گروه اقتصادی: برگزاری همزمان مجامع عمومی بانکهای ملت، تجارت، صادرات ایران، سینا، پارسیان، شهر، خاورمیانه، سرمایه، پاسارگاد و همچنین برخی شرکتهای سرمایهگذاری و بورسی در آخرین روز تیرماه، این سؤال جدی را در افکار عمومی و میان کارشناسان اقتصادی ایجاد کرده است که چه ضرورتی برای تمرکز این حجم از مجامع در یک روز وجود داشته است؟
به گزارش بولتن نیوز، در حالی که مجمع عمومی مهمترین محل پاسخگویی مدیران به سهامداران و افکار عمومی محسوب میشود، تراکم غیرمتعارف مجامع در یک روز عملاً امکان حضور رسانهها، تحلیلگران، کارشناسان مستقل و حتی بخشی از سهامداران را کاهش داده و سطح نظارت عمومی را محدود کرده است. این اتفاق در شرایطی رخ داده که شبکه بانکی کشور یکی از حساسترین مقاطع تاریخی خود را پشت سر میگذارد.
امنیت سایبری؛ غایب بزرگ مجامع بانکی
یکی از مهمترین انتقادهای وارد شده به مجامع امسال، بیتوجهی به موضوع امنیت سایبری و تداوم خدمات بانکی در شرایط بحران است. تجربه اختلالات و حملات سایبری ماههای اخیر نشان داد که بانکها دیگر صرفاً بنگاههای مالی نیستند، بلکه زیرساختهای حیاتی اقتصاد کشور محسوب میشوند.
کارشناسان معتقدند سهامداران حق دارند بدانند بانکها چه میزان سرمایهگذاری برای ارتقای مراکز داده، سامانههای پشتیبان، مدیریت بحران، مقابله با حملات هکری و حفظ پایداری خدمات در شرایط اضطراری انجام دادهاند. با این حال، در اکثر مجامع، این موضوعات در حاشیه قرار گرفت و تمرکز اصلی بر تصویب صورتهای مالی و افزایش سرمایه بود.
رشد منابع؛ موفقیت یا زنگ خطر؟
نکته قابل تأمل دیگر، افتخار مدیران بانکی به رشد قابل توجه منابع، سپردهها و تسهیلات است. بسیاری از بانکها از افزایش چند ده درصدی حجم تسهیلات و منابع خود به عنوان یک دستاورد یاد کردهاند؛ اما پرسش اساسی اینجاست که منشأ این رشد چیست؟
اقتصاددانان هشدار میدهند رشد سریع ترازنامه بانکها، اگر مبتنی بر افزایش بهرهوری و تأمین مالی تولید نباشد، میتواند به معنای گسترش خلق پول، افزایش بدهی در بازار بینبانکی، اضافه برداشت و در نهایت رشد نقدینگی باشد؛ فرآیندی که آثار مستقیم آن در قالب تورم بر زندگی مردم نمایان میشود.
از این منظر، صرف اعلام رشد تسهیلات و منابع نمیتواند نشانه موفقیت تلقی شود؛ بلکه باید مشخص شود چه میزان از این منابع به بخشهای مولد اقتصاد اختصاص یافته و چه میزان صرف فعالیتهای غیرمولد یا سفتهبازانه شده است.
سود ناچیز سهامداران؛ افزایش سرمایه به نفع چه کسانی؟
بخش دیگری از انتقادها به نحوه تقسیم سود در مجامع بازمیگردد. در حالی که بسیاری از سهامداران خرد انتظار دریافت سود نقدی متناسب با عملکرد بانکها را داشتند، برخی بانکها از تقسیم سود خودداری کردند یا مبالغ بسیار محدودی را به تصویب رساندند.
برای نمونه، بانک صادرات تنها ۴ ریال، بانک تجارت ۹ ریال و بانک ملت ۴۶ ریال سود نقدی برای هر سهم در نظر گرفتند. در مقابل، تمرکز اصلی مدیران بر افزایش سرمایه و تقویت ساختار مالی بانکها قرار داشت.
اگرچه افزایش سرمایه در شرایط فعلی اقتصاد ایران اقدامی ضروری تلقی میشود، اما این پرسش همچنان باقی است که منافع سهامداران خرد تا چه اندازه در این تصمیمات لحاظ شده است؟
نقش بانک مرکزی و سازمان بورس چیست؟
همزمانی کمسابقه مجامع بانکی، این گمانه را نیز تقویت کرده که هماهنگی مشخصی میان نهادهای ناظر برای برگزاری این جلسات وجود داشته است. با این حال تاکنون توضیح شفافی درباره علت تمرکز مجامع در یک روز و چرایی عدم توزیع زمانی آنها ارائه نشده است.
کارشناسان معتقدند بانک مرکزی و سازمان بورس باید ضمن شفافسازی در این زمینه، بانکها را ملزم کنند که در مجامع سالانه علاوه بر ارائه گزارشهای مالی، درباره ریسکهای عملیاتی، امنیت سایبری، برنامههای مدیریت بحران، میزان تأثیر بر رشد نقدینگی و نقش خود در کنترل تورم نیز پاسخگو باشند.
ضرورت عبور از مجامع تشریفاتی
واقعیت آن است که اقتصاد ایران دیگر در شرایط عادی قرار ندارد و نظام بانکی نمیتواند صرفاً با الگوی سنتی تصویب صورتهای مالی اداره شود. سهامداران، فعالان اقتصادی و مردم انتظار دارند بانکها علاوه بر ارائه سود و ترازنامه، درباره آینده اقتصاد، امنیت زیرساختهای بانکی، تأمین مالی تولید و نقش خود در مهار تورم نیز پاسخگو باشند.
برگزاری همزمان ۱۰ مجمع بانکی در یک روز، صرفنظر از دلایل اجرایی آن، این پیام را به همراه داشت که هنوز فاصله قابل توجهی میان مجامع بانکی و الزامات حکمرانی نوین مالی وجود دارد؛ فاصلهای که در شرایط پرریسک اقتصاد ایران، میتواند به یک نقطه ضعف جدی برای نظام بانکی کشور تبدیل شود.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com