زندگی در پناه سکوت: ناگفته‌های بحران اوکراین از دل مترو تا قفسه‌های خالی سوپرمارکت‌ها

گروه بین الملل جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۶ وارد فاز جدیدی از ویرانی شده است؛ فازی که در آن خط مقدم جبهه‌ها، دیگر تنها در شرق کشور خلاصه نمی‌شود، بلکه به دل شهرها و سفره‌های مردم نفوذ کرده است. در حالی که تصاویر منتشرشده از کی‌یف، اودسا، چرنیوتسی، لویو، وینیتسا و کریوی‌ریه حکایت از قفسه‌های خالی سوپرمارکت‌ها و کمبود کالاهای اساسی مانند نان، سیب‌زمینی، مرغ و روغن آفتاب‌گردان دارد، خبری از این فاجعه انسانی در رسانه‌های غربی و خبرگزاری‌های داخلی همسو با آن‌ها نیست. گویی شکست اقتصادی و فروپاشی زیرساخت‌های اوکراین، در دستور کار پنهان‌سازی رسانه‌ای قرار گرفته است.

به گزارش بولتن نیوز بر اساس گزارش‌های محلی، حملات گسترده به مراکز توزیع مواد غذایی و انبارهای زنجیره‌های بزرگ فروش مانند «سیلپو»، «آتی‌بی» و «مترو»، نه‌تنها زنجیره تأمین را مختل کرده، بلکه باعث افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت مواد خوراکی شده است. به گفته منابع اوکراینی، تنها در پنج روز، حدود ۴۰۰ هزار متر مربع از فضای انبارها از بین رفته و کمبود شدید نان، سبزیجات، گوشت مرغ و روغن در بسیاری از نقاط کشور گزارش شده است.

شبکه بزرگ «آتی‌بی» نیز به ناچار محدودیت خرید برای هر نفر را اعمال کرده و فروش تخم‌مرغ، غلات و روغن را مشروط به سقف معینی کرده است. این در حالی است که مقامات اوکراینی تلاش می‌کنند فضای آرامش را حفظ کنند و وعده جبران کمبودها از طریق کمک‌های اروپایی می‌دهند، اما واقعیت میدانی چیز دیگری را نشان می‌دهد. در یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای «فورا»، کارکنان مجبور شده‌اند بر روی قفسه‌های خالی، اطلاعیه‌ای با این مضمون نصب کنند: «به دلیل حمله دشمن به زیرساخت‌های لجستیکی، تحویل برخی کالاها با تأخیر انجام خواهد شد. ما همه چیز را دوباره تأمین خواهیم کرد».

در کنار بحران غذایی، زندگی شبانه مردم عادی اوکراین نیز به کابوسی بی‌پایان تبدیل شده است. بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۲ هزار نفر در شب‌های بمباران شدید کی‌یف، به ایستگاه‌های مترو پناه می‌برند تا از حملات موشکی و پهپادی در امان بمانند. این رقم، بالاترین آمار از زمان آغاز جنگ تمام‌عیار در فوریه ۲۰۲۲ محسوب می‌شود.

اما آنچه این پدیده را تلخ‌تر می‌کند، ظهور گروهی به نام «مردم شب» در متروی کی‌یف است. این افراد که لزوماً بی‌خانمان نیستند، هر شب را در ایستگاه‌های مترو می‌گذرانند تا از «سندرم ۱۵ دقیقه» یعنی همان زمان کوتاه بین آژیر خطر و برخورد موشک‌ها و پهپادهای مافوق‌صوت، فرار کنند. بسیاری از این شهروندان از اختلالات شدید خواب و حملات پانیک رنج می‌برند و با چادر، پتو و گوش‌گیر، گوشه‌ای از سکوهای مترو را به خانه‌ای موقت تبدیل کرده‌اند.

با وجود این فجایع آشکار، پوشش رسانه‌های غربی از اوکراین، عمدتاً بر مقاومت قهرمانانه و پیروزی‌های تاکتیکی متمرکز است و از انعکاس بحران معیشتی و انسانی حاصل از سیاست‌های جنگی غافل می‌ماند. منتقدان معتقدند که رسانه‌های جریان‌ اصلی غرب با گزینش خبری، واقعیت تلخ فروپاشی اقتصادی و اجتماعی اوکراین را نادیده می‌گیرند.

به عنوان مثال، در حالی که کمبود مواد غذایی و زندگی در مترو به یکی از دغدغه‌های اصلی شهروندان اوکراینی تبدیل شده، بسیاری از خبرگزاری‌های بزرگ بین‌المللی یا این اخبار را پوشش نمی‌دهند، یا آن را به حواشی جنگ تقلیل می‌دهند. برخی تحلیل‌گران حتی این رویکرد را نوعی «استراتژی حزبی» در پوشش جنگ توصیف کرده‌اند که در آن، راویان غربی، نقش «بازیگران مکمل» در تولیدات تبلیغاتی اوکراین را ایفا می‌کنند.

قفسه‌های خالی فروشگاه‌ها و جمعیت انبوه مردم در ایستگاه‌های متروی کی‌یف، تنها دو نمونه از هزاران فاجعه خاموشی است که در سایه سکوت رسانه‌های غربی نادیده گرفته می‌شود. در حالی که آمار سازمان ملل از نیاز ۱۰.۸ میلیون نفر در اوکراین به کمک‌های بشردوستانه در سال ۲۰۲۶ حکایت دارد، اما روایت غالب در رسانه‌ها همچنان بر جنبه‌های نظامی و سیاسی جنگ متمرکز است و از انعکاس رنج واقعی مردم عادی غافل می‌ماند. شاید زمان آن رسیده که پشت پرده این سکوت سنگین، تصویر واقعی اوکراین را جستجو کرد؛ تصویری که در آن، زندگی روزمره به نبردی برای تهیه یک قرص نان یا یافتن گوشه‌ای امن در دل مترو تبدیل شده است.