آسیب‌شناسی ارزهای نفتی در ایران

گروه اقتصادی - محمد طاهر رحیمی اقتصاددان در صفحه شخصی توئیتر خود نوشت: رهبر انقلاب تأکید دارند ارزهای نفتی به جای واردات باید برای:"ایجاد و توسعه زیرساخت‌ لازمِ رشد پایدار و حقیقی اقتصاد کشور" هزینه شود.

به گزارش بولتن نیوز، در راستای تبیین این دغدغه راهبردی، خوب است "نحوه مصرف ارزهای نفتی و عواقب آن برای کشور" را بررسی کنیم.

دولتها غالبا ارزهای نفتی را با هدف لنگرسازی برای کنترل تورم در موارد ذیل هزینه کرده اند:
1.تبدیل به ریال و تأمین مخارج جاری دولت
2.واردات با نرخ ترجیحی(4200 و 1226 و ...)
3.واردات کالاهای مصرفی! به نام تنظیم بازار
4.تزریق به بازار برای تثبیت نرخ ارز(بخوانید خروج سرمایه)

شاخصی که نشان میدهد ارزهای نفتی در راه رشد حقیقی اقتصاد هزینه شده اند یا نه، "تشکیل سرمایه" است.

ارزهای نفتی اگر در ایجاد و توسعه زیرساختهای کشور هزینه می‌شد، این نمودارها اقلا در دوران وفور درآمدهای نفتی(اواسط دهه 80 شمسی تا اواخر آن) باید با جهش معناداری مواجه میشد.

تشکیل سرمایه ثابت" به معنای سرمایه‌گذاری در حوزه ماشین‌آلات و ساختمان است و رشد آن می‌تواند یکی از شاخص‌های سنجش رشد حقیقی اقتصاد از مسیر توسعه زیرساختهای اقتصادی باشد.

همانطور که پیداست حتی نیمه اول دهه ۹۰ نیز علی رغم درآمدهای نفتی مناسب، تشکیل سرمایه نزولی بوده است.

اولین نتیجه فاجعه‌بار عدم مصرف ارزهای نفتی را برای رشد زیرساخت‌هایی نظیر ترانزیت، ریل، نوسازی صنایع و ... توسط دولت‌های گذشته این است:"سبقت استهلاک سرمایه از تشکیل سرمایه و منفی شدن سرمایه‌گذاری خالص در کشور"

دومین نتیجه مصرف ارزهای نفتی به قصد لنگرسازی برای تورم این است که:"هرچند در دوره‌هایی تورم در کشور حس نشده اما به فواصل کوتاهی بعد از آن با شوک‌های سنگین تورمی و ارزی مواجه شده‌ایم"

سومین نتیجه عدم هزینه کرد درست درآمدهای نفتی علاوه بر عدم رشد حقیقی اقتصاد و به دنبال آن بروز شوک های تورمی در کشور، عبارتست از:"فاجعه فرار سرمایه از کشور طی دو دهه اخیر به میزان حیرت‌انگیزِ حدود 171 میلیارد دلار"

اینجاست که دغدغه راهبردی رهبری معنا می‌یابد

پایان.