تغییر چهره انسانها در قیامت و فشار قبر

گروه دین و اندیشه - حجه الاسلام والمسلمين عليرضا توحيدلو در یادداشتی نوشت:رسول خدا(ص)فرمودند: همه مردم(غیر اهل تقوا) در روز قیامت، برهنه محشور میشوند و خدای تعالی ۱۰ گروه از امت من را در روز قیامت از صفوف مسلمانان جدا می‌کند و قیافه هایشان را تغییر می‌دهند.

به گزارش بولتن نیوز،این ۱۰ گروه عبارتند از :

۱- سخن چینان(که به شکل میمون در می‌آیند)
۲- حرام خواران(که به شکل خوک در می‌آیند)
۳- ربا خواران(وارونه وارد محشر میشوند)
۴- حاکمان جور(کور به عرصه محشر می‌آیند)
۵- افراد خودخواه و خود پسند (گنگ و کر محشور میشوند)
۶- عالمان بی عمل(زبانشان را می‌جوند و چرک از دهانشان بیرون می‌آید)
۷- آزار دهندگان همسایه(با دست و پای بریده وارد میشوند)
۸- آن‌هایی که دوبهم زنی کرده اند(به شاخه‌ای از آتش آویزان می‌شوند)
۹- شهوت پیشگان و کسانی که خمس و زکات خود را نمی‌پردازند(با بویی بد‌تر از مردار وارد محشر میشوند)
۱۰- تکبر کنندگان(لباس‌های آتشین بر آن‌ها می‌پوشانند)
علامه حسن زاده آملی فرمودند:
قرآن منبع آب حیات است، انسان باید این آب حیات را بنوشد تا شاداب و شکوفا بوده باشد؛ تا سعادت ابدی پیدا کند.

در ابتدا به خلاصه ای از اوضاع محشور شدن انسانها و وضعیت آنها در بهشت و جهنم، از دیدگاه قرآن به عنوان مقدمه اشاره می شود. وضعیت محشور شدن انسان ها همراه با رهبری که در دنیا پذیرفته اند[۱] به صورت سراسیمه[۲] و مانند ملخ ها در هم و مختلط[۳] و حالت مست و هوش و عقل از دست داده[۴] در حالی که همراه با مأموران الهی[۵] و پرده ها کنار رفته است محشور می شوند[۶] و مجرمین در صف جداگانه قرار گرفته اند[۷] و کسی حق حرف زدن ندارد[۸]، اما جهنمی ها روسیاه، سرافکنده به غل و زنجیر کشیده شده و غبار آلود و اشک ریزان می باشند[۹] ولی بهشتی ها با صورت خندان، و درخشان و سفید[۱۰] و شاداب و زیبا در عرصه قیامت حاضر می شوند[۱۱]. بعد از این مقدمه جواب را بیان می کنیم:

الف) وضع سنی مردم در روز محشر :

از قرآن و روایات می توان استفاده کرد که انسان ها در همان سنی که از دنیا رفته اند، محشور می شوند
اینکه گفته شد مردم در آخرین سنی که از دنیا رفته اند محشور می شود در صورتی است که به صورت انسان محشور شوند چون عدای در روز قیامت صورت انسانی ندارند، چنانکه در ذیل آیه ۱۸ سوره نباء که می فرماید: «مردم بطور فوج فوج وارد محشر می شوند»، حدیثی نقل شده است که شخصی از پیامبر (ص) در مورد این آیه سؤال کرد، رسول خدا(ص) گریست و فرمود: سؤال مهمی کردی سپس چنین ادامه داد، مردم در قیامت ۱۰ گونه محشور می شوند.
۱ـ شایعه سازان، به صورت میمون.
۲ـ حرام خوران به صورت خوک.
۳ـ ربا خواران واژگون.
۴ـ قاضی ناحق کور.
۵ـ خود خواهان مغرور به صورت کر و لال.
۶ـ عالم بی عمل، در حال جویدن زبان خود.
۷ـ همسایه آزار دست و پا بریده.
۸ـ خبر چین آویخته به شاخه های آتش.
۹ـ عیاشان، بدبوتر از مردار.
۱۰ـ مستکبران در پوششی از آتش محشور می شوند. [۱۲]

هرچند آیات قر آن به طور کلی به مطلب اشاره دارند ولی به ضمیمه روایات می توانند دلیلی بر موضوع باشند از باب نمونه به سه آیه اشاره می شود.
۱ـ بار دیگر در صور دمیده می شود ناگهان آنها از قبرها شتابان به سوی (دادگاه) پروردگارشان می روند[۱۳]. از این آیه استفاده می شود که با آخرین سنی که از دنیا رفته اند، محشور می شوند.
۲ـ «و اینکه رستاخیز آمدنی است، و شکی در آن نیست و خداوند تمام کسانی را که در قبرها هستند زنده می کند[۱۴]». این آیه هم ظاهرش این است که با همان بدن و همان سنی که از دنیا رفته اند محشور می شوند.
۳ـ آیه ای دیگری هم داریم که بر این مطلب دلالت دارد «روز قیامت روزی است که کودکان را پیر می کند[۱۵]». معلوم می شود کودک هم بین آنها وجود دارد که طولانی بودن روز قیامت که پنجاه هزار سال است باعث پیری آنها می شود[۱۶].

ب) روایات

در روایتی چنین می خوانیم «کما تموتون تحشرون» آنچنان که می میرید (و در سنی که از دنیا می روید) محشور می شوید[۱۷].
در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده :
روز قیامت موقع حساب، خداوند به جبریل دستور می‏دهد که بچه‏های مؤمنین را به بهشت وارد کند(فرشته وحی آنها را به سوی بهشت راهنمایی می‏کند ولی آنان) دم در بهشت می‏ایستند و داخل نمی‏شوند، از پدران و مادران خود سؤال می‏کنند، فرشتگان پاسخ می‏دهند که آنها مشغول حساب و اعمال خود می‏باشند و مانند شما نیستند، آنگاه اطفال مؤمنان فریاد می‏کشند و گریه می‏کنند، خداوند از جبرئیل سؤال می‏کند، و جبرئیل عرض می‏کند: خداوندا تو آگاهی، این صدای بچه‏های مؤمنان است که بدون پدران و مادرشان وارد بهشت نمی‏شوند، در نتیجه خداوند به جبرئیل فرمان می‏دهد که از میان مردم دست والدین آنها را بگیرد و با آنها داخل بهشت کند.[۱۸] این حدیث به روشنی و صراحت تمام گو یای این است که کودک به همان سنی که از دنیا رفته، یعنی در سن کودکی محشور می شود.

در حدیث دیگر زراره می گوید : امام باقر (ع) فرمود: خداوند در مورد اطفال و کودکان مشیّت و اراده ی ( خاص ) دارد ، خداوند کودکان و کسانی را که در فترت و نبود پیامبر مرده اند و سالخوردگان و پیرمردانی که در حال زوال عقل پیامبر را درک کرده اند و ناشنوا و لالی غیر عاقل و دیوانه و ابلهی که عقل ندارند ، همه را در روز قیامت جمع می کند و هر یکی از آنها بر خدا احتجاج می کند ، خداوند فرشته ای را بسوی آنان می فرستد که آتشی را روشن کند ، سپس فرشته ی دیگری به آنان می گوید وارد آتش شوید ، هر کس وارد آتش شود برای او سرد و سلام گردیده و او را به بهشت می برد و هرکسی تخلف و سرپیچی نماید داخل جهنّم می شود [۱۹] . از این روایت به خوبی استفاده می شود که هر کسی به وضع و حال دنیایی خود محشور می شود .
به علاوه این که عقل و خرد اقتضا می کند که انسان در سنی که از دنیا رفته است محشور شود. زیرا بدنی که عصاره و فشرده همه بدنهای دوران عمر است در حقیقت همیشه با روح بوده و از هر جهت تناسب و سنخیت با آن دارد و روح تنها با آن می تواند (مأنوس) باشد و این مأنوسیت با آخرین لحظات عمر بدن بیشتر خواهد بود، لذا جا دارد که انسان در همان سنی که از دنیا رفته است محشور شود.[۲۰] البته در روایات وارد است که اهل بهشت همه در سن جوانی هستند. از آیات قرآن استفاده می شود که در بهشت دردسر و خستگی و پیری وجود ندارد[۲۱] و از آیاتی که در مقدمه ذکر شد می توان حدس زد که بهشتی ها در بهترین سنی که قابل تصور است زندگی می کنند، اما در روایات در بعضی از آنها به صورت کلی بیان شده که انسانها در بهشت (اعم از زن و مرد) جوان هستند چنانکه امام جواد (ع) فرمود: «لان اهل الجنه یکونون شباناً[۲۲]»[۲۳] اهل بهشت همه (مرد و زن) جوان محشور می شوند (و در بین آنها پیر مرد و پیر زن وجود ندارد).

در روایات دیگری مساله مشخص تر بیان شده، پیامبر اسلام فرمود: که مردان بهشتی در سن ۳۳ سالگی و حوریه و زنان بهشتی در سن ۱۶ سالگی می باشند[۲۴]. این روایت ظاهرش عمومیت دارد، شامل همه ساکنین در بهشت می شود.
ولی پیرامون سن اهل جهنم در آیات قرآن تصریحی نشده است و در متون روایی هم مطلب خاصی در این باره یافت نشد.
در نتیجه جواب سؤال این شد که مردم در روز محشر و قیامت با همان سنی که از دنیا رفته اند محشور می شوند، و اما به استناد آیات و روایات بهشتی ها جوان (مردان در سن ۳۳ سالگی و زنان و حوریه ها در سن ۱۶) هستند.

۹ آرزوی انسان بعد از مرگ در قرآن
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱- يَا لَيْتَنِي كُنْتُ تُرَابًا

ﺍی ﮐﺎﺵ ! خاک میبودم ‏
(ﺳﻮﺭة النبأ‏ء ۴۰)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۲- يَا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَيَاتِي

ﺍی ﮐﺎﺵ ! برای آخرت خود کاری میکردم.
‏( ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﻔﺠﺮ ۲۴‏)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۳- يَا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتَابِيَهْ

ﺍی ﮐﺎﺵ ! نامه اعمالم برایم داده
نمی شد.
‏(ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﺤﺎﻗﺔ ۲۵)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۴- يَا وَيْلَتَىٰ لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا

ﺍی ﮐﺎﺵ ! فلان انسان را به دوستی نمیگرفتم
‏(ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﻔﺮﻗﺎﻥ ۲۸)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۵- يَا لَيْتَنَا أَطَعْنَا اللَّهَ وَأَطَعْنَا الرَّسُولَا

ﺍی ﮐﺎﺵ ! فرمانبرداری الله و رسولش صلی الله علیه و آله و سلم را میکردیم.
‏(ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻷﺣﺰﺍﺏ ۶۶)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۶- يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا

ﺍب ﮐﺎﺵ ! راه و روش رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم را تعقیب میکردم
‏(ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﻔﺮﻗﺎﻥ ۲۷)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۷- يَا لَيْتَنِي كُنتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًا

ﺍی ﮐﺎﺵ ! من هم با آنها میبودم حال کامیابی بزرگ حاصل میکردم
‏(ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﻨﺴﺎﺀ ۷۳‏)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۸- يَا لَيْتَنِي لَمْ أُشْرِكْ بِرَبِّي أَحَدًا

ﺍی ﮐﺎﺵ ! با رب خود کسی را شریک نمی آوردم.
‏(ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﻜﻬﻒ ۴۲)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۹- يَا لَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِآيَاتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِين

ﺍی ﮐﺎﺵ ! راهی برابر شود که دوباره به دنیا برگردیم و نشانی های رب خود را انکار نکنیم و از جمله مومنین شویم
‏(ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻷﻧﻌﺎﻡ ۲۷)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اینها آرزو های اند که بعد از مرگ برآورده شدن شان ناممکن است.
پس کوشش نماییم که تا در دنیا هستیم خود را اصلاح نماییم تا باشد که در آخرت از نادمین نباشیم.
خداوند متعال همه مارا هدایت به صراط المستقیم نماید.
آﻣِﻴﻦ ﻳَﺎ ﺭَﺏَّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤِﻴْﻦ
________________________

آیا فشار قبر واقعیت دارد؟

جدا شدن روح از بدن هنگام مرگ، در کسری از ثانیه انجام میشود.

این لحظه چنان سریع اتفاق می افتد که حتی کسی که چشمانش لحظه مرگ باز است فرصت بستن آن را پیدا نمیکند.
یکی از شیرین ترین تجربیات انسان دقیقا لحظه جدا شدن روح از جسم میباشد. یه حس سبک شدن و معلق بودن.

بعد از مرگ اولین اتفاقی که می افتد این است که روح ما شروع به مرور زندگی از بدو تولد تا لحظه مرگ میکند و تصاویر به صورت یک فیلم برای روح بازخوانی میشود.

شاید گمان کنیم که این اتفاق بسیار زمان بر است . زمان در واقع قرارداد ما انسانهاست.

این ما هستیم که هردقیقه را ۶۰ ثانیه قرارداد میکنیم . اما زمان در واقع فراتر این تعاریف است.

با مرور زندگی ، روح اولین چیزی که نظرش به آن جلب میشود وابستگیهای انسان در طول زندگی میباشد.

میزان وابستگی دنیوی برای هرکس متغیر است.

روح از بین خاطراتش وابستگی های خود را جدا میکند.
این وابستگی ها هم مثبت است هم منفی.

مثلا وابستگی به مال دنیا یک وابستگی منفی و وابستگی مادر به فرزندش هم نوعی دلبستگی و وابستگی مثبت محسوب میشود ولی به هرحال وابستگی ست.

این وابستگی ها کششی به سمت پایین برای روح ایجاد میکند که او را از رفتن به سمت جهت خروج از مرحله دنیا باز میدارد.

یعنی روح بعد از مرگ تحت تاثیر دو کشش قرار میگیرد . یکی نیروی وابستگی از پایین
و دیگری نیروی بشارت دهنده به سمت مرحله بعد.

اگر نیروی وابستگی ها غلبه داشته باشد باعث میشود روح تمایل پیدا کند که دوباره وارد جسم گردد.

چون توان دل کندن از وابستگی را ندارد و دوست دارد دوباره آن را تجربه کند. به همین جهت روح به سمت جسم رفته و تلاش میکند جسم مرده را متقاعد کند که دوباره روح را بپذیرد.

فشاری که به "روح" وارد میشود جهت متقاعد کردن جسم خود در واقع همان فشار قبر است.

این فشار به هیچ وجه به جسم وارد نمیشود . چون جسم دچار مرگ شده و دردی را احساس نمیکند.

پس فشار قبر در واقع فشار وابستگی هاست و هیچ ربطی ندارد که شخص قبر دارد یا ندارد.
این فشار هیچ ربطی به شب زمینی ندارد و میتواند از لحظه مرگ شروع گردد.

یکی از دلایل تلقین دادن به فرد فوت شده در واقع این است که به باور مرگ برسد و سعی در برگشت نداشته باشد.

بعد از مدتی روح متقاعد میشود که تلاش او بیهوده است و فشار قبر از بین میرود.
وابستگی ها باعث میشود که روح ، شاید سالها نتواند از این مرحله بگذرد .
بحث روح های سرگردان و سنگین بودن قبرستانها بدلیل همین وابستگی هاست .
گاهی تا سالها فرد فوت شده نمیتواند وابستگی به قبر خود و جسمی که دیگر اثری از آن نیست را رها کند.

به امید اینکه بتوانیم به درک این شعر برسیم:

دنیا همه هیچ و کار دنیا همه هیچ
ای هیچ برای هیچ بر هیچ مپيچ.

بیاییم واقعا، صادقانه زندگی کنیم

طبق روایتى، از حضرت امام صادق(ع) سؤال کردند: اگر کسى [چندین روز] به دار آویخته شده باشد، فشار قبر درباره او چگونه است؟ امام فرمودند: به هوایى که بر او احاطه دارد، دستور داده مى شود که از هر طرف بر او فشار وارد کند[۲۵]

همچنین روایات دیگری هست که روح، بعد از جدا شدن از این بدن، به بدن هاى لطیفى شبیه به بدن دنیوى که در اصطلاح به آن «بدن مثالى» مى گویند، تعلق مى گیرد و سؤال و فشار قبر نیز مربوط به روح و آن بدن مثالى است[۲۶]
فشار قبر براى همه یکسان نیست؛ بلکه برخى انسان ها اصلا فشار قبر ندارند؛ چنان که در برخى روایات آمده است: مؤمنانى که بعضى از اعمال خیر، مانند: نماز شب، مداومت بر بعضى از سوره هاى قرآن یا بعضى از ذکرها و … داشته باشند، از فشار قبر در امانند[۲۷]؛ در بعضى افراد، فشار قبر شدید است و کیفر اعمالشان محسوب مى شود و براى گروهى دیگر خفیف تر و به منزله کفاره گناهان و جبران کوتاهى هاست.
_________________________
منابع؛
[۱] . اسراء/۷۱.
[۲] . معراج/۴۴.
[۳] . قمر/۸.
[۴]. حج/۳.
[۵]. ق/۲۰.
[۶]. طارق/۹.
[۷]. حج/۱.
[۸]. مرسلات/۳۵.
[۹]. قرائتی، محسن، معاد، ص۳۹۶.
[۱۰]. عبس/۳۸.
[۱۱]. قیامت/۲۲.
[۱۲] . (تفسیر صافی، ج۵، ص۲۷۵، منشورات مؤسسه الاعلمی للمطبوعات و مجمع البیان ذیل آیه ۱۸ نباء).
[۱۳]. یس/۵۱.
[۱۴]. حج/۷.
[۱۵]. مُزّمل/۱۷.
[۱۶]. معارج/۴.
[۱۷]. ر.ک: مطهری، مرتضی، راههای اثبات وجود خدا، انجمن اسلامی دانشجویان، چاپ اول، ۱۳۶۳، ص۲۱۶.
[۱۸] .مجلیسی، محمد باقر، بحار الأنوار، چاپ بیروت، ج ۷۹، ص ۱۲۳، ح ۱۵.
۷ کلینی ، محمد ، الکافی ، ۳/۲۴۹ دارالکتب الاسلامیه ، طهران ، ۱۳۶۷ش .
[۲۰]. مکارم شیرازی، ناصر، معاد و جهان پس از مرگ، مطبوعات هدف، ص۳۳۸.
[۲۱]. فاطر/۳۴.
[۲۲]. الشباب جمع شاب و کذلک الشبان و الشباب الحداثه الصحاح، ج۱، ص۱۵۱.
[۲۳]. احتجاج علی طبرسی، ناشر انتشارات اسوه، ج۲، ص۴۷۸.
[۲۴]. دستغیب، معاد، ص۱۴۱.
[۲۵]- بحارالأنوار، ج ۶، ص ۲۶۶
[۲۶]- حضرت الله جعفر سبحانى، منشور جاوید، ج ۹، ص ۲۳۸ تا ۲۳۹

[۲۷]- شیخ عباس قمى، سفینه البحار، واژه «قبر»؛ حضرت آیت الله مکارم شیرازى، پیام قرآن، ج ۵، ص ۴۶۸ تا ۴۷۰