اصلاح عدالت انرژی؛ از برج‌های لاکچری تا خانه‌های مردم عادی

گروه اقتصادی: در روزهایی که خاموشی به خانهٔ بسیاری از مردم عادی سر می‌زند، مدیرعامل توانیر اعلام کرده که قیمت تمام‌شدهٔ هر کیلووات ساعت برق، دست‌کم ۴ هزار تومان است؛ با این حال، همچنان مشترکان بسیار پرمصرف، برق را با یارانه سنگین مصرف می‌کنند. این یعنی منابع محدود کشور، نه به نیازمندترین اقشار، بلکه به ثروتمندترین و پرمصرف‌ترین‌ها می‌رسد. کسانی که دغدغه مصرف و پرداخت ندارند و برقی که برای ایشان رایگان محسوب می‌شود را به هدر می‌دهند. این تناقض آشکار، نشانهٔ خلأ در سیاست‌گذاری انرژی و بی‌عدالتی در توزیع یارانه‌هاست.

به گزارش بولتن نیوز، در حالی‌که در بسیاری از مناطق متوسط و پایین‌دست، با اندک مصرفی برق خانه‌ها قطع می‌شود، در مناطق مرفه‌نشین تهران، ساختمان‌هایی با لابی‌های ۱۸ هزار متری و صدها لوستر روشن، بدون محدودیت از برق یارانه‌ای استفاده می‌کنند. آیا عدالت این است که کسی با ده‌ها کولر، جکوزی، آسانسور شیشه‌ای و لوسترهای میلیاردی، از جیب مردم کم‌درآمد برق ارزان بگیرد؟! اگر قرار بر قطع برق یا اصلاح مصرف است، این اصلاح باید از همین برج‌های نورانی آغاز شود، نه خانه‌های ساده‌ای که تنها یک کولر و یخچال روشن و مصرفی حداقلی دارند.

یارانه انرژی قرار بود ابزار حمایت از اقشار ضعیف باشد، نه مشوق مصرف بی‌رویهٔ ثروتمندان. ادامه این روند به معنای تشویق اشراف‌گرایی و تنبیه زندگی ساده و منظم مردم عادی است. سال‌هاست از اصلاح نظام یارانه‌ای سخن گفته می‌شود، اما هنوز منابع ملی به نفع پردرآمدترین دهک‌ها توزیع می‌شود. این نه تنها ناعادلانه است، بلکه در درازمدت، پایداری شبکهٔ برق کشور را نیز از بین برده و امروز ایران ما را دچار ناترازی شدید انرژی کرده است. برق به‌عنوان یک کالای حیاتی، نمی‌تواند تا ابد با رویکرد تبعیض‌آمیز توزیع شود؛ چرا که نتیجه آن، نارضایتی اجتماعی و فشار مضاعف بر طبقات ضعیف خواهد بود.

اکنون که مسئولان توانیر از اصلاح این وضعیت سخن می‌گویند، باید امیدوار بود بالاخره اراده‌ای جدی پشت ماجرا باشد. قطع برق نباید ابزار فشار بر مردم عادی باشد، بلکه باید هشداری جدی برای مصرف‌کنندگان اشرافی ارسال شود؛ آن‌ها که نه تنها بیشتر می‌سوزانند، بلکه بیشتر از جیب ملت یارانه می‌گیرند. اگر عدالت در توزیع یارانه‌ها اجرا نشود، از خود عدالت چیزی باقی نخواهد ماند. اجرای عادلانه تعرفه‌ها، نیازمند شفافیت در داده‌های مصرف، برخورد بدون تبعیض با پرمصرف‌ها، و جسارت در تصمیم‌گیری است؛ موضوعی که اگر جدی گرفته نشود، هزینه‌های اقتصادی و اخلاقی سنگینی برای کشور خواهد داشت.