گروه بین الملل به نظر میرسد دونالد ترامپ این روزها علاوه بر مدیریت بحرانهای نظامی و دیپلماتیک، با چالش دیگری نیز روبهرو شده است؛ مدیریت پیامدهای سخنان نسنجیده یا ناهماهنگ برخی نمایندگان خود در خارج از کشور. تازهترین نمونه، اظهارات تام باراک درباره احتمال حمله به ایران در آخر هفته است؛ سخنانی که ترامپ با لحنی طنزآمیز از آن فاصله گرفت و اعلام کرد از چنین برنامهای اطلاعی ندارد. واکنشی که بار دیگر این پرسش را مطرح میکند: آیا همه نمایندگان واشنگتن از سیاست واحدی سخن میگویند؟
به گزارش بولتن نیوز، هنوز زمان زیادی از اظهارات تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، درباره احتمال حمله نظامی به ایران نگذشته بود که دونالد ترامپ در برابر پرسش خبرنگاران، با لحنی طنزآمیز از وجود چنین برنامهای اظهار بیاطلاعی کرد.
باراک در گفتوگو با ماریو نوفال، در پاسخ به این پرسش که آیا احتمال حمله آمریکا به ایران در آخر هفته وجود دارد، گفته بود: «قطعاً».
اگرچه پاسخ او به معنای اعلام رسمی زمان عملیات نظامی نبود، طرح چنین احتمالی از زبان یک مقام بلندپایه آمریکایی در شرایط حساس منطقه، بهسرعت مورد توجه رسانهها قرار گرفت.
اما واکنش ترامپ، مسیر خبر را تغییر داد.
رئیسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره سخنان باراک گفت:
«به نظر میرسد سفیر ما در ترکیه مرد قدرتمندی است. اگر چنین برنامهای وجود دارد، من چیزی دربارهاش نمیدانم.»
این جمله کوتاه، ضمن آنکه از تأیید یک برنامه مشخص نظامی خودداری میکرد، پرسش تازهای درباره میزان هماهنگی اظهارات سفیر آمریکا با مواضع کاخ سفید به وجود آورد.
ترامپ چه چیزی را مدیریت میکند؛ بحران ایران یا پیامدهای سخنان اطرافیانش؟
در روابط بینالملل، سخنان یک سفیر صرفاً اظهارنظر شخصی تلقی نمیشود. بهویژه هنگامی که موضوع، احتمال حمله نظامی به کشوری دیگر باشد، بازارهای جهانی، دولتها و رسانهها ممکن است آن را نشانهای از سیاست رسمی واشنگتن ارزیابی کنند.
از همین منظر، واکنش ترامپ به باراک را میتوان تلاشی برای جلوگیری از تبدیل یک اظهارنظر به برداشت قطعی درباره تصمیم نظامی آمریکا دانست.
البته هنوز روشن نیست که باراک بر اساس اطلاعات مشخصی سخن گفته، صرفاً امکان وقوع حمله را تأیید کرده یا پاسخ او فراتر از منظورش تفسیر شده است.
اظهار بیاطلاعی ترامپ نیز بهتنهایی اثبات نمیکند که هیچ گزینه نظامی در واشنگتن بررسی نمیشود.
آنچه فعلاً روشن است، تفاوت میان دو پیام علنی است؛ تفاوتی که ضرورت شفافسازی درباره موضع رسمی دولت آمریکا را افزایش میدهد.
حاشیههای سفیر آمریکا در یونان؛ مسئلهای فراتر از یک اظهارنظر
ماجرای باراک یادآور حاشیههایی است که پیشتر پیرامون کیمبرلی گیلفویل، سفیر آمریکا در یونان، مطرح شد.
گزارشهای رسانهای درباره برخی اظهارات و رفتارهای دیپلماتیک او، از جمله سخنان منتسب به وی درباره نقش و نفوذ واشنگتن در تحولات سیاسی دیگر کشورها، بحثهایی درباره حدود اختیارات و مسئولیت نمایندگان آمریکا ایجاد کرد.
بیشتر بخوانید
البته ماهیت آن حاشیهها با موضوع باراک یکسان نیست و نمیتوان بدون شواهد مستقل، نتیجه گرفت که هر دو رویداد از یک الگوی مدیریتی مشخص ناشی شدهاند.
با این حال، کنار هم قرار گرفتن چنین موضوعاتی، یک مسئله مهم را برجسته میکند: سخنان نمایندگان رسمی آمریکا تا چه اندازه با پیامهای رئیسجمهوری و دستگاه سیاست خارجی این کشور هماهنگ است؟
اروپا نگران قیمت نفت؛ واشنگتن همچنان با دو پیام متفاوت
اهمیت سخنان باراک زمانی بیشتر میشود که تحولات بازار انرژی و هشدارهای دیپلماتیک اروپا را نیز در نظر بگیریم.
ژاننوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، روز جمعه هشدار داد که تشدید دوباره درگیری میان ایران و آمریکا برندهای نخواهد داشت و میتواند پیامدهای سنگینی برای قیمت نفت و بنزین شهروندان فرانسوی به همراه داشته باشد.
این هشدار نشان میدهد که پیامدهای اقتصادی تشدید جنگ، به یکی از نگرانیهای آشکار دولتهای اروپایی تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، اظهارات یک مقام آمریکایی درباره احتمال حمله قریبالوقوع، حتی بدون اعلام تصمیم رسمی، میتواند به فضای نگرانی و ابهام دامن بزند.
از سوی دیگر، باراک در همان گفتوگو از آمادگی ترامپ برای توافق و ضرورت اعتمادسازی و آتشبس نیز سخن گفته است.
به این ترتیب، مخاطبان با مجموعهای از پیامها روبهرو هستند: احتمال حمله، آمادگی برای مذاکره و اظهار بیاطلاعی رئیسجمهوری از برنامه مشخص نظامی.
تحلیل | وقتی رئیسجمهور ناچار است سخنان نمایندگانش را هم مدیریت کند
مدیریت بحران در سیاست خارجی تنها به تصمیمگیری درباره جنگ و صلح محدود نمیشود؛ مدیریت پیامهایی که از سوی مقامات رسمی منتشر میشود نیز بخشی از آن است.
در ماجرای اخیر، ترامپ با یک پاسخ طنزآمیز از تأیید سخنان باراک فاصله گرفت. این واکنش میتواند اقدامی برای کنترل برداشت عمومی از احتمال حمله در آخر هفته باشد، هرچند انگیزه واقعی رئیسجمهوری آمریکا بدون شواهد بیشتر روشن نیست.
مسئله مهمتر آن است که چنین تفاوتهایی، تشخیص موضع نهایی واشنگتن را برای مخاطبان دشوار میکند.
آیا باراک صرفاً یک احتمال را بیان کرده است؟ آیا سخنان او با برداشت رسانهها تفاوت دارد؟ یا کاخ سفید ترجیح میدهد درباره تصمیمهای احتمالی خود ابهام را حفظ کند؟
پاسخ قطعی به این پرسشها هنوز در دست نیست.
اما یک پرسش روشن باقی میماند: وقتی سفیر آمریکا از احتمال حمله سخن میگوید و رئیسجمهوری همان کشور اظهار بیاطلاعی میکند، چه کسی مسئول هماهنگی پیامهای واشنگتن در یکی از حساسترین مقاطع منطقه است؟
پرسشی که پاسخ آن، نه در گمانهزنی درباره نیت اشخاص، بلکه در مواضع رسمی و تصمیمهای عملی روزهای آینده مشخص خواهد شد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com