جای بسی تاسف است که وابستگان به احیاگر حجاب پس از کشف حجاب که به تعبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی: «امام (ره) آن مرد شجاع و بی نظیری بود که مسئله حجاب را به این مملکت برگرداند. هیچ کس دیگری غیر از امام نمیتوانست این کار را بکند اینهم یکی از اختصاصات امام. اگر غیر از امام هر کس دیگر بود از همین آقایان، بزرگان، عرض میکنم که مقدسین علماء، چه و چه و چه، هیچکس جرأت نمیکرد که بگوید مردم باحجاب بیایند بیرون، امام همان ماه های اوّل پیروزی انقلاب گفتند باید مردم با حجاب بیایند.» با اقتدار حجاب و عفاف را در جامعه تثبیت نمود، امروز با تقریری اشتباه از اندیشه های ایشان، موجبات مهجور ماندن اندیشه حضرت امام می شوند.
مساله «حجاب اجباری» که در روزهای نخستین پیروزی انقلاب اسلامی نیز به یکی از بحث های اصلی محافل دینی و مطبوعاتی تبدیل شده بود، این روزها مجددا در سایت جماران به خود رونق گرفته است و متاسفانه شاهد این مساله هستیم که برخی منتسبان ایشان نظرات امام را با تقریر و برداشتی ناصواب منتشر می کنند.
این سایت خبری تحلیلی که در هفته های اخیر به شکل مفصل به مساله حجاب اجباری و جوانب آن پرداخته است، در مصاحبه با نعیمه اشراقی(نوه حضرت امام) سعی داشته است تا این نکته را وانمود سازد که حضرت امام با حجاب اجباری موافقت چندانی نداشته است و این مسئله(حجاب اجباری) پس از قانونی شدن شکل اجبار به خود گرفته است.
نعیمه اشراقی در قسمتی از این مصاحبه می گوید:
« در رابطه با اجباری بودن حجاب، در میان صحبتهای امام، من تنها در یک جا مشاهده کردم که از امام سوال شده بود که در شمال، خانمها با لباس شنا، به داخل شهر هم میروند؛ در این باره ما باید چکارکنیم؟ امام هم گفته بودند که خود مردم متدین مازندران اجازه نمیدهند که زنان لخت وارد شهرشان شوند. (صحیف امام،جلد ۸ - صفحه ۳۳۹) اما هیچ جا به روشنی دیده نشده که ایشان میخواستند یا نمیخواستند که حجاب اجباری شود یا نه. من هم به یاد نمیآورم که امام برای اجباری شدن حجاب نظر خاصی داشته باشند. اما میدانم که با خشونت مخالف بودند...»
به همین مناسبت بی جهت ندیدیم که قسمتی از نظرات امام(ره) را پیرامون الزام حجاب مرور کنیم و آن را مجددا یادآوری نماییم.
پیروزی انقلاب اسلامی و جنجال بر سر حجاب اجباری
بحث حجاب اجباری از نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی مورد توجه بسیاری از فعالان سیاسی و اجتماعی قرار گرفت و روزهای سرد 15 تا 27اسفند سال 57 با تنور این مسئله به شدت داغ شد.
حضرت امام(ره) در این روزها در اقدامی با صلابت از وضعیت حجاب در ادارات دولتی گلایه کردند و خواستار سامان دهی فوری به این اوضاع شدند.
ایشان در این باره فرمودند:
« الآن وزارتخانه ها- این را میگویم كه به دولت برسد، آنطورى كه براى من نقل مى کنند- باز همان صورت زمان طاغوت را دارد. وزارتخانه اسلامى نباید در آن معصیت بشود. در وزارتخانههاى اسلامى نباید زن هاى (بى حجاب) بیایند، زنها بروند اما با حجاب باشند. مانعى ندارد بروند اما كار بكنند، لكن با حجاب شرعى باشند، با حفظ جهات شرعى باشند.»( صحیفه نور، ج6، ص 329 و روزنامهی اطلاعات چهارشنبه- 16 اسفند 1357)
پس از این اعلام نظر امام بود که واکنش برخی از گروه ها به تندترین شکل ممکن بروز کرد و تجمعات و راهپیمایی ها در اعتراض به این موضع امام آغاز گردید.
صبح روز چهارشنبه(یک روز پس از اعلام نظر امام) در دانشکده فنی تهران، کمیتهی برگزاری روز جهانی زن مراسمی را برگزار کرد و زنان معترض به حجاب اجباری در دانشگاه تهران تجمع کردند. آنها شعار میدادند: «میجنگیم علیه حجاب اجباری» و «زن آزاده حجاب فطری دارد.» مردانی هم بیرون از دانشگاه جمع شدند و شعار میدادند: «ای زن به تو این گونه خطاب است، بهترین زینت زن حفظ حجاب است.»
متاسفانه پس از اعلام نظر امام، برخی از نیروهای مذهبی با برداشت نادرست از جمله امام، بر این باور بودند که حجاب مد نظر امام تنها چادر است و این موضوع موجب گشت تا در برخی از موارد برخورد تندی حتی با خانم های مانتویی داشته باشند.
این مسئله موجب گشت که آیت الله اشراقی با اظهار نظر خود تا حد زیادی به تنقیح افکار عمومی بپردازد و اینگونه بیان دارد که:
«باید قوانین اسلام مو به مو به قدر امکان اجرا بشود... معنای حجاب اسلامی هم چادر نیست. چادر یکی از مصارفش این است که البته بهتر خانمها را میپوشاند... مردم هم نباید هرج و مرج ایجاد کنند و باید در نهی از منکر، منکر را با منکر دیگر دفع نکرد. این اسلام نیست...»
جنجال ها پیرامون این مسئله همچنان ادامه داشت که یک اظهار نظر از سوی آیت الله طالقانی و تایید نظر ایشان از سوی امام خمینی موجب سوء تفاهم فراوان گشت.
نظر جنجالی آیت الله طالقانی و تایید حضرت امام
آیت الله طالقانی در تاریخ 20 اسفند 57 در مصاحبه ای اعلام می کنند که:
«حجاب اسلامی حجاب شخصیت و وقار است و هیچ اجباری هم در مورد آن در کار نیست...مسلما نظر امام هم به مصلحت زنان ما و هم خواهران و دختران ماست و هم مطابق با موازین اصول دین مبین اسلام است... حجاب یک مسئلهی سنتی و تاریخی است در عمق تاریخ ما و تاریخ شرق... اشتباه میکنند خانمهای ما که اگر یک روسری روی سرشان بگذارند اینها از حیثیت آنها کم خواهد شد... حجاب ساختهی من و فقیه و اینها هم نیست، نص صریح قرآن است. آیهی حجاب برای شخصیت دادن به زنان است... آیا این مانع از آن است که کار اداری داشته باشند؟ نه. مانع از این است که کار فرهنگی داشته باشند؟ نه. به شرطی که در راه خدمت باشد... اصل مسئله این است که هیچ اجباری هم در کار نیست و مسئلهی چادر هم نیست.»
حضرت امام نیز در پاسخ به در پاسخ به یک خبرنگار زن فرانسوی که دربارهی مسئلهی حجاب و اعتراض زنان ایرانی پرسیده بود، پاسخ داد: «همان نظراتی که آقای آیت الله طالقانی فرمودند، مورد نظر من و صحیح است.»
بسیاری با توجه به اجباری نبودن اجبار در نظر آیت الله طالقانی و تایید نظر ایشان توسط امام خمینی، به این نتیجه رسیده اند که حجاب از منظر امام خمینی نیز اجباری نبوده است!
اما این افراد به چند نکته مهم توجه نکرده اند؛ اول اینکه مرحوم طالقانی در ابتدای مصاحبه خود اعلام نموده اند که نظر حضرت امام(پیرامون الزامی بودن حجاب) هم به مصلحت جامعه است و مطابق با موازین دین بنابر این آیت الله طالقانی نیز ابتدائا نظر پیشین حضرت امام را پذیرفته بودند.
دوم اینکه ایشان با تبیین ریشه دار بودن مسئله حجاب در تاریخ و تمدن شرق، سعی در فرهنگی نشان دادن این پدیده دارند که این مسئله نیز عدم الزامی بودن حجاب را در اندیشه ایشان نمی رساند.
سومین نکته نیز بدین مسئله اشاره دارد که در آن روزها بسیاری از مذهبیون بر این باور بودند که حجاب مدنظر امام صرفا «چادر» است که تلاش آیت الله طالقانی نیز در تصحیح این طرز تفکر برای عموم جامعه بود.
علاوه بر مطالب یادشده پس از تصویب قانون الزامی بودن حجاب در سال 62 شاهد هیچ اعتراضی- چه به صورت مستقیم و چه به صورت تلویحی- از سوی امام نبوده ایم که این مسئله نیز رضایت حضرت امام را نسبت به الزامی بودن حجاب در جامعه را می رساند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com