نبرد هرمز فقط بر سر بستن تنگه نیست؛ جدال اصلی بر سر «روان تجارت جهانی» است

گروه سیاسی: در حالی که بخش مهمی از تحلیل‌ها درباره تحولات تنگه هرمز بر این پرسش متمرکز شده که آیا این آبراه بسته خواهد شد یا خیر، گزارش امنیتی SAGE استرالیا زاویه متفاوت و مهم‌تری را مورد توجه قرار داده است: نبرد اصلی ممکن است نه بر سر بستن کامل تنگه، بلکه بر سر تعریف «ریسک عبور» از آن باشد.

به گزارش بولتن نیوز، در متن این گزارش آمده است که این یک رقابت نامتقارن است؛ واشنگتن در پی آن است که عبور امن و قابل پیش‌بینی از تنگه را تضمین کند، در حالی که اختلال‌های مقطعی از سوی ایران برای آنکه جهان را نسبت به وضعیت این آبراه در حالت تردید نگه دارد، کفایت می‌کند.

از «کنترل دریا» تا «کنترل ادراک»

نکته کلیدی گزارش SAGE آنجاست که ارزیابی می‌کند رقابت راهبردی اصلی در هرمز در حال انتقال از کنترل فیزیکی آبراه به کنترل برداشت‌ها درباره سطح قابل‌قبول ریسک است.
این تغییر زاویه، معنای مهمی برای بازار جهانی دارد.

برای اثرگذاری بر تجارت دریایی الزاماً نیازی نیست عبور کشتی‌ها به‌طور کامل متوقف شود؛ اگر شرکت‌های کشتیرانی، مالکان نفتکش‌ها، بیمه‌گران و فعالان بازار انرژی به این جمع‌بندی برسند که عبور از هرمز با سطح بالاتری از عدم قطعیت و خطر همراه شده، محاسبات اقتصادی آنها نیز تغییر خواهد کرد.

واشنگتن باید «امنیت» را اثبات کند؛ ابهام برای طرف مقابل کافی است

همین‌جا ماهیت نامتقارن تقابل مورد اشاره SAGE آشکار می‌شود.

آمریکا برای حفظ جریان عادی تجارت باید به بازیگران بزرگ کشتیرانی اطمینان دهد که مسیر امن و قابل پیش‌بینی است؛ اما برای افزایش فشار بر بازار، لزوماً نیازی به مسدود شدن کامل آبراه وجود ندارد. باقی ماندن احتمال اختلال می‌تواند خود به عاملی مؤثر در تصمیم‌گیری شرکت‌های تجاری تبدیل شود.

به بیان ساده‌تر، یک طرف برای موفقیت باید «امنیت پایدار» را اثبات کند، اما طرف دیگر می‌تواند تنها با حفظ ریسک و عدم قطعیت بر محاسبات بازار اثر بگذارد.

وقتی «ریسک» خودش به یک ابزار قدرت تبدیل می‌شود

پیامد این وضعیت می‌تواند فراتر از میدان نظامی باشد. افزایش ارزیابی ریسک در تنگه هرمز بالقوه بر هزینه بیمه کشتی‌ها، تصمیم شرکت‌های کشتیرانی، هزینه حمل‌ونقل و انتظارات بازار نفت اثر می‌گذارد.

از همین منظر، اهمیت گزارش SAGE در یک گزاره خلاصه می‌شود: معادله هرمز را نباید فقط با تعداد کشتی‌ها، ناوها و میزان کنترل فیزیکی آبراه سنجید؛ بخشی از قدرت در این میدان، توان اثرگذاری بر محاسبه ریسک در ذهن بازار جهانی است.

و شاید مهم‌ترین نتیجه همین باشد؛ در نبرد بر سر هرمز، گاهی تصور ناامن بودن مسیر، پیش از بسته شدن خود مسیر، آثار اقتصادی‌اش را آغاز می‌کند.