گروه اقتصادی: قطار سال‌ها یکی از گزینه‌های اصلی سفر برای خانواده‌ها، دانشجویان و اقشار متوسط بوده است؛ اما افزایش‌های پیاپی قیمت بلیت، حالا یک سؤال ساده را مقابل متولیان حمل‌ونقل ریلی قرار داده است: وقتی هزینه سفر ریلی طی چند ماه حدود ۵۱ درصد بالا رفته، در مقابل چه تغییر قابل اندازه‌گیری در کیفیت خدمات، ناوگان و رضایت مسافران اتفاق افتاده است؟
به گزارش بولتن نیوز، ماجرا فقط یک افزایش قیمت نیست.
قیمت بلیت قطار ابتدا از ابتدای اسفند سال گذشته ۲۵ درصد افزایش یافت و سپس از ۱۷ خرداد امسال افزایش ۲۱ درصدی دیگری اعمال شد. اثر مرکب این دو افزایش، قیمت بلیت را نسبت به قبل از مرحله نخست حدود ۵۱ درصد بالا برده است. بنابراین تعبیر دقیق این است که این رشد در کمتر از چهار ماه رخ داده، نه اینکه تمام ۵۱ درصد از ابتدای سال ۱۴۰۵ اعمال شده باشد.
افزایش ۲۱ درصدی مرحله دوم نیز با موافقت شورای عالی ترابری و با استناد به رشد هزینه‌هایی مانند قطعات، خدمات، مواد غذایی و دستمزدها صورت گرفته است.
اما مسافر یک سؤال دیگر دارد:
اگر هزینه‌ها ۵۱ درصد بیشتر شده، خدمات چقدر بهتر شده است؟
۵۱ درصد پول بیشتر؛ چند درصد خدمات بهتر؟
افزایش هزینه قطعات، دستمزد و نگهداری ناوگان قابل انکار نیست.
شرکت‌های ریلی نیز بنگاه اقتصادی‌اند و ادامه فعالیت آنها هزینه دارد.
اما افزایش قیمت یک طرف معادله است و کیفیت خدمات طرف دیگر.
وقتی از مسافر پول بیشتری گرفته می‌شود، مردم حق دارند بدانند این افزایش درآمد دقیقاً در کدام بخش شبکه ریلی هزینه شده است.
چند واگن بازسازی شده؟
چند واگن جدید وارد ناوگان شده است؟
متوسط عمر ناوگان چه تغییری کرده؟
میزان تأخیر قطارها کاهش یافته است؟
کیفیت تهویه، سرویس‌های بهداشتی، نظافت، خواب، پذیرایی و خدمات داخل قطار چه تغییری کرده است؟
اگر پاسخ این سؤال‌ها عدد داشته باشد، افزایش قیمت نیز قابل ارزیابی خواهد بود.
یک جدول منتشر کنید؛ همه‌چیز روشن می‌شود
بولتن نیوز پیشنهاد مشخصی دارد.
راه‌آهن و شرکت‌های مسافری برای پنج مسیر پرتردد، قیمت و شاخص‌های کیفیت را قبل و بعد از افزایش نرخ منتشر کنند.
مثلاً تهران ـ مشهد، تهران ـ تبریز، تهران ـ اهواز، تهران ـ شیراز و تهران ـ بندرعباس.
در یک طرف جدول، قیمت بلیت قبل و بعد از افزایش قرار گیرد.
در طرف دیگر، متوسط تأخیر، عمر واگن، تعداد شکایت مسافران، کیفیت خدمات و تعداد واگن‌های بازسازی‌شده درج شود.
آن وقت مردم خودشان قضاوت خواهند کرد که آیا افزایش قیمت با افزایش کیفیت همراه بوده است یا خیر.
قطار نباید از سبد سفر خانواده متوسط خارج شود
مسئله مهم‌تر، جایگاه قطار در حمل‌ونقل عمومی کشور است.
قطار فقط وسیله سفر تفریحی نیست. برای بسیاری از خانواده‌ها، دانشجویان، سربازان، کارگران و افرادی که مرتب میان شهرها تردد می‌کنند، راه‌آهن یکی از گزینه‌های اصلی سفر است.
اگر قیمت بلیت آن به‌تدریج از توان بخشی از جامعه خارج شود، مسافر ناچار به استفاده از گزینه‌های دیگری خواهد شد.
این اتفاق فقط یک مسئله اقتصادی نیست.
سیاست حمل‌ونقل کشور باید مردم را به استفاده از حمل‌ونقل عمومی و ریلی ترغیب کند، نه اینکه سفر ریلی را به انتخابی گران‌تر تبدیل کند.
گرانی را با تورم توضیح می‌دهید؛ کیفیت را با چه عددی؟
پاسخ شرکت‌های ریلی درباره افزایش هزینه‌ها قابل شنیدن است.
اما پاسخ مردم نیز روشن است:
وقتی قیمت افزایش پیدا می‌کند، کیفیت هم باید قابل اندازه‌گیری باشد.
نمی‌توان افزایش هزینه قطعات، دستمزد و خدمات را با درصد و عدد توضیح داد، اما هنگام سؤال درباره کیفیت صرفاً از «بهبود خدمات» سخن گفت.
همان‌طور که گرانی عدد دارد، کیفیت هم باید عدد داشته باشد.
راه‌آهن و شرکت‌های ریلی اعلام کنند طی یک سال گذشته چه میزان برای بازسازی ناوگان، ارتقای خدمات و کاهش تأخیر هزینه کرده‌اند و نتیجه آن چه بوده است.
مردم پول بیشتر را بابت چه می‌دهند؟
اصل افزایش نرخ را می‌توان با افزایش هزینه‌های بهره‌برداری بررسی و درباره آن بحث کرد؛ اما مسئله‌ای که نباید فراموش شود این است که مسافر فقط خریدار «صندلی قطار» نیست.
او بابت یک خدمت پول می‌دهد.
هر بار که قیمت آن خدمت بالا می‌رود، حق دارد درباره کیفیتش سؤال کند.
بولتن نیوز از متولیان حمل‌ونقل ریلی یک پاسخ پیچیده نمی‌خواهد.
فقط دو ستون عدد منتشر کنید:
قیمت بلیت چقدر بالا رفت؟
کیفیت خدمات چقدر بهتر شد؟
عدد اول را می‌دانیم؛ حدود ۵۱ درصد در کمتر از چهار ماه.
حالا نوبت اعلام عدد دوم است.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com