نگاهی به دلایل تقویت روابط مسکو و ریاض

گروه بین الملل-مصطفی مطهری*: وزارت امور خارجه روسیه خبر داده که فردا «سرگئی لاوروف» و «فیصل بن فرحان» در مسکو دیدار و گفتگو خواهند کرد. بنابر گفته رسانه های روسی این دو دیپلمات قرار است در خصوص مسائل حقوقی، اقتصادی و سیاسی مربوط به منافع دو کشور به بحث و گفتگو بپردازند.

به گزارش بولتن نیوز، در ارتباط با نزدیکی روابط مسکو و ریاض در طی چند سال اخیر باید این نکته را مورد توجه قرار داد که روسیه با توجه به سیاست نفوذ در خاورمیانه تلاش دارد با ایجاد رابطه نزدیک با کشورهایی که از قدرت سنتی نفوذ در خاورمیانه برخوردارند فضاسازی های مورد نظر را برای کنشگری های خود فراهم کند.
از سوی دیگر باید یاد آور شد که روسیه با توجه به اینکه توانسته با ایران و ترکیه به عنوان دو ضلع از سه ضلع رقابت در منطقه خاورمیانه رابطه نزدیک برقرار کند و به نوعی آنها را با اهداف و برنامه های خود همسو کند، سعی دارد به تقویت روابط خود با ضلع دیگر نیز بپردازد.
از این رو ضلع سوم این مثلث رقابت در عرصه منطقه ای یعنی ریاض نیز به واسطه نقش آفرینی های روسیه در سال های اخیر در خاورمیانه مورد توجه دستگاه تصمیم گیری در مسکو قرار گرفته است. از سوی دیگر نیز باید خاطر نشان کرد که مسکو در زمینه برقراری ارتباط با ریاض و حصول به توافقات تجاری – اقتصادی – نظامی و تسلیحاتی به دنبال منافع حاصله از این روابط است. به علاوه اینکه مسکو نمی خواهد از واشنگتن در راستای ارتباط با ریاض و انعقاد معاهدات تجاری – تسلیحاتی عقب بیافتد. به همین دلیل از تمام تلاش خود برای برقراری رابطه و عمیق کردن آن بهره خواهد برد.
اما سمت دیگر این موضوع، ریاض و مطالباتی است این کشور از کشورهای فرامنطقه ای حاضر در منطقه دارد. در واقع ریاض با برقراری رابطه با مسکو و انعقاد قراردادهای مختلف با این کشور از یکسو تلاش دارد تا یک حالت تعادل را میان مسکو و واشنگتن در ارتباط با خود برقرار کند و از سوی دیگر درصدد است ضمن راضی نگه داشتن روسیه، زمینه های حضور خود را در آسیای مرکزی فراهم کند. در واقع ریاض در ذیل عمق بخشی به روابط خود با مسکو، اهدافی را پیگیری می کند که دسترسی به آنها در محیط پیرامونی روسیه معنا می یابد. به عبارت بهتر از نظر ریاض، تقویت همکاری ها با مسکو هم به مثابه وزنه ای جهت تحمیل مطالبات خود به واشنگتن به شمار می آید و هم به مثابه وزنه ای جهت حصول آسانتر به اهداف منطقه ای به شمار می آید.
بنابراین با توجه به آنچه گفته شد، ریاض و مسکو برای هم به مانند کارت هایی می باشند که در مواقع ضروری می تواند از سوی طرفین جهت حصول به اهداف و منافع از یکسو و تحت فشار قرار دادن دیگر بازیگران(منطقه ای و فرامنطقه ای) از سوی، روی میز قرار گیرند. از این رو به نظر می رسد دیدار مذکور با توجه اهداف مذکور انجام می گیرد.