گروه اقتصادی،ماجرا از جایی اهمیت پیدا میکند که سازمان آموزش فنیوحرفهای، گزارش ۶۹ صفحهای «مسئولیت اجتماعی برای ایران ماهر» را به عنوان مستند عملکرد سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است؛ گزارشی که قرار است مسیر منابع، میزان اعتبارات و پروژههای انجامشده را برای افکار عمومی روشن کند.
به گزارش بولتن نیوز،اما وقتی یک گزارش مالی قرار است سند شفافسازی باشد، مهمترین انتظار از آن، یکسان بودن اعداد در بخشهای مختلف، مشخص بودن واحد پولی و تفکیک دقیق «اعتبار مصوب»، «اعتبار تخصیصیافته» و «وجه پرداختشده» است.
نخست؛ یک اصلاح ضروری درباره عدد ۶۲۰ میلیارد تومان
بررسی دقیق فایل نشان میدهد عدد ۶۲۰ میلیارد تومان مربوط به وزارت نفت است، نه ۲۲۷ میلیارد تومان.
در صفحه ۱۱ گزارش، منابع به این شکل تفکیک شدهاند: ۱۰۰۰ میلیارد تومان منابع بینالمللی، ۲۲۷ میلیارد تومان وزارت کار با عنوان «مبلغ پرداختشده»، ۳۳۸ میلیارد تومان سایر دستگاههای دولتی و خصوصی و ۶۲۰ میلیارد تومان وزارت نفت؛ مجموع این ارقام نیز دقیقاً ۲۱۸۵ میلیارد تومان اعلام شده است.
بنابراین این بخش از گزارش، برخلاف برداشتی که ممکن است از متن اولیه ایجاد شود، از نظر جمع ریاضی دارای تناقض نیست.
حتی در بخش مربوط به وزارت نفت نیز سه رقم ۴۵۰ میلیارد تومان تخصیص مستقیم وزارت نفت، ۹۰ میلیارد تومان از منابع سال ۱۴۰۳ برای استانهای هرمزگان، بوشهر و زنجان و ۸۰ میلیارد تومان با پیگیری نمایندگان مجلس درج شده که جمع آنها دقیقاً ۶۲۰ میلیارد تومان میشود.
نکته مهم دیگر اینکه عدد +۸۵ در همان بخش، به «پروژه» اشاره دارد، نه ۸۵ میلیارد تومان؛ بنابراین افزودن ۸۵ به ارقام مالی نیز صحیح نیست.
اما این اصلاح، اصل پرسشهای مالی را منتفی نمیکند؛ بلکه اتفاقاً پرسش دقیقتری را پیش روی سازمان قرار میدهد.
پرسش اصلی؛ ۲۲۷ میلیارد تومان پرداخت شده یا ۲۴۶ میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافته؟
در صفحه ۲۴ گزارش، سه رقم قابل توجه برای منابع مسئولیت اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درج شده است:
۱۷۲ میلیارد تومان
۵۵ میلیارد تومان
۱۹ میلیارد تومان
جمع این سه رقم برابر با ۲۴۶ میلیارد تومان است. خود گزارش نیز در صفحه بعد اعلام میکند که بیش از ۳۰۰ پروژه بهسازی و تجهیز زیرساختهای آموزش مهارتی از منابع مسئولیت اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تعریف شده است.
اما در جدول کلان صفحه ۱۱، سهم وزارت کار ۲۲۷ میلیارد تومان با عنوان «مبلغ پرداختشده» اعلام شده است.
اینجا یک سؤال کاملاً مشخص وجود دارد:
اگر ۲۴۶ میلیارد تومان اعتبار اختصاصیافته از سه منبع وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است، چرا مبلغ پرداختشده ۲۲۷ میلیارد تومان اعلام شده است؟
اختلاف دقیقاً ۱۹ میلیارد تومان است.
این اختلاف لزوماً به معنای تخلف نیست؛ ممکن است بخشی از اعتبارات هنوز پرداخت نشده باشد. اما در این صورت باید در گزارش شفافاً نوشته شود:
۲۴۶ میلیارد تومان اعتبار مصوب یا تخصیصیافته بوده و ۲۲۷ میلیارد تومان آن پرداخت شده است.
اگر چنین تفکیکی وجود دارد، چرا در جدول کلان توضیح داده نشده است؟
و اگر ۲۲۷ میلیارد تومان، کل اعتبار مربوط به این منابع است، رقم ۲۴۶ میلیارد تومان در صفحه ۲۴ دقیقاً چه تعریفی دارد؟
این همان نقطهای است که جوابیه به جای پایان دادن به پرسشها، نیازمند یک توضیح روشنتر میشود.
وقتی واحد پولی هم باید رمزگشایی شود
مسئله دیگر، نحوه ارائه ارقام در جداول تفصیلی است.
در بخشهای مختلف گزارش، ارقام پروژهها با واحد میلیارد ریال درج شدهاند، در حالی که ارقام کلان در صفحات دیگر به میلیارد تومان ارائه شدهاند. در جدولهای تفصیلی نیز نمونههای متعددی از ارقام مانند ۱۰، ۲۰، ۳۰، ۵۵ و ۱۰۰ دیده میشود که عنوان ستون آنها «میلیارد ریال» است.
این موضوع در یک گزارش عمومی مالی، مسئله کوچکی نیست.
اگر قرار است افکار عمومی بتواند هزینهکرد منابع را راستیآزمایی کند، باید دقیقاً مشخص باشد:
هر عدد بر اساس ریال است یا تومان؟
اعتبار پروژه است یا پرداخت قطعی؟
اعتبار مصوب است یا تخصیصیافته؟
تخصیصیافته است یا پرداختشده؟
و مهمتر از همه:
جمع جداول تفصیلی چگونه به ارقام کلان گزارش منتهی شده است؟
بدون پاسخ به این چهار سؤال، انتشار فهرست پروژهها به تنهایی معادل شفافیت مالی نیست.
خود گزارش یک نکته مثبت هم دارد؛ حالا نوبت ارائه جدول تطبیقی است
واقعیت این است که گزارش سازمان آموزش فنیوحرفهای حاوی حجم قابل توجهی از اطلاعات درباره پروژههاست. برای نمونه، در بخش مربوط به منابع وزارت نفت، پروژههای متعدد تجهیز و بهسازی مراکز و کارگاههای مهارتی در استانهای مختلف معرفی شدهاند.
همچنین در بخش منابع وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بیش از ۳۰۰ پروژه بهسازی و تجهیز زیرساختهای آموزش مهارتی معرفی شده است.
در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر نیز گزارش از اختصاص ۱۰۰ میلیارد تومان برای ایجاد و تجهیز ۵۰ کارگاه انرژی تجدیدپذیر خبر داده و تصاویر پروژههای اجراشده را منتشر کرده است.
بنابراین مطالبه رسانهها نباید صرفاً «انتشار گزارش» باشد؛ مطالبه اصلی باید قابل حسابرسی بودن گزارش باشد.
یک جدول ساده میتواند همه ابهامات را پایان دهد
سازمان آموزش فنیوحرفهای اگر میخواهد پرونده این موضوع را برای افکار عمومی ببندد، کافی است یک جدول رسمی و قابل راستیآزمایی منتشر کند که در آن برای تکتک منابع مشخص شود:
نام تأمینکننده | مبلغ مصوب | مبلغ تخصیصیافته | مبلغ پرداختشده | تاریخ پرداخت | تعداد پروژه | پروژههای اجراشده | مانده اعتبار
در چنین شرایطی، دیگر نه رسانه میتواند با برداشت ناقص اعداد را تفسیر کند و نه دستگاه مربوطه مجبور است با جوابیههای کلی از عملکرد خود دفاع کند.
گزارش رسمی سازمان آموزش فنیوحرفهای کشور درباره منابع مسئولیت اجتماعی و پروژههای اجراشده در ادامه منتشر میشود. این گزارش شامل جزئیات منابع، اعتبارات و پروژههای بهسازی و تجهیز مراکز آموزش مهارتی در سراسر کشور است.
فایل کامل گزارش رسمی سازمان آموزش فنیوحرفهای کشور:
اعداد و جداول این گزارش را با توضیحات مندرج در جوابیه سازمان کنار هم بگذارید؛ پرسشهای مطرحشده در این گزارش نیز بر اساس همین سند رسمی شکل گرفته است.
در کنار این موضوع، انتصاب غلامحسین محمدی به عنوان سرپرست سازمان تأمین اجتماعی با حکم احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تأیید شده است. منابع خبری همچنین گزارش دادهاند که محمدی پیش از این ریاست سازمان آموزش فنیوحرفهای کشور را برعهده داشته است.
اما درباره نسبت فامیلی میان احمد میدری و غلامحسین محمدی، در بررسی اولیه منابع عمومی، سند معتبر و قابل استنادی که چنین رابطهای را تأیید کند پیدا نشد.
بنابراین این موضوع را نمیتوان به عنوان واقعیت منتشر کرد؛ اما میتوان یک مطالبه شفاف مطرح کرد:
معیارهای انتصاب محمدی به سرپرستی سازمان تأمین اجتماعی چه بوده است و آیا فرآیند انتخاب وی و سوابق مدیریتی او به صورت شفاف برای افکار عمومی تشریح خواهد شد؟
این پرسش بهویژه از آن جهت اهمیت دارد که سازمان تأمین اجتماعی یکی از بزرگترین مجموعههای اقتصادی و اجتماعی کشور است و انتصاب مدیر آن باید بر مبنای معیارهای روشن، قابل دفاع و قابل ارزیابی انجام شود.
مسئله اصلی؛ شفافیت است، نه دعوا با رسانه
اکنون توپ در زمین سازمان آموزش فنیوحرفهای است.
این گزارش نشان میدهد بخشهایی از اعداد کاملاً قابل جمع و تطبیق هستند؛ اما همزمان تفاوت ۲۴۶ میلیارد تومان اعتبار درجشده در جزئیات با ۲۲۷ میلیارد تومان پرداختشده در جدول کلان، نیازمند توضیح رسمی و روشن است.
اگر ۱۹ میلیارد تومان باقیمانده هنوز پرداخت نشده، اعلام شود.
اگر این دو عدد ماهیت متفاوتی دارند، تعریف دقیق هرکدام منتشر شود.
اگر اشتباه تایپی یا ویرایشی رخ داده، اصلاح شود.
و اگر همه ارقام صحیح است، جدول تطبیقی منابع تا سطح پروژه منتشر شود.
شفافیت واقعی یعنی مردم مجبور نباشند برای فهمیدن سرنوشت یک ریال از منابع عمومی، چند صفحه گزارش را کنار هم بگذارند و خودشان حسابداری کنند.
این مطالبه نه سیاسی است و نه علیه آموزش فنیوحرفهای؛ اتفاقاً دفاع از خود سازمان و اعتماد عمومی به عملکرد آن است.
حالا سؤال روشن است: ۲۲۷ میلیارد تومان پرداخت شده، ۲۴۶ میلیارد تومان اعتبار درجشده در جزئیات و اختلاف ۱۹ میلیارد تومانی دقیقاً چه سرنوشتی دارد؟
پاسخ دقیق به همین یک سؤال میتواند بخش مهمی از ابهامات موجود را برطرف کند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com