گروه بین الملل: تصویر گاهی بیش از هزار کلمه حرف میزند. در ویدیویی که این روزها مورد توجه قرار گرفته، رئیسجمهور آمریکا در حال سخنرانی با لحنی تند و تهدیدآمیز درباره ایران است؛ اما در قاب دیگری، نماینده دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران نشسته و بدون آنکه واکنش هیجانی از خود نشان دهد، سخنان رئیسجمهور آمریکا را دنبال میکند.
به گزارش بولتن نیوز، همین تضاد، توجه مجری آمریکایی برنامه را به خود جلب میکند. او با تعجب درباره واکنش نماینده ایران میگوید که کمتر کسی را دیده است که در برابر چنین تهدیدی تا این اندازه بیتفاوت و آرام باشد؛ گویی یک طرف در حال فریاد زدن از «نابودی» است و طرف دیگر اساساً قرار نیست وارد بازی هیجانی او شود. این صحنه را میتوان فراتر از یک واکنش شخصی دید؛ تصویری فشرده از دو رویکرد متفاوت در مواجهه با تهدید.
ترامپ در سالهای اخیر بارها از ادبیات فشار حداکثری، تهدید نظامی و وادار کردن ایران به پذیرش خواستههای آمریکا استفاده کرده است. در تحولات جاری نیز موضوع ایران در مرکز سیاست خارجی دولت او قرار دارد و سخنان اخیرش درباره جنگ و مذاکرات با تهران بازتاب گستردهای داشته است.
اما نکته مهم در این ویدیو، نه صرفاً محتوای سخنان ترامپ، بلکه واکنش طرف مقابل است. نماینده ایران نه وارد جدل میشود، نه تلاش میکند با فریاد پاسخ فریاد را بدهد و نه در برابر دوربین نشانهای از هراس بروز میدهد. او صرفاً نشسته است و سخنان رئیسجمهور آمریکا را میشنود.
برای مخاطب آمریکایی، همین رفتار میتواند غیرمنتظره باشد؛ زیرا در منطق معمول نمایش قدرت، تهدید شدید باید واکنش فوری و قابل مشاهدهای ایجاد کند. اما وقتی تهدید با واکنشی آرام مواجه میشود، معادله تصویری تغییر میکند.
البته نمیتوان صرفاً از روی حالت چهره یک دیپلمات، درباره نیت یا احساس واقعی او قضاوت کرد. یک واکنش آرام الزاماً به معنای بیاهمیت دانستن تهدید نیست. اما از منظر ارتباطات سیاسی، کنترل واکنش در برابر تهدید خود میتواند حامل یک پیام باشد: طرف مقابل قرار نیست چارچوب روانی تعیینشده از سوی تهدیدکننده را بپذیرد. تهدید زمانی بیشترین اثر روانی خود را دارد که بتواند طرف مقابل را وارد چرخه ترس، عصبانیت یا واکنش شتابزده کند.
اگر چنین اتفاقی نیفتد، تهدیدکننده با یک مسئله متفاوت مواجه میشود: طرف مقابل همچنان در حال محاسبه است. و شاید دقیقاً همین بخش از ماجراست که برای مخاطب آمریکایی و حتی مجری آمریکایی حاضر در ویدیو قابل توجه شده است.
در سیاست بینالملل، صدای بلندتر لزوماً به معنای دست بالاتر نیست. قدرت سیاسی فقط در تعداد موشکها، حجم بودجه نظامی یا شدت کلمات یک رئیسجمهور خلاصه نمیشود؛ بخشی از قدرت، در توانایی حفظ کنترل در شرایط فشار نمایان میشود.
ایران طی دهههای گذشته بارها با تهدیدهای نظامی و فشارهای سیاسی آمریکا مواجه شده است. اختلاف تهران و واشنگتن نیز محدود به یک مقطع زمانی خاص نیست و پروندههایی مانند برنامه هستهای، تحریمها و حضور منطقهای ایران، سالهاست در مرکز این تقابل قرار دارند.
به همین دلیل، برای مخاطبی که از بیرون به این صحنه نگاه میکند، ممکن است آرامش نماینده ایران در برابر سخنان تند ترامپ حامل یک پیام بزرگتر باشد: تهدید برای ایران پدیده تازهای نیست.
شاید مهمترین بخش این ویدیو همان چیزی باشد که گفته نمیشود. یک طرف میگوید میخواهد کشوری را تحت فشار قرار دهد و از نابودی سخن میگوید؛ طرف دیگر در قاب دوربین نشسته، گوش میدهد و واکنش هیجانی نشان نمیدهد. این تصویر البته بهتنهایی نمیتواند نتیجه یک تقابل ژئوپلیتیک را تعیین کند. اما در جنگ روایتها، تصاویر مهماند.
آمریکا سالها تلاش کرده است قدرت خود را نه فقط با ابزارهای اقتصادی و نظامی، بلکه با بازدارندگی روانی نیز به نمایش بگذارد. تحریم، تهدید، نمایش قدرت نظامی و ادبیات تند سیاسی، همگی میتوانند بخشی از این فشار باشند.
در مقابل، یکی از اهداف دیپلماسی ایران میتواند این باشد که نشان دهد تصمیمهای تهران صرفاً بر اساس شدت و حجم تهدیدهای واشنگتن اتخاذ نمیشود. و حالا یک مجری آمریکایی، ناخواسته، به همین تضاد اشاره میکند: ترامپ در حال فریاد زدن است؛ اما نماینده ایران آرام نشسته است.
شاید ارزش خبری این تصویر دقیقاً همین باشد؛ تصویری که بدون نیاز به دهها تحلیل و نمودار، یک سؤال ساده را پیش روی مخاطب قرار میدهد: اگر تهدید قرار بود طرف مقابل را بترساند، چرا آنچه در قاب دوربین دیده میشود، بیشتر شبیه آرامش است تا هراس؟
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com