گروه بین الملل: از فاجعه مدرسه میناب تا ویرانی زیرساخت‌ها و آشفتگی بازار جهانی انرژی، جنگ تجاوزکارانه علیه ایران صورت‌حساب سنگینی برای مردم منطقه و جهان برجای گذاشته است. اما در سوی دیگر این فاجعه، نام غول نفتی فرانسه در گزارش‌های سود میلیارددلاری از بازار نفت و معاملات مورد بررسی نهاد ناظر آمریکا مطرح شده است. اکنون که مدیرعامل توتال‌انرژیز نیز از تصمیم معامله‌گران شرکت برای خرید گسترده نفت پس از مشاهده تحرکات ناوهای آمریکایی در آستانه جنگ سخن گفته، یک مطالبه جدی پیش روی دستگاه دیپلماسی کشورمان قرار دارد: سفیر فرانسه باید برای ارائه توضیح درباره اقدامات نظارتی کشورش در قبال این پرونده به وزارت امور خارجه احضار شود.
از مدرسه میناب تا بازار نفت؛ دو روی یک جنگ
به گزارش بولتن نیوز، جنگ تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تنها در میدان نبرد پیامد نداشت.
فاجعه مدرسه شجره طیبه میناب، جان‌باختن غیرنظامیان، خسارت به زیرساخت‌ها و نگرانی میلیون‌ها خانواده، بخشی از صورت‌حساب انسانی این جنگ بود.
در همان زمان، اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، افزایش هزینه بیمه و حمل‌ونقل دریایی و جهش قیمت نفت، اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار داد.
اما آن سوی این ویرانی‌ها، بازار دیگری شکل گرفته بود؛ بازاری که برخی معامله‌گران بزرگ انرژی توانستند از نوسان شدید قیمت‌ها سودهای قابل توجهی به دست آورند.
پرسش این است: آیا این سودها صرفاً نتیجه پیش‌بینی حرفه‌ای بازار بوده یا در مواردی، دسترسی به اطلاعات غیرعمومی نیز نقش داشته است؟
اعتراف مهم مدیرعامل توتال درباره خرید نفت پیش از جنگ
پاتریک پویانه، مدیرعامل توتال‌انرژیز، در مصاحبه‌ای با روزنامه فرانسوی فیگارو که در ماه مه منتشر شد، توضیح داد معامله‌گران شرکت در ماه فوریه متوجه تجمع ناوهای آمریکایی در نزدیکی خلیج فارس شده بودند.
به گفته او، معامله‌گران با مشاهده این تحرکات به این نتیجه رسیدند که ممکن است اتفاق مهمی رخ دهد و برخلاف جهت آن زمان بازار، اقدام به خرید نفت کردند.
این اظهارات اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا نشان می‌دهد تصمیم شرکت برای اتخاذ موقعیت معاملاتی، به ارزیابی احتمال وقوع رویدادی بزرگ در منطقه مرتبط بوده است.
البته مشاهده تحرکات نظامی و تحلیل آن، به‌خودی‌خود نشانه استفاده از اطلاعات محرمانه یا تخلف نیست.
اما وقتی همین شرکت بعداً در گزارش‌های مربوط به معاملات نفتی مورد بررسی نهاد ناظر آمریکا نیز نام برده می‌شود، ضرورت بررسی دقیق زمان‌بندی معاملات افزایش می‌یابد.
یک میلیارد دلار؛ سودی که فایننشال‌تایمز گزارش کرد
فایننشال‌تایمز در گزارشی که ۳۰ مارس منتشر شد، از سود بیش از یک میلیارد دلاری توتال‌انرژیز در معاملات مرتبط با آشفتگی بازار نفت پس از آغاز جنگ خبر داد.
روزنامه فرانسوی لوموند نیز در دوم آوریل، با بازتاب این گزارش، توضیح داد که بازوی معاملاتی توتال، موسوم به TOTSA، با خرید گسترده محموله‌های نفت خاورمیانه و استفاده از ابزارهای مالی، از تغییرات شدید قیمت‌ها بهره برده است.
براساس گزارش‌های منتشرشده، این شرکت بیش از ۷۰ محموله نفتی به حجم تقریبی ۳۸ میلیون بشکه خریداری کرده بود.
در همان دوره، اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز و تغییر شرایط قیمت‌گذاری نفت دبی، فرصت معاملاتی کم‌سابقه‌ای ایجاد کرد.
این رقم یک میلیارد دلاری، برآورد رسانه‌ای سود معاملات است و نباید آن را سود خالص حسابرسی‌شده توتال‌انرژیز معرفی کرد.
جدول مستند | توتال‌انرژیز در اقتصاد جنگ
توضیح: ارقام جدول ماهیت متفاوتی دارند و قابل جمع‌زدن نیستند. به‌ویژه سود تخمینی یک میلیارد دلاری معاملات گسترده نفتی با سود برآوردی ۲۰۰ هزار دلاری معاملات مشخص ۲۳ مارس، دو موضوع جداگانه‌اند.
سند آمریکایی؛ نهاد ناظر وارد بررسی معاملات شد
در ۲۳ مارس، حدود ۱۵ دقیقه پیش از آنکه دونالد ترامپ تصمیم خود برای تعویق حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران را اعلام کند، معاملات بزرگی در بازار نفت انجام شد.
زمان‌بندی این معاملات پرسش‌هایی درباره احتمال استفاده از اطلاعات غیرعمومی ایجاد کرد.
کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا، موسوم به CFTC، بررسی این معاملات را آغاز کرد.
در ۲۲ اکتبر، دیوید میلر، مدیر بخش اجرای مقررات این نهاد، تأیید کرد تحقیقات مرتبط با معاملات مشکوک نفتی همچنان ادامه دارد.
یک روز بعد، مایکل سلیگ، رئیس کمیسیون، نیز اعلام کرد بخش اجرای مقررات از ۲۳ مارس مشغول بررسی معاملات مورد بحث بوده است.
نکته مهم آنکه اصل تحقیقات تأیید شده، اما هنوز تخلف TOTSA یا دیگر شرکت‌های نام‌برده‌شده اثبات نشده است.
حتی در آمریکا هم خواستار پاسخ‌گویی شده‌اند
ماجرا به بررسی کارشناسان بازار محدود نمانده است.
در ۱۳ اکتبر، الیزابت وارن، سناتور آمریکایی، در واکنش به گزارش‌ها درباره مداخله احتمالی یک مقام منصوب سیاسی در روند بررسی معاملات، خواستار پاسخ‌گویی مسئولان CFTC به کنگره شد.
این موضوع نشان می‌دهد که پرسش درباره سلامت معاملات و استقلال روند رسیدگی، در خود آمریکا نیز مطرح شده است.
اگر مقام‌های آمریکایی حق دارند درباره این معاملات تحقیق و مطالبه شفافیت کنند، چرا کشورمان که مستقیماً هدف جنگ قرار گرفته است، نباید درباره ابعاد اقتصادی مرتبط با آن پرسشگری کند؟
آقای ترامپ! چه کسانی از تصمیم‌های شما سود بردند؟
دونالد ترامپ بارها درباره اختیار خود برای آغاز، ادامه یا پایان عملیات نظامی سخن گفته است.
اما اکنون پرسشی اساسی پیش روی او قرار دارد:
چگونه درست پیش از اعلام برخی تصمیم‌های حساس درباره ایران، معاملات بزرگی در بازار نفت انجام شده که نهاد ناظر کشور خودش آن‌ها را بررسی می‌کند؟
آیا سازوکار حفاظت از اطلاعات تصمیم‌گیری در کاخ سفید به‌اندازه کافی مطمئن بوده است؟
آیا همه معامله‌گران از شرایط برابر اطلاعاتی برخوردار بوده‌اند؟
و آیا نتیجه تحقیقات، بدون مداخله سیاسی منتشر خواهد شد؟
این پرسش‌ها را نمی‌توان با سخنرانی سیاسی پاسخ داد؛ پاسخ آن‌ها در داده‌های معاملات، سوابق ارتباطات و نتیجه تحقیقات رسمی نهفته است.
آقای مکرون! دولت فرانسه چه اقدامی کرده است؟
در این پرونده، نام بازوی معاملاتی یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های نفتی فرانسه مطرح شده است.
از سوی دیگر، گزارش‌های معتبر از سودهای هنگفت این شرکت در شرایط جنگ حکایت دارند.
این دو واقعیت، به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند دولت فرانسه یا توتال در طراحی جنگ نقش داشته‌اند؛ اما زمینه مطالبه توضیح درباره نظارت مالی، زمان‌بندی معاملات و سازوکارهای جلوگیری از سوءاستفاده از اطلاعات حساس را فراهم می‌کنند.
آیا نهادهای نظارتی فرانسه، معاملات مورد اشاره TOTSA را بررسی کرده‌اند؟
آیا از این شرکت درباره شیوه مدیریت اطلاعات حساس توضیح خواسته شده است؟
آیا دولت فرانسه برای همکاری با نهاد ناظر آمریکایی اقدامی انجام داده است؟
و آیا نتایج احتمالی این بررسی‌ها به اطلاع افکار عمومی خواهد رسید؟
این پرسش‌ها متوجه مسئولیت نظارتی دولت فرانسه است؛ مسئولیتی که نمی‌توان آن را صرفاً به توضیحات عمومی شرکت واگذار کرد.
مطالبه صریح؛ وزارت امور خارجه سفیر فرانسه را احضار کند
اکنون وقت آن رسیده است وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، موضوع را در دستور کار رسمی قرار دهد.
مطالبه مشخص این گزارش، احضار سفیر فرانسه در تهران برای درخواست توضیح درباره اقدامات نظارتی کشورش در قبال معاملات گزارش‌شده بازوی تجاری توتال‌انرژیز است.
وزارت امور خارجه می‌تواند در این چارچوب، چهار موضوع را پیگیری کند:
۱. درخواست توضیح رسمی درباره اقدامات نهادهای نظارتی فرانسه در قبال معاملات TOTSA.
۲. مطالبه شفاف‌سازی درباره گزارش سود میلیارددلاری توتال از معاملات نفتی مرتبط با جنگ.
۳. پیگیری نتیجه تحقیقات CFTC از مجاری حقوقی و دیپلماتیک در دسترس.
۴. بررسی امکان استفاده از نتایج تحقیقات برای حفاظت از حقوق و منافع کشورمان.
احضار سفیر، به معنای صدور حکم علیه فرانسه یا توتال نیست؛ بلکه اقدامی دیپلماتیک برای مطالبه توضیح درباره موضوعی مهم و دارای آثار بین‌المللی است.
سخن آخر؛ جنگ را مردم تحمل کردند، سودهای آن باید حسابرسی شود
از مدرسه میناب تا بازار نفت دبی، جنگ علیه ایران پیامدهای متفاوتی برجای گذاشت.
در یک سو، جان انسان‌ها، امنیت خانواده‌ها و زیرساخت‌های اقتصادی آسیب دید؛ در سوی دیگر، برخی معامله‌گران از تغییرات شدید قیمت انرژی سود بردند.
اکنون مسئله اصلی، روشن‌شدن منشأ این سودها و قانونی‌بودن معاملات مورد بررسی است.
آیا منافع اقتصادی، صرفاً پیامد جنگ بوده‌اند یا برخی بازیگران توانسته‌اند با برخورداری از اطلاعات غیرعمومی، پیش از اعلام تصمیم‌های حساس موقعیت معاملاتی بگیرند؟
این پرسش باید پاسخ مستند پیدا کند.
وزارت امور خارجه کشورمان نباید نسبت به پرونده‌ای که نام یک غول نفتی فرانسوی در آن مطرح شده و نهاد ناظر آمریکایی نیز مشغول بررسی آن است، بی‌تفاوت بماند.
سفیر فرانسه باید برای مطالبه توضیح احضار شود؛ زیرا وقتی جنگ صورت‌حسابی جهانی دارد، سودهای مرتبط با آن نیز باید شفاف و پاسخ‌گو باشند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com