گروه بین الملل: باراک اوباما، رئیسجمهور پیشین آمریکا، در سخنانی کمسابقه با انتقاد از جنگ دولت ترامپ علیه ایران، از کشتهشدن نظامیان آمریکایی، زخمیشدن صدها نفر، کاهش ذخایر موشکی و افزایش قدرت راهبردی تهران در تنگه هرمز سخن گفت. اوباما همچنین با تأکید بر اینکه ایران فاقد سلاح هستهای بود، سیاست کنار گذاشتن دیپلماسی و توسل به جنگ را زیر سؤال برد؛ اظهاراتی که اکنون به چالشی جدی برای روایت کاخ سفید از نتایج این رویارویی تبدیل شده است.
به گزارش بولتن نیوز، باراک اوباما، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده آمریکا، در یک گردهمایی انتخاباتی در ایالت اوهایو، با انتقاد شدید از سیاستهای جنگی دونالد ترامپ علیه ایران، مجموعهای از پیامدهای نظامی، اقتصادی و راهبردی این رویارویی را برشمرد؛ پیامدهایی که به گفته او، نهتنها اهداف اولیه واشنگتن را محقق نکرده، بلکه هزینههای سنگینی بر آمریکا تحمیل کرده است.
اوباما با اشاره به گذشت هفت ماه از آغاز جنگ علیه ایران، اعلام کرد که پایگاهها و متحدان آمریکا هدف حمله قرار گرفتهاند، تعدادی از آمریکاییها کشته شدهاند، صدها نفر زخمی شدهاند و ذخایر موشکی ایالات متحده کاهش یافته است.
وی سپس به موضوعی اشاره کرد که از منظر معادلات قدرت در منطقه اهمیت ویژهای دارد: موقعیت ایران در تنگه هرمز.
رئیسجمهور پیشین آمریکا تأکید کرد که ایران اکنون بر تنگه هرمز، گذرگاهی که بخش مهمی از نفت جهان از آن عبور میکند، قدرتی در حد «حق وتو» پیدا کرده است.
از ادعای پیروزی نظامی تا نگرانی درباره ذخایر موشکی آمریکا
یکی از مهمترین بخشهای سخنان اوباما، زیر سؤال بردن نتایج جنگی بود که دولت ترامپ پیشتر از موفقیت آن سخن گفته بود.
اوباما با یادآوری اعلام پیروزی از سوی دولت آمریکا، این پرسش را مطرح کرد که پس از گذشت هفت ماه، نتیجه واقعی جنگ چه بوده است؟
او سپس به حملات علیه پایگاههای آمریکا، تلفات نیروهای آمریکایی، کاهش ذخایر موشکی و افزایش قدرت تأثیرگذاری ایران بر تنگه هرمز اشاره کرد.
این سخنان نشان میدهد که پیامدهای جنگ علیه ایران به یکی از موضوعات اصلی اختلافات سیاسی در داخل آمریکا تبدیل شده است.
اوباما: ایران سلاح هستهای نداشت؛ بدون شلیک موشک دیپلماسی کردیم
بخش دیگری از سخنان رئیسجمهور پیشین آمریکا به موضوع هستهای ایران اختصاص داشت.
اوباما با انتقاد از خروج ترامپ از توافق هستهای سال ۲۰۱۵، تأکید کرد که ایران در زمان توافق فاقد سلاح هستهای بود و دولت او توانسته بود از طریق دیپلماسی، محدودیتهایی بر برنامه هستهای ایران اعمال کند.
وی با اشاره به تجربه دولت خود تصریح کرد که برای دستیابی به توافق نیازی به شلیک موشک نداشته است.
این اظهارات از آن جهت اهمیت دارد که یکی از توجیهات اصلی دولت ترامپ برای اقدام نظامی علیه ایران، جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای عنوان شده بود.
اکنون رئیسجمهور پیشین آمریکا با استناد به تجربه توافق هستهای، ضرورت و نتایج تصمیم دولت ترامپ برای ورود به جنگ را مورد انتقاد قرار داده است.
تنگه هرمز؛ اعتراف به اهرم راهبردی ایران
شاید مهمترین بخش سخنان اوباما برای تحلیلگران امنیتی و اقتصادی، اشاره صریح او به موقعیت ایران در تنگه هرمز باشد.
این گذرگاه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان است و هرگونه اختلال در تردد نفتکشها میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای منطقه داشته باشد.
اوباما با استفاده از تعبیر «حق وتو» درباره موقعیت ایران، به قدرت تأثیرگذاری تهران بر جریان انتقال انرژی اشاره کرد.
البته این تعبیر به معنای وجود حق وتوی رسمی در حقوق بینالملل نیست، بلکه بیانگر ارزیابی سیاسی اوباما از توان ایران برای تأثیرگذاری بر این مسیر حیاتی است.
از این منظر، سخنان رئیسجمهور پیشین آمریکا نشان میدهد که موقعیت جغرافیایی و ظرفیتهای راهبردی ایران همچنان در محاسبات امنیتی و اقتصادی قدرتهای جهانی نقشی تعیینکننده دارد.
جنگی که هزینه آن به سفره مردم آمریکا رسید
اوباما در بخش اقتصادی سخنان خود، جنگ علیه ایران را یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت نفت و گازوئیل معرفی کرد.
او تأکید کرد که افزایش قیمت انرژی به رشد هزینه بسیاری از کالاها و خدمات منجر شده و فشار اقتصادی بیشتری بر خانوادههای آمریکایی وارد کرده است.
رئیسجمهور پیشین آمریکا همچنین از افزایش هزینههای زندگی، از جمله مسکن و خدمات درمانی، انتقاد کرد و سیاستهای دولت ترامپ را در تشدید مشکلات اقتصادی مؤثر دانست.
به این ترتیب، جنگی که با اهداف نظامی و امنیتی آغاز شد، اکنون به یکی از موضوعات اصلی مناقشه درباره معیشت مردم آمریکا تبدیل شده است.
سه پرسش بزرگ از کاخ سفید
مجموعه سخنان اوباما سه پرسش اساسی را پیش روی دولت ترامپ قرار میدهد.
نخست آنکه اگر هدف اصلی جنگ جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بود، چرا مسیر دیپلماتیک کنار گذاشته شد؟
دوم آنکه اگر واشنگتن از پیروزی نظامی سخن میگوید، چگونه باید تلفات نیروهای آمریکایی، کاهش ذخایر موشکی و ادامه پیامدهای امنیتی جنگ را ارزیابی کرد؟
و سوم آنکه اگر هدف آمریکا تقویت موقعیت راهبردی خود در منطقه بود، چرا رئیسجمهور پیشین این کشور اکنون از افزایش قدرت تأثیرگذاری ایران بر تنگه هرمز سخن میگوید؟
پاسخ به این پرسشها میتواند تصویر روشنتری از فاصله میان اهداف اعلامشده جنگ و نتایج واقعی آن ارائه دهد.
اعترافاتی که فراتر از رقابت انتخاباتی است
هرچند سخنان اوباما در فضای رقابتهای انتخاباتی آمریکا بیان شده و بخشی از انتقادات او متوجه عملکرد حزب جمهوریخواه است، اما اهمیت موضوع صرفاً به رقابت دموکراتها و جمهوریخواهان محدود نمیشود.
وقتی رئیسجمهور پیشین آمریکا از تلفات نظامی، کاهش ذخایر موشکی، افزایش هزینههای زندگی و قدرت تأثیرگذاری ایران بر بازار جهانی انرژی سخن میگوید، موضوع از یک منازعه انتخاباتی فراتر میرود و به ارزیابی پیامدهای راهبردی جنگ تبدیل میشود.
این اظهارات همچنین یادآور واقعیتی مهم است: قدرت نظامی بهتنهایی تضمینکننده تحقق اهداف سیاسی نیست و آغاز یک جنگ لزوماً به معنای توانایی کنترل تمامی پیامدهای آن نخواهد بود.
پیام روشن سخنان اوباما به واشنگتن
آنچه از مجموع سخنان رئیسجمهور پیشین آمریکا برمیآید، انتقاد از تصمیمی است که به باور او، بدون ضرورت کافی اتخاذ شده و هزینههای گستردهای به همراه داشته است.
ایران در این معادله، نه صرفاً بهعنوان یک طرف درگیری نظامی، بلکه بهعنوان کشوری با ظرفیت تأثیرگذاری بر امنیت انرژی و محاسبات اقتصادی جهان مطرح شده است.
اکنون دولت ترامپ باید به افکار عمومی آمریکا توضیح دهد که دستاوردهای این جنگ در برابر هزینههای انسانی، نظامی و اقتصادی آن چه بوده است.
آمریکا میتوانست درباره اختلافات خود با ایران مذاکره کند؛ اما اکنون رئیسجمهور پیشین این کشور از جنگی سخن میگوید که علاوه بر میدان نبرد، بازار انرژی و زندگی روزمره آمریکاییها را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com