شاید حیات روی زمین یک‌بار آغاز نشده باشد؛ دو مسیر مستقل برای شکل‌گیری سلول‌های زنده

به گزارش بولتن نیوز به نقل از ایسنا،پژوهش تازه یک تیم بین‌المللی از دانشمندان نشان می‌دهد که ممکن است نخستین سلول‌های آزادزی روی زمین، نه در یک مسیر واحد، بلکه در دو مسیر مستقل شکل گرفته باشند؛ مسیری که به پیدایش باکتری‌ها و مسیری دیگر که به پیدایش آرکیاها انجامیده است. این یافته بر پایه بررسی شبکه‌ای شامل ۴۲۰ واکنش شیمیایی مرتبط با سوخت‌وساز موجودات زنده به دست آمده است. �

دانشمندان در پژوهشی که پنجم اوت ۲۰۲۶ در نشریه معتبر Science Advances منتشر شد، به شواهد تازه‌ای درباره یکی از بزرگ‌ترین پرسش‌های علم دست یافته‌اند: حیات روی زمین چگونه آغاز شد؟
پژوهشگران با بررسی ژنوم‌ها، ساختار پروتئین‌ها و ۴۲۰ واکنش شیمیایی مربوط به سوخت‌وساز، به این نتیجه رسیده‌اند که باکتری‌ها و آرکیاها احتمالاً در مراحل اولیه تکامل، به‌صورت مستقل مسیر تبدیل‌شدن به سلول‌های آزادزی را طی کرده‌اند. �
ScienceDaily
به زبان ساده، دانشمندان معتقدند موجودات اولیه در محیط‌هایی مانند چشمه‌های گرمابی اعماق اقیانوس زندگی می‌کردند و بخش مهمی از واکنش‌های شیمیایی مورد نیازشان را نه با آنزیم‌های امروزی، بلکه با کمک فلزات موجود در محیط انجام می‌دادند.
نکته شگفت‌انگیز این پژوهش آن است که بسیاری از واکنش‌های شیمیایی در باکتری‌ها و آرکیاها مشترک‌اند، اما آنزیم‌هایی که این واکنش‌ها را انجام می‌دهند در بسیاری موارد یکسان نیستند؛ موضوعی که پژوهشگران آن را نشانه‌ای از تکامل مستقل دو شاخه اصلی حیات می‌دانند. �
EurekAlert!
در این مدل، یک نیای بسیار ابتدایی و مشترک وجود داشته که هنوز برای انجام همه واکنش‌های حیاتی به آنزیم‌های امروزی مجهز نبوده و از مواد و فلزات محیط اطراف خود کمک می‌گرفته است. سپس باکتری‌ها و آرکیاها مسیرهای متفاوتی را طی کرده‌اند تا به موجودات سلولی مستقل تبدیل شوند. �
ScienceDaily
پژوهشگران این نتیجه را با تعبیر قابل‌توجهی خلاصه کرده‌اند: «یک منشأ برای کد ژنتیکی، اما دو منشأ برای حیاتِ آزادزی.» البته این نتیجه هنوز به معنای اثبات قطعی این نیست که ماده بی‌جان دو بار و کاملاً مستقل به حیات تبدیل شده است؛ بلکه درباره دو مسیر مستقل در شکل‌گیری نخستین سلول‌های آزادزی صحبت می‌کند. �
הידען - Hayadan
اهمیت این یافته فقط به گذشته زمین محدود نمی‌شود. اگر شرایط مشابهی در سیارات یا قمرهای دیگر وجود داشته باشد، این احتمال مطرح می‌شود که پیدایش حیات الزاماً یک اتفاق فوق‌العاده و یک‌بارمصرف نباشد و بتواند در شرایط مناسب، بیش از یک‌بار رخ دهد. �
Earth.com
این یافته یک پرسش بزرگ‌تر را هم دوباره مطرح می‌کند:
اگر طبیعت توانسته در نخستین مراحل تاریخ زمین، مسیرهای مستقل و متفاوتی را برای رسیدن به حیات ایجاد کند، آیا پیدایش حیات در جهان ممکن است بسیار رایج‌تر از چیزی باشد که تاکنون تصور می‌کردیم؟