تحریم کالاهای ترکیه از سوی ارمنستان؛ فرصت اقتصادی و امنیتی برای ایران

گروه اقتصادی- مصطفی مطهری*: وزارت اقتصاد ارمنستان اعلام کرد به دلیل حمایت‌های آنکارا از جمهوری آذربایجان تصمیم دارد واردات کالا‌های ترکیه را ممنوع اعلام کند؛ و از ابتدای ماه ژانویه به مدت شش ماه برای کالاهای ترکیه ای تحریم اعمال خواهد کرد. اما سوال اینجاست که ایروان با تحریم کالاهای ترکیه چه هدفی را در سر دارد؟ و جایگزین کالاهای تحریمی از کجا تأمین خواهد شد؟ پاسخ مختصر و کلی به سوالات مطرح شده این است که در کلام ساده و روشن، هدف جبران خسارت های وارده از سوی ترکیه به ایروان است که در جریان درگیری قره باغ به ارمنستان تحمیل شد. اما در پاسخ به سوال دوم، باید خاطر نشان کرد که ایران گزینه جایگزین خوبی خواهد بود. بطوریکه به نظر می رسد ایروان نیز به این جایگزینی و تأمین منابع وارداتی مورد نیاز خود از طریق ایران بجای ترکیه باور دارد.

به گزارش بولتن نیوز، اما تحلیل و ارزیابی نکات مورد نظر در راستای تصمیم اتخاذ شده از سوی ارمنستان، با توجه به اهداف در نظر گرفته شده در این باره، بر آغاز نبردی دلالت دارد که در حوزه اقتصادی – تجاری طراحی شده است. در واقع ایروان با پذیرش این اصل که توان و ظرفیت های چندان قابلی برای مقابله با ترکیه ندارد تصمیم بر اجرای تحریم کالاهای وارداتی از ترکیه را یک راه حل مناسب در این باره می داند. در حقیقت ارمنستان با آگاهی از این امر، که پاشنه آشیل اردوغان در عرصه حکومتداری و تأمین منابع مالی برای اجرای اهداف و برنامه های توسعه طلبانه اش اقتصاد و بخش های مبتنی بر حوزه اقتصاد مانند تجارت و صادرات کالا می باشد، به سمت سیاست گذاری تحریم کالاهای وارداتی از ترکیه گام برداشته است.

با توجه به اینکه یکی از بخش های اساسی و بنیادین سیاست خارجی ترکیه، حمایت از کالاهای داخلی و صادرات آن به کشورهایی است که آنکارا با آنها رابطه دارد، ارمنستان نیز تا پیش از درگیرهای قره باغ مقصد خوبی برای کالاهای صادراتی ترکیه محسوب می شد؛ بطوریکه بنا بر گفته «واهان کروبیان» وزیر اقتصاد ارمنستان، «تحریم واردات کالاهای ترکیه ای به ارمنستان، طی شش ماه به میزان دویست میلیون دلار فضا در اقتصاد ارمنستان خواهد گشود». از این رو اگر ایروان بتواند تحریم های مورد نظر بر کالاهای ترکیه ای را به بهترین نحو ممکن و بدون هیچ گونه محدودیتی به اجرا در بیاورد، خواهد توانست ضرباتی را بر اقتصاد ترکیه وارد کند.

در ارتباط با جایگزین محصولات وارداتی از ترکیه، ایران برای ارمنستان بهترین و در دسترس ترین گزینه می باشد. چرا که ایران علاوه بر آنکه یکی از تنها راه های تجاری موجود ارمنستان به شمار می آید، همواره نیز یکی از مهمترین کشورها در زمینه صادرات به ارمنستان محسوب می شود. به اضافه اینکه ارمنستان نیز در طول سالیان گذشته تکیه نسبی به تجارت با ایران داشته است.

تحریم کالاهای ترکیه از سوی ارمنستان؛ فرصت اقتصادی و امنیتی برای ایران

اگرچه موضوع جایگزین سازی ایران به جای آنکارا نیازمند تفاهم نامه های جدید اقتصادی – تجاری میان دو کشور است اما با این حال با توجه به شرایط و فرصت پیش آمده در این باره باید مسئولان دستگاه سیاست خارجی هر چه سریعتر برای کسب دستاوردهای اقتصادی – تجاری و منافع حاصله از صادرات کالا در بخش اقتصادی دست به کار شده و وارد میدان شوند. در واقع فرصت موجود می تواند بستر مناسبی از حوزه اقتصادی – تجاری – تولیدی برای کالاهای ایرانی فراهم کند.

از نگاه ایروان نیز ایران علاوه بر اینکه می تواند تأمین کننده کالاهای مورد نظر باشد، می تواند کالاها را با قیمت مناسب تر و به صرفه تری نیز در اختیار ارمنستان قرار دهد. از سوی دیگر نیز پیوند راهبردی ایروان با تهران در حوزه اقتصادی می تواند در مدت زمان معینی به بخش های دیگری نیز تعمیم پیدا کند و ارمنستان را از انزوای موجود در برابر باکو و آنکارا خارج سازد. در واقع راهبردی شدن روابط میان تهران و ایروان علاوه بر منافع مشترک اقتصادی، منافع امنیتی – سیاسی نیز دارد که برای ایروان به منزله خروج از انزوای ژئوپلیتکی تحمیل شده خواهد بود و برای تهران نیز راهبردی شدن روابط به معنای این خواهد بود که تهران در میدان قفقاز جنوبی نیز می تواند به ایفای نقش و نفوذ بپردازد.