چرا نهاده دامی باید از آن سوی اقیانوس بیاید؟ / مسیر شمال می‌تواند پاشنه‌آشیل محاصره دریایی را کم‌اثر

گروه اقتصادی اظهارات سید جواد حسینیان، عضو اتاق بازرگانی، یک پرسش مهم را پیش روی سیاست‌گذاران تجارت و امنیت غذایی کشور قرار داده است؛ وقتی واردکنندگان می‌گویند امکان تأمین نهاده‌های دامی از روسیه و قزاقستان و انتقال آنها از مرزهای شمالی وجود دارد، چرا همچنان بخشی از واردات به مسیر طولانی و دریامحور برزیل وابسته است؛ مسیری که در شرایط فشار و ناامنی دریایی می‌تواند به نقطه آسیب‌پذیری زنجیره تأمین کشور تبدیل شود؟
به گزارش بولتن نیوز ،سید جواد حسینیان، عضو اتاق بازرگانی، در اظهاراتی قابل تأمل درباره نحوه تأمین نهاده‌های دامی کشور گفته است: «واردکنندگان نهاده دامی می‌گویند از دولت خواهش می‌کنیم بگذارد کل نهاده کشور را از مرزهای شمالی، روسیه و قزاقستان وارد کنیم، ولی دولت به کسی مجوز می‌دهد که می‌خواهد از برزیل نهاده وارد کند.»
او این موضوع را مستقیماً به آسیب‌پذیری مسیرهای دریایی پیوند زده و گفته است در چنین شرایطی «محاصره دریایی آمریکا مؤثر واقع می‌شود».
یک پرسش راهبردی؛ چرا مسیر دور وقتی همسایه تولیدکننده داریم؟
فارغ از میزان امکان عملی تأمین «کل» نیاز کشور از روسیه و قزاقستان ــ موضوعی که نیازمند بررسی آمار تولید، قیمت، کیفیت، ظرفیت ریلی و جاده‌ای و توان مرزهای شمالی است ــ اصل موضوع مطرح‌شده از سوی این عضو اتاق بازرگانی قابل تأمل است.

برزیل یکی از مبادی مهم جهانی محصولات کشاورزی و نهاده‌هاست، اما انتقال کالا از آمریکای جنوبی به ایران طبیعتاً به یک زنجیره طولانی حمل‌ونقل دریایی وابسته است. هرگونه اختلال در کشتیرانی، بیمه، بنادر، نقل‌وانتقال مالی یا مسیرهای دریایی می‌تواند هزینه و ریسک این زنجیره را افزایش دهد.
در مقابل، روسیه و قزاقستان در همسایگی حوزه خزر قرار دارند و توسعه مسیرهای زمینی، ریلی و ترکیبی با این کشورها می‌تواند به معنای تنوع‌بخشی به مبادی وارداتی و کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی طولانی باشد.
امنیت غذایی فقط خرید کالا نیست؛ امنیت مسیر هم هست
نهاده دامی مستقیماً با تولید گوشت، مرغ، تخم‌مرغ و لبنیات ارتباط دارد؛ بنابراین امنیت تأمین آن صرفاً یک موضوع تجاری نیست.
اگر یک کشور کالای مورد نیاز خود را بتواند از چند مبدأ و از چند مسیر مستقل دریافت کند، فشار بر یک مسیر الزاماً به اختلال در کل زنجیره تأمین منجر نخواهد شد.
از همین زاویه، سخنان حسینیان باید فراتر از یک گلایه درباره صدور مجوز واردات بررسی شود: آیا الگوی فعلی واردات نهاده‌های دامی با شرایط جدید امنیتی و ژئوپلیتیکی کشور بازطراحی شده است؟
اگر واردات از روسیه و قزاقستان از نظر قیمت، کیفیت، حجم قابل تأمین و ظرفیت حمل‌ونقل توجیه اقتصادی داشته باشد، تقویت این مسیر می‌تواند یکی از ابزارهای کاهش ریسک تجارت خارجی ایران باشد.
وقت بازنگری در نقشه واردات است
مسئله، حذف یک کشور و جایگزینی کامل آن با کشور دیگر نیست. امنیت اقتصادی زمانی افزایش پیدا می‌کند که مسیرهای تأمین متنوع باشند و هیچ گلوگاه واحدی نتواند جریان ورود کالاهای اساسی را مختل کند.
اظهارات عضو اتاق بازرگانی اکنون یک مطالبه روشن را متوجه دستگاه‌های مسئول می‌کند: وزارت جهاد کشاورزی و دستگاه‌های تجاری باید شفاف کنند چه میزان از نهاده‌های مورد نیاز ایران واقعاً قابلیت تأمین از روسیه و قزاقستان را دارد، هزینه تمام‌شده آن چقدر است و چه مانعی در مسیر افزایش سهم مرزهای شمالی وجود دارد؟
در شرایطی که فشار بر مسیرهای دریایی می‌تواند به ابزاری علیه تجارت ایران تبدیل شود، شاید مهم‌ترین پاسخ نه در دریا، بلکه روی ریل‌ها، جاده‌ها و مرزهای شمالی کشور باشد.
منبع اظهارات: روایت اول