گروه اقتصادی در حالی که بخش معدن کشور بیش از هر زمان دیگری به مدیریت سالم، تخصصی، شفاف و پاسخگو نیاز دارد، دو موضوع همزمان در این بخش در حال شکلگیری است که نمیتوان به سادگی از کنار آنها عبور کرد؛ موضوعاتی که اگر امروز درباره آنها شفافسازی نشود، ممکن است فردا اصلاح آنها بسیار پرهزینهتر باشد.
مدیرانی با پروندههای قضایی؛ چرا دوباره در جایگاههای حساس؟
به گزارش بولتن نیوزبر اساس اطلاعات مطرحشده از سوی فعالان و کارشناسان حوزه معدن، فهرستی از مدیرانی وجود دارد که برای برخی از آنها پروندههای قضایی و کیفری تشکیل شده و در شماری از موارد نیز آرای قضایی صادر شده است؛ هرچند درباره قطعی یا غیرقطعی بودن این آرا باید برای هر فرد به صورت مستقل از مراجع رسمی استعلام کرد.
سؤال اساسی اینجاست:
آیا در فرآیند انتصاب مدیران ارشد و حساس حوزه معدن، وضعیت قضایی و سوابق پروندههای این افراد بهصورت رسمی از مراجع ذیصلاح استعلام میشود؟
و مهمتر:
اگر فردی دارای پرونده کیفری مفتوح یا رأی قضایی غیرقطعی باشد، آیا استفاده از او در جایگاههای حساس مدیریتی، با ملاحظات نظارتی و پیشگیرانه دستگاههای مسئول سازگار است؟
این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که گفته میشود پیش از این نیز درباره ضرورت دقت در بهکارگیری چنین مدیرانی هشدارهایی مطرح شده است.
اگر چنین هشدارهایی واقعاً به وزارت صمت منتقل شده، افکار عمومی حق دارد بداند:
آیا این هشدارها بررسی شدهاند؟ نتیجه بررسی چه بوده است؟ و مبنای ادامه فعالیت برخی مدیران مورد اشاره در جایگاههای حساس چیست؟
اینها اتهام علیه هیچ فردی نیست؛ بلکه پرسشهایی درباره سلامت فرآیند انتصابات در یکی از حساسترین بخشهای اقتصاد کشور است.
پرسش دوم؛ آیا نظام مهندسی معدن نیازمند گردش مدیریتی است؟
همزمان با نزدیک شدن به انتخابات هیئتمدیره سازمانهای نظام مهندسی معدن استانها، موضوع دیگری باید جدی گرفته شود: ماندگاری طولانیمدت برخی تیمهای مدیریتی در ساختار استانی.
طبق قانون موجود، دوره عضویت هیئتمدیره سازمانهای استان سه سال است و انتخاب مجدد اعضا نیز بلامانع اعلام شده است.
اما آیا «بلامانع بودن انتخاب مجدد» به معنای مطلوب بودن ماندگاری نامحدود مدیران است؟
پاسخ لزوماً مثبت نیست.
نظام مهندسی معدن به دلیل نقش خود در امور تخصصی، صلاحیتهای حرفهای و نظارت بر حسن انجام خدمات مهندسی، یکی از حلقههای مهم زنجیره نظارت فنی بر فعالیتهای معدنی است. قانون نیز برای هیئتمدیره سازمانهای استان مسئولیتهایی از جمله مشارکت در تعیین صلاحیت و ظرفیت اشتغال و نظارت بر حسن انجام خدمات مهندسی و معرفی متخلفان به مراجع قانونی تعیین کرده است.
پس وقتی یک تیم مدیریتی برای چند دوره متوالی در یک ساختار باقی میماند، یک سؤال جدی شکل میگیرد:
آیا گردش نخبگان و رقابت واقعی در این انتخابات وجود دارد یا ساختار به سمت تثبیت گروههای مدیریتی پیش میرود؟
از آن مهمتر، آیا امکانات، منابع، ظرفیتهای اداری و اعتبار سازمان در فرآیند انتخابات به شکل برابر در اختیار همه نامزدها قرار میگیرد؟
اگر پاسخ مثبت است، مستندات آن چیست؟
و اگر پاسخ منفی است، چه نهادی باید جلوی آن را بگیرد؟
یک پیشنهاد مشخص؛ محدودیت دو دوره، بهعنوان اصلاح مقررات
در قانون نظام صنفی، قانونگذار برای جلوگیری از ماندگاری نامحدود در هیئتمدیره اتحادیهها محدودیتهایی در نظر گرفته و در اصلاحات اخیر، عضویت بیش از دو دوره متوالی را مشروط به کسب حداقل دوسوم آرای مأخوذه کرده است.
آیا نمیتوان همین تجربه را با توجه به اقتضائات تخصصی معدن بررسی کرد؟
پیشنهاد مشخص میتواند این باشد:
اعضای هیئتمدیره سازمانهای نظام مهندسی معدن استانها حداکثر دو دوره متوالی امکان عضویت داشته باشند و پس از آن، حداقل یک دوره از عضویت در هیئتمدیره فاصله بگیرند.
این پیشنهاد الزاماً به معنای متهم کردن مدیران فعلی نیست؛ بلکه یک اصل شناختهشده حکمرانی است:
گردش مدیریت، شفافیت را افزایش میدهد و احتمال شکلگیری شبکههای بسته و منافع پایدار را کاهش میدهد.
حالا توپ در زمین وزارت صمت است
وزارت صمت طبق آییننامه، دستگاه نظارت بر انتخابات هیئتمدیره سازمانهای نظام مهندسی معدن است و هیئت اجرایی انتخابات نیز موظف به استعلام صلاحیت داوطلبان از مراجع ذیربط است.
بنابراین چند سؤال کاملاً روشن پیش روی وزیر صمت قرار دارد:
۱. آیا درباره مدیران حوزه معدن که دارای پروندههای قضایی یا کیفری هستند، پیش از انتصاب در جایگاههای حساس استعلامهای لازم انجام شده است؟
۲. آیا سازمان بازرسی کل کشور درباره نحوه بهکارگیری مدیران دارای پروندههای مفتوح یا آرای غیرقطعی، هشداری به وزارت صمت داده است؟
۳. اگر چنین هشداری وجود دارد، چرا و چگونه درباره اجرای آن اقدام شده است؟
۴. در انتخابات پیشروی نظام مهندسی معدن استانها، چه سازوکاری برای جلوگیری از استفاده انتخاباتی از امکانات سازمان وجود دارد؟
۵. آیا وزارت صمت حاضر است پیشنهاد محدود شدن عضویت هیئتمدیرهها به دو دوره متوالی را بررسی کند؟
و یک سؤال مهمتر از همه:
آیا وزارت صمت حاضر است فهرست مدیران و نامزدهای دارای سابقه محکومیت قطعی مؤثر، تخلفات انتظامی و وضعیت پروندههای قضایی مؤثر بر صلاحیت مدیریتی را مطابق قانون بررسی و نتیجه را به افکار عمومی اعلام کند؟
بخش معدن کشور امروز بیش از شعار، به پاکسازی ساختارهای بسته، گردش مدیران، شفافیت انتصابات و نظارت واقعی نیاز دارد.
اگر قرار است مدیریت جدیدی در کشور شکل بگیرد، بهترین زمان برای بستن راه بازتولید مدیران مسئلهدار و شبکههای مدیریتی فرسوده، همین امروز است؛ نه زمانی که تصمیمها گرفته شده و هزینه اصلاح چند برابر شده باشد.
معدن، ثروت نسلهای آینده ایران است؛ مدیریت این ثروت نمیتواند محل آزمون و خطای مدیریتی، ماندگاری حلقههای بسته یا بیتوجهی به هشدارهای نظارتی باشد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com