تبخیر ۲.۵ تا ۳ هزار میلیارد دلار در یک روز؛ هوش مصنوعی اولین قربانی انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا

به گزارش بولتن نیوز، پنجشنبه ۱۴ آبان، دو روز پس از پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس آمریکا، بازارهای سهام جهانی سقوط کردند و سهام هوش مصنوعی در مرکز این ریزش بود. به گزارش بلومبرگ، رویترز، CNBC و اکونومیست، شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ حدود ۴.۴ درصد و نزدک ۱۰۰ حدود ۶.۴ درصد افت کرد. شاخص داو نزدیک به ۱۸۰۰ امتیاز پایین آمد، که بدترین روز آن از آوریل ۲۰۲۵ بود. «هفت بزرگ فناوری» در یک روز حدود ۱۰۰۰ میلیارد دلار از ارزش خود را از دست دادند و سهم انویدیا از این رقم ۴۴۰ میلیارد دلار بود.

از وال‌استریت تا توکیو

ریزش به آسیا هم رسید. بلومبرگ گزارش داد نیکی ۲۲۵ ژاپن جمعه حدود ۶ درصد سقوط کرد و از مرز ۶۰ هزار واحد پایین رفت. این شاخص حالا حدود ۲۰ درصد از اوج ژوئن فاصله دارد، یعنی وارد بازار نزولی شده است. سافت‌بنک در یک روز ۱۱ درصد افت کرد و کُسپی کره بیش از ۸ درصد ریخت. رویترز نوشت این سقوط سود امسال بسیاری از صندوق‌های پوشش ریسک را پاک کرده و برخی را به کاهش ریسک و اخراج نیرو واداشته است.

ترس از کنگره

محرک اصلی، نگرانی از قانون‌گذاری دموکرات‌ها درباره مراکز داده است، یعنی ستون فقرات سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی. دموکرات‌ها از برنامه‌ای گسترده برای قوانین حوزه هوش مصنوعی خبر داده‌اند. اکونومیست در تحلیلی با عنوان «بازارها فهمیدند از موج آبی آمریکا متنفرند» همین چرخش را بررسی کرده است. فایننشال تایمز هم با عناوین «آیا دموکرات‌ها پیشرفت هوش مصنوعی را متوقف می‌کنند؟» و «چرا سرمایه‌گذاران از دموکرات‌ها دل‌سرد شدند» بحث را پی گرفته است. بروکینگز نیز در تحلیل «انتخابات ۲۰۲۶ چگونه می‌تواند سیاست مراکز داده را بازآرایی کند» به همین موضوع پرداخته است.

عرضه‌های اولیه در بازار نزولی

فایننشال تایمز گزارش داد آنتروپیک با هدف ارزش‌گذاری ۱۵۰۰ میلیارد دلاری به مسیر عرضه اولیه ادامه می‌دهد. وال‌استریت ژورنال می‌نویسد سرمایه‌گذاران پس از سقوط بازار ارزش‌گذاری محتاطانه‌تری می‌خواهند و برخی برآوردها آن را به ۱۱۰۰ تا ۱۳۰۰ میلیارد دلار رسانده‌اند. یک ماه پیش از این، از ۲۰۰۰ میلیارد دلار حرف می‌زدند. رویترز به نقل از بلومبرگ‌نیوز خبر داد OpenAI بخش ۱۱ میلیارد دلاری از دور سرمایه‌گذاری خود را با ارزش‌گذاری ۱۲۵۰ میلیارد دلار بسته است. این رقم کمتر از هدف ۱۴۰۰ میلیارد دلاری است و عرضه اولیه این شرکت هم به تعویق افتاده است.

هشدارها و سایه جنگ

مؤسسه سیاست اقتصادی (EPI) در معرفی وبیناری با عنوان «رکود بعدی: چه چیزی می‌تواند آن را رقم بزند و سیاست‌گذاران چگونه باید واکنش نشان دهند» هشدار داده است اقتصاد آمریکا عملاً روی یک موتور می‌چرخد: هزینه‌کرد برای ساخت زیرساخت هوش مصنوعی. به گفته این مؤسسه، اگر این هزینه‌ها متوقف شود، رکود می‌تواند سریع از راه برسد. مؤسسه امریکن انترپرایز (AEI) هم در آستانه سقوط، با تحلیل «در مسیر بحران بازار مالی» از انباشت ریسک در بازارها گفته بود.

بانک‌های مرکزی هم فضای کمی برای کمک دارند. مری دالی از فدرال‌رزرو به بلومبرگ گفت با وجود «دردناک» بودن افت سهام فناوری، افزایش نرخ بهره در دسامبر محتمل است. بر پایه داده‌های CME، احتمال این افزایش به ۷۷ تا ۸۰ درصد رسیده است. جنگ هم بُعد تازه‌ای به ماجرا داده است: بر اساس پوشش وال‌استریت ژورنال و اکونومیست، یک مقام ارشد امنیتی ایران به سی‌ان‌ان هشدار داده حمله تازه می‌تواند مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی را هم هدف بگیرد.

پژوهشگران دانشگاهی هم به این موضوع رسیده‌اند. NBER مقاله «داده‌های بنگاهی درباره هوش مصنوعی» را منتشر کرده است. مجله Journal of Monetary Economics مقاله «از سرور تا نرخ بهره: هوش مصنوعی، سرمایه فناوری اطلاعات و نرخ بهره طبیعی» را در دست انتشار دارد. وب‌سایت VoxEU هم ستونی با عنوان «تمرکز هزینه‌کرد هوش مصنوعی» عرضه کرده است. گام بعدی بازار با گزارش تورم سه‌شنبه ۱۹ آبان مشخص می‌شود.