گروه اقتصادی دامنه پرسش‌ها درباره تغییرات مدیریتی در شرکت‌های مرتبط با سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات گسترده‌تر شده است. علاوه بر صبانور، فولاد اقلید، آهن و فولاد ارفع و صبا امید، بررسی سوابق شرکت بین‌المللی مهندسی ایران (ایریتک) نیز از دو تغییر مدیرعامل در فاصله حدود ۱۳ ماه حکایت دارد. هم‌زمان، پیشرفت پروژه فولاد اقلید طی یک سال ۷٫۳۶ واحد درصد افزایش یافته و اسناد منتشرشده از برگزاری جلسه رفع چالش‌های میان پیمانکار و کارفرما در این پروژه خبر می‌دهند. پرسش بولتن نیوز از اردشیر سعدمحمدی و دیگر مدیران مسئول روشن است: چه کسی استمرار مدیریت، اجرای تعهدات و حفاظت از سرمایه سهامداران را تضمین می‌کند؟
به گزارش بولتن نیوز صنعت معدن و فولاد، محل آزمون‌وخطای مدیریتی نیست. در این صنعت، هر انتصاب و تغییر مدیریتی می‌تواند با قراردادهای سنگین، تأمین تجهیزات، اجرای پروژه‌های صنعتی، اشتغال و زمان بازگشت سرمایه ارتباط پیدا کند.
تغییر مدیرعامل، به‌خودی‌خود اقدامی غیرعادی یا نادرست نیست. اما وقتی درباره دوره‌های کوتاه مسئولیت مدیران چند شرکت پرسش‌هایی مطرح می‌شود، مدیریت هلدینگ و هیئت‌مدیره شرکت‌های مربوط باید توضیح دهند که این تغییرات بر چه اساسی صورت گرفته و چه نتایجی داشته است.
اکنون با اضافه‌شدن ایریتک به دامنه بررسی، موضوع از تغییر مدیریت در شرکت‌های تولیدی فراتر رفته و به شرکتی رسیده است که در مهندسی، تأمین تجهیزات و اجرای پروژه‌های صنعتی نقش دارد.
این موضوع اهمیت بررسی را دوچندان می‌کند؛ زیرا آثار احتمالی تغییر مدیریت در شرکت پیمانکار می‌تواند در برنامه اجرای پروژه‌های کارفرمایان نیز منعکس شود.
ایریتک؛ دو تغییر مدیرعامل در حدود ۱۳ ماه
بررسی خبرهای منتشرشده از شرکت بین‌المللی مهندسی ایران نشان می‌دهد در اواخر سال ۱۴۰۳، میلاد باقری به‌عنوان مدیرعامل این شرکت جانشین محمدمهدی مستقیمی شد.
در ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ نیز احسان گودرزی به‌عنوان مدیرعامل جدید معرفی و جانشین میلاد باقری شد.
بنابراین، در فاصله حدود ۱۳ ماه، دو تغییر در رأس مدیریت ایریتک ثبت شده است.
این واقعیت به‌تنهایی نشان‌دهنده ضعف عملکرد هیچ‌یک از مدیران نیست؛ اما پرسش درباره استمرار برنامه‌های شرکت را ضروری می‌کند.
ایریتک شرکتی است که در حوزه مهندسی و اجرای پروژه‌های صنعتی فعالیت دارد. در چنین شرکتی، تغییر مدیریت می‌تواند با بازنگری در اولویت‌های اجرایی، مدیریت قراردادها و نحوه تخصیص منابع همراه باشد.
سؤال این است: در دوره مسئولیت هر مدیر، چه میزان از تعهدات قراردادی اجرا شده و وضعیت مالی و عملیاتی پروژه‌های شرکت چگونه تغییر کرده است؟
از هیئت‌مدیره ایریتک انتظار می‌رود گزارش مقایسه‌ای عملکرد مدیران، وضعیت قراردادهای اصلی و برنامه مدیریت جدید را منتشر کند.
فولاد اقلید؛ ایریتک در جایگاه پیمانکار، هلدینگ در جایگاه سهامدار
پروژه فولاد اقلید پارس با ظرفیت پیش‌بینی‌شده سالانه یک‌میلیون و ۲۰۰ هزار تن آهن اسفنجی، از طرح‌های مهم زنجیره فولاد کشور است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پیشرفت تجمعی این پروژه در پایان مرداد ۱۴۰۴ برابر با ۲۶٫۱۴ درصد بوده و در پایان مرداد ۱۴۰۵ به ۳۳٫۵ درصد رسیده است.
یعنی طی یک سال، پیشرفت کل پروژه ۷٫۳۶ واحد درصد افزایش یافته است.
در همین مدت، پیشرفت بخش‌های زیربنایی از ۴۰٫۱۳ درصد به ۶۱٫۵ درصد رسیده است.
اما نکته تازه آن است که در ۲۸ فروردین ۱۴۰۵، جلسه‌ای میان مدیران ایریتک و فولاد اقلید برای بررسی و رفع چالش‌های موجود میان پیمانکار و کارفرما برگزار شد.
در گزارش این جلسه، بر پیگیری هفتگی تعهدات باقی‌مانده تأکید شده بود.
وجود چنین جلسه‌ای به‌تنهایی اثبات‌کننده کوتاهی پیمانکار یا کارفرما نیست؛ بااین‌حال، نشان می‌دهد مسائل اجرایی نیازمند پیگیری مشترک بوده‌اند.
اکنون باید روشن شود:
- چه چالش‌هایی در جلسه فروردین مطرح شده بود؟
- کدام تعهدات باید به‌صورت هفتگی پیگیری می‌شد؟
- چه میزان از این تعهدات تا پایان شهریور اجرا شده است؟
- آیا تغییر مدیریت ایریتک اثری بر زمان‌بندی قرارداد داشته است؟
- آیا پروژه مطابق برنامه مصوب پیش می‌رود؟
بولتن نیوز تأکید می‌کند که مسئولیت احتمالی تأخیر باید براساس قرارداد، برنامه زمان‌بندی و مستندات اجرایی میان پیمانکار، کارفرما و سهامداران تفکیک شود.
صبانور؛ رشد درآمد و تغییر مدیرعامل
در ۱۹ مهر ۱۴۰۵، خبر انتصاب حامد عسکری‌زاده به سرپرستی شرکت توسعه معدنی و صنعتی صبانور با حفظ سمت ریاست هیئت‌مدیره و جانشینی داریوش اسماعیلی منتشر شد.
این تغییر در شرایطی رخ داده که اطلاعات مالی سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ از رشد درآمد عملیاتی شرکت حکایت دارد.
درآمد عملیاتی صبانور از حدود ۲ هزار و ۵۶۲ میلیارد تومان در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۴ به حدود ۳ هزار و ۵۷۳ میلیارد تومان در دوره مشابه ۱۴۰۵ رسیده است.
این تغییر، افزایش حدود یک‌هزار و ۱۱۱ میلیارد تومانی و رشد نزدیک به ۳۹ درصدی را نشان می‌دهد.
سود خالص نیز براساس اطلاعات منتشرشده از حدود ۹۷۴ میلیارد تومان به یک‌هزار و ۲۹۹ میلیارد تومان افزایش یافته است.
این ارقام به‌تنهایی موفقیت کامل مدیریت را ثابت نمی‌کنند؛ اما ضرورت توضیح درباره علت تغییر مدیرعامل را افزایش می‌دهند.
اگر تغییر مدیریت به دلیل عملکرد نامطلوب بوده، شاخص‌های آن چیست؟ و اگر هدف، اجرای برنامه تازه‌ای است، این برنامه چه تفاوتی با برنامه قبلی دارد؟
سهامداران حق دارند بدانند تصمیمات مدیریتی بر پایه چه ارزیابی‌هایی اتخاذ می‌شوند.
صبا امید؛ موعد تولید آزمایشی چه شد؟
پروژه گندله‌سازی صبا امید غرب خاورمیانه در بیجار، یکی دیگر از طرح‌های مهم مورد بررسی است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پیشرفت فیزیکی پروژه در بهمن ۱۴۰۴ حدود ۷۷ درصد، در خرداد ۱۴۰۵ حدود ۸۱ درصد و در شهریورماه بیش از ۸۵ درصد اعلام شده است.
پیش‌تر نیز مرداد ۱۴۰۵ به‌عنوان موعد هدف‌گذاری‌شده برای ورود پروژه به تولید آزمایشی مطرح شده بود.
اکنون باید مشخص شود آیا تولید آزمایشی در موعد اعلامی آغاز شده است یا خیر.
اگر آغاز شده، میزان تولید و وضعیت تجهیزات چیست؟
اگر موعد تغییر کرده، علت و تاریخ جدید بهره‌برداری کدام است؟
اعلام پیشرفت فیزیکی، بدون ارائه اطلاعات مربوط به راه‌اندازی و تولید، پاسخ کامل به سهامداران و مردم منطقه نیست.
آهن و فولاد ارفع؛ پرسش درباره استمرار مدیریت
در شرکت آهن و فولاد ارفع نیز موضوع تغییرات مدیریتی و مدت مسئولیت مدیران مطرح است.
برای قضاوت دقیق، باید تاریخ احکام انتصاب و تغییر مدیران با گزارش‌های رسمی شرکت تطبیق داده شود.
همچنین لازم است عملکرد هر دوره در شاخص‌هایی مانند تولید، فروش، سود عملیاتی، هزینه مالی و پیشرفت طرح‌های توسعه‌ای بررسی شود.
تغییر مدیریت، نه به‌تنهایی نشانه موفقیت است و نه نشانه ناکامی؛ آنچه اهمیت دارد، نتیجه قابل اندازه‌گیری تصمیمات است.
جدول مقایسه‌ای؛ پنج شرکت، پنج محور پاسخ‌گویی
شرکت| یافته یا وضعیت مطرح‌شده| پرسش اصلی
ایریتک| دو تغییر مدیرعامل در حدود ۱۳ ماه| وضعیت قراردادها و عملکرد مدیران چه بوده است؟
فولاد اقلید پارس| پیشرفت ۲۶٫۱۴ به ۳۳٫۵ درصد طی یک سال؛ جلسه رفع چالش‌های پیمانکار و کارفرما| تعهدات باقی‌مانده و زمان بهره‌برداری چیست؟
صبانور| تغییر مدیرعامل در مهر ۱۴۰۵؛ رشد حدود ۳۹ درصدی درآمد سه‌ماهه| علت تغییر و نتیجه ارزیابی عملکرد چیست؟
صبا امید غرب خاورمیانه| پیشرفت بیش از ۸۵ درصدی در شهریور ۱۴۰۵| آیا تولید آزمایشی در موعد اعلامی آغاز شده است؟
آهن و فولاد ارفع| پرسش درباره تغییرات مدیریتی| مدت دقیق مسئولیت و عملکرد مدیران چیست؟
توضیح: درباره ایریتک و صبانور، تغییرات مشخص مدیرعامل در اخبار منتشرشده قابل پیگیری است. درباره مدت دقیق مدیریت در سایر شرکت‌ها، احکام رسمی باید بررسی شوند. همچنین درصد پیشرفت پروژه‌ها، بدون مقایسه با برنامه مصوب، به‌تنهایی مبنای تعیین مقصر نیست.
شرکت‌های زیرمجموعه ایریتک؛ دامنه بررسی باید گسترده‌تر شود
در معرفی‌های پیشین ساختار ایریتک، نام شرکت‌هایی مانند ایمپادکو، تامکو، فولاد پایا، متیل، ایراسکو، ایریکا، ایکا، ایکا ساخت، پامیکو و بیدک مطرح شده است.
اما برای تعیین اینکه کدام شرکت‌ها در حال حاضر زیرمجموعه ایریتک هستند و در چه بازه‌ای تغییر مدیرعامل داشته‌اند، باید آخرین ساختار مالکیت، صورت‌های مالی و احکام مدیریتی بررسی شود.
تا زمان احراز این اطلاعات، نمی‌توان تغییرات مدیریتی شرکت‌های یادشده را به‌عنوان واقعیت قطعی در گزارش ثبت کرد.
بااین‌حال، مدیریت ایریتک می‌تواند با انتشار جدول مدیران شرکت‌های وابسته، تاریخ انتصاب و تغییر آنان و شاخص‌های عملکرد، ابهامات موجود را برطرف کند.
ردپای پول؛ تغییر مدیریت چه هزینه‌ای دارد؟
در پروژه‌های صنعتی، طولانی‌شدن زمان اجرا ممکن است هزینه تأمین مالی را افزایش دهد، بازگشت سرمایه را به تعویق بیندازد و بر قراردادهای پیمانکاری اثر بگذارد.
اما برای محاسبه هزینه واقعی این پیامدها، به اطلاعات مالی و قراردادی نیاز است.
مدیریت هلدینگ و شرکت‌های مرتبط باید درباره میزان سرمایه‌گذاری انجام‌شده، تعهدات باقی‌مانده، مانده تسهیلات، هزینه مالی و انحراف از برنامه زمان‌بندی شفاف‌سازی کنند.
همچنین ضروری است مشخص شود تغییرات مدیریتی چه اثری بر قراردادهای جاری و تصمیمات مربوط به تأمین تجهیزات داشته است.
تا زمانی که این اطلاعات بررسی نشده، نمی‌توان رقم مشخصی را به‌عنوان خسارت ناشی از تغییر مدیران اعلام کرد.
اما نبود اطلاعات کافی، دلیل موجهی برای بی‌پاسخ‌ماندن پرسش‌ها نیست.
آقای سعدمحمدی! منافع ملی را نباید به بازی گرفت
اردشیر سعدمحمدی، مدیرعامل سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات، باید در حدود اختیارات و مسئولیت‌های هلدینگ درباره نحوه راهبری شرکت‌های سرمایه‌پذیر و نظارت بر پروژه‌های توسعه‌ای توضیح دهد.
البته ایریتک دارای سهامداران راهبردی دیگری از جمله ایمیدرو است و تصمیمات هیئت‌مدیره آن را نمی‌توان بدون بررسی ترکیب مالکیت و اختیارات قانونی، منحصراً به مدیریت ومعادن نسبت داد.
اما همین ساختار سهامداری مشترک، ضرورت پاسخ‌گویی هماهنگ و شفاف را بیشتر می‌کند.
پرسش اصلی این است:
آیا تغییر مدیران در شرکت‌های مرتبط، براساس ارزیابی عملکرد و نیازهای واقعی پروژه‌ها انجام شده است؟
اگر پاسخ مثبت است، نتیجه ارزیابی‌ها منتشر شود.
اگر پروژه‌ها با تأخیر مواجه شده‌اند، میزان انحراف از برنامه و عوامل آن اعلام شود.
اگر تغییر مدیریت به اصلاح عملکرد انجامیده، آثار آن در تولید، سودآوری و پیشرفت پروژه‌ها نشان داده شود.
و اگر تصمیمات مدیریتی در سطح هیئت‌مدیره شرکت‌های مستقل گرفته شده، مسئولیت هر سهامدار و هر مرجع تصمیم‌گیر روشن شود.
منافع ملی، اشتغال، ظرفیت تولید و سرمایه سهامداران موضوعاتی نیستند که بتوان درباره آن‌ها به کلی‌گویی اکتفا کرد.
سخن پایانی؛ پاسخ‌گویی با عدد، نه با حکم انتصاب
بولتن نیوز از مدیریت سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات، هیئت‌مدیره ایریتک و مدیران سایر شرکت‌های نام‌برده انتظار دارد گزارش رسمی تغییرات مدیریتی، عملکرد مدیران، وضعیت قراردادها و آخرین پیشرفت پروژه‌ها را منتشر کنند.
پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها، امکان تشخیص مشکلات واقعی و تصمیم‌گیری برای تکمیل پروژه‌های توسعه‌ای را فراهم می‌کند.
مدیران می‌آیند و می‌روند، اما تعهدات پیمانکاری، منابع سرمایه‌گذاری‌شده و مسئولیت تحقق برنامه‌ها با تغییر حکم اداری از بین نمی‌رود.
آقای سعدمحمدی و دیگر مدیران مسئول، سهامداران منتظر عدد و سند هستند، نه صرفاً توضیح درباره انتصابات.
منافع ملی را نباید به بازی گرفت؛ آینده صنعت معدن و فولاد با تولید، تکمیل پروژه‌ها و پاسخ‌گویی ساخته می‌شود، نه با تعداد مراسم تودیع و معارفه.
بولتن نیوز آمادگی دارد پاسخ مستند همه شرکت‌ها و مدیران نام‌برده را منتشر کند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com