه، قطعات، ماشینآلات و سرمایه در گردش بر قیمت تمامشده کالا اثر بگذارد.
بانک مرکزی باید روشن کند سیاستهای ارزی اخیر چه اثری بر این زنجیره گذاشتهاند.
اگر آثار تورمی این تصمیمات ناچیز بوده، محاسبات آن را منتشر کند. اگر آثار قابل توجهی داشته، توضیح دهد چه تدابیری برای جلوگیری از انتقال فشار به مصرفکننده اتخاذ کرده است.
نمیتوان از مردم خواست فشار تورم را تحمل کنند، اما درباره سهم تصمیمات سیاستگذار در ایجاد یا تشدید آن، گزارش شفافی ارائه نداد.
نامه ۲۹ مهر چه آثاری بر هزینه تولید داشته است؟
حسین صمصامی، نماینده مجلس، با اشاره به نامه مورخ ۱۴۰۵/۰۷/۲۹ و سیاستهای مربوط به تالار مبادله، از نقش تصمیمات ارزی بانک مرکزی در تشدید تورم انتقاد کرده است.
این انتقاد نیازمند پاسخ مستند است.
بانک مرکزی باید متن و مبنای قانونی تصمیم مورد اشاره، هدف سیاست، ارزیابی آثار آن بر هزینه واردات و تولید و اقدامات جبرانی احتمالی را برای افکار عمومی روشن کند.
این مطالبه به معنای آن نیست که هر تغییر در سازوکار ارزی الزاماً به همان میزان به قیمت مصرفکننده منتقل میشود؛ بلکه دقیقاً به همین دلیل، انتشار ارزیابی کارشناسی و دادههای واقعی ضروری است.
مهار نقدینگی را با نتیجه واقعی آن بسنجید
رئیسکل بانک مرکزی از اقداماتی برای کنترل رشد نقدینگی و جمعآوری حدود هزار همت از ذخایر تزریقشده به شبکه بانکی خبر داده است.
این ادعا باید با شاخصهای روشن سنجیده شود: رشد پایه پولی، اضافهبرداشت بانکها، کیفیت ترازنامهها، تسهیلات واقعی بخش مولد و آثار سیاستها بر تورم و قدرت خرید خانوارها.
مردم با اعلام اقدامات اداری و پولی قانع نمیشوند؛ نتیجه را در هزینه زندگی و توان خرید خود میسنجند.
مجلس نباید به شنیدن گزارش اکتفا کند
مجلس محل ارائه فهرست مشکلات نیست؛ محل مطالبه پاسخ از مسئولانی است که اختیار تصمیمگیری دارند.
نمایندگان باید از بانک مرکزی بخواهند گزارش مستقلی درباره آثار تورمی سیاستهای ارزی، وضعیت تأمین مالی تولید و نتایج واقعی کنترل ترازنامه بانکها ارائه کند.
در نشست امروز، انتقادهایی نیز از سوی برخی نمایندگان درباره سیاستهای ارزی و آثار آن بر تولید مطرح شده است؛ اما طرح انتقاد کافی نیست. نتیجه نظارت مجلس باید در قالب پاسخ مکتوب، داده قابل بررسی و پیگیری اصلاحات مشخص شود.
دفاع از ریال با گزارشنویسی محقق نمیشود
مسئله اصلی، تقابل میان توضیح فشارهای خارجی و بررسی خطاهای داخلی نیست. هر دو باید دیده شوند.
اگر سیاستی برای مدیریت منابع ارزی ضروری بوده، بانک مرکزی باید ضرورت آن، هزینههای احتمالی و گزینههای جایگزین را توضیح دهد.
اگر تصمیمی به افزایش هزینه تولید و تضعیف قدرت خرید انجامیده، مسئولیت اصلاح آن نیز باید پذیرفته شود.
آقای همتی! مردم از بانک مرکزی انتظار ندارند فقط توضیح دهد چرا تورم ایجاد شده است؛ انتظار دارند روشن کند برای جلوگیری از تضعیف بیشتر قدرت خرید ریال چه کرده و درباره پیامدهای تصمیمات خودش چگونه پاسخ میدهد.
بولتننیوز از بانک مرکزی میخواهد ارزیابی مستند خود از آثار سیاستهای ارزی اخیر، بهویژه تصمیم مورد اشاره در نامه ۲۹ مهر، را منتشر کند. پاسخ رسمی این بانک نیز در چارچوب حق پاسخ منعکس خواهد شد.
جنگ و تحریم واقعیت دارند؛ اما مسئولیت سیاستگذاری داخلی هم واقعیت دارد. دفاع از ریال از جایی آغاز میشود که هیچ تصمیم اقتصادی از پاسخگویی معاف نباشد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com