سفر به کابل و جايگاه منافع ملي

گروه بین الملل: مسیح مهاجری:همانطور که صاحبنظران سياست خارجي و ناظران صاحبنظر داخلي پيش‌بيني مي‌کردند و هشدار هم داده بودند، سفر آقاي سيدعباس عراقچي وزير خارجه کشورمان به کابل که روز يکشنبه اين هفته صورت گرفت، دستاوردي نداشت و صرفاً امتياز مهمي بود که جمهوري اسلامي ايران بدون کمترين مابازاء به حکومت خودخوانده طالبان داد.

به گزارش بولتن نیوز به نقل از تبریز امروز، با پرهيز از استناد به سخنان، گزارش‌ها و تحليل‌هاي ديگران اعم از موافق و مخالف سفر وزير خارجه به کابل، فقط با مروري بر سخنان خود ايشان که متعاقب اين سفر در وصف آن به زبان آورده و منتشر کرده‌اند، به روشني مي‌توان به اين نتيجه رسيد که حکومت خودخوانده طالبان هيچ امتيازي در خلال اين سفر به ايران نداده و سفر آقاي عراقچي به کابل را مي‌توان در عداد سفرهايش به دمشق در روزهاي آخر عمر حکومت بشار اسد و خوردن «شاورما» در يکي از رستوران‌هاي آن شهر به شمار آورد به ويژه آنکه ايشان با نوشيدن چاي در بازار کابل، سنت معروف «شاورما» را تکرار کرد. ارزيابي سفر وزير خارجه به کابل از سه زاویه حائز اهميت است. اول، قابليت حکومت خودخوانده طالبان که از جهات مختلف غيرقابل اعتناست. مشروعيت متکي بر آراء مردمي ندارد، متحجرترين حکومت روي کره زمين است، هيچ دولتي آن را به رسميت نمي‌شناسد، حقوق مردم را پايمال مي‌کند، به کانون حمايت از تروريسم تبديل شده و به هيچيک از تعهدات خود عمل نمي‌کند. اعتماد به چنين گروهي با هيچيک از معيارهاي عقلي، قانوني و عرف بين‌المللي منطبق نيست.

دوم، نگاه استراتژيک به منافع ملي با توجه به موضع مردم افغانستان در قبال حکومت خودخوانده طالبان است. اقوام مختلف موجود در افغانستان و پيروان مذاهب، طالبان را بهيچوجه قبول ندارند و زير بار حکومت قومي، عقب‌مانده و بدسابقه اين گروه نمي‌روند. اين واقعيت در مدت سه سال و نيم گذشته که طالبان براي بار دوم بر افغانستان سلطه پيدا کرده، به اثبات رسيده است. در اين مدت، نه‌تنها مردم افغانستان حاضر به تمکين در برابر طالبان نشدند بلکه عزمشان براي مقابله با آن جزم‌تر شده و آشکارا اعلام مي‌کنند هرگز زير بار اين حکومت نژادپرست و متحجر نخواهيم رفت. شرايط در افغانستان کاملاً نشان مي‌دهد عزم عمومي براي کنار گذاشتن حکومت خودخوانده طالبان جزم است و اين حکومت آينده‌اي نخواهد داشت. سران طالبان خودشان هم با صراحت اعلام مي‌کنند به آراء مردم هرگز مراجعه نخواهند کرد و قانون اساسي مشخصي که ميثاق ملي باشد نخواهند داشت و اداره کشور با رأي يک نفر يعني خليفه که رهبر طالبان است اداره خواهد شد، خليفه‌اي که حالا دادستان ارشد دادگاه کيفري بين‌المللي درخواست بازداشتش را کرده است. روشن است که جمهوري اسلامي ايران نمي‌تواند منافع ملي خود را به چنين گروهي گره بزند. آن پيوند همه‌جانبه‌اي که آقاي عراقچي مي‌گويد با افغانستان داريم، با مردم اين کشور است که در مقابل طالبان قرار دارند نه با طالبان که از جميع جهات در تضاد با مردم افغانستان و با منافع ملي ايران قرار دارد.

سوم، جايگاه وزير خارجه است. آقاي عراقچي در سخناني که بعد از سفر به کابل و به منظور منطقي جلوه دادن اين سفر منتشر کردند، که متن کامل آن در همين شماره روزنامه جمهوري اسلامي به چاپ رسيده، به موضوعاتي از قبيل حقابه ايران، مسائل امنيتي مرزها، حضور اتباع غيرقانوني افغانستان در ايران و تجارت با افغانستان پرداختند و حداکثر نکته‌اي که مطرح کردند اينست که سران طالبان وعده داده‌اند اين مسائل را حل کنند! اين ميزان از دستاورد را با اعزام يک مدير متوسط وزارت خارجه به کابل يا مذاکره سرپرست سفارت ايران در کابل و يا حتي با چند پيغام و پسغام مي‌توان تأمين کرد و نيازي به سفر وزيرخارجه نيست. مهم‌تر اينکه اين قبيل سفرها فقط به کشورهائي صورت مي‌گيرند که داراي دولت مشروع و به رسميت شناخته شده باشند نه دولتي که اولاً مشروع نيست و ثانياً امتياز مي‌گيرد و امتياز نمي‌دهد. از اينها تأسف‌بارتر اينکه وزير خارجه جمهوري اسلامي ايران در فرودگاه کابل با چند کارمند دون‌پايه وزارت خارجه افغانستان مواجه شد نه وزير خارجه و در ديدار رئيس‌الوزراي حکومت خودخوانده طالبان از پرچم جمهوري اسلامي ايران خبري نبود و آقاي عراقچي زير پرچم گروه طالبان که شرعشان هم مثل حکومتشان خودخوانده است وعده‌هاي شرعي تکراري و بدون پشتوانه تحويل گرفت! براي وزارت خارجه نظام جمهوري اسلامي و براي شخص وزير خارجه کشورمان، وزانتي را خواستار هستيم که متأسفانه در عملکرد آقاي عراقچي رعايت نمي‌شود. انتظار از وزير خارجه نظام جمهوري اسلامي اينست که مستقل عمل کند و بي‌اعتنا به خواست اين و آن، منافع ملي را در نظر بگيرد. در سفر آقاي عراقچي به کابل، منافع ملي جايگاهي نداشت.