برخی تحلیلگران سیاسی با اشاره به اظهارات اخیر عباس عراقچی درباره بازگشت تدریجی تردد کشتیها در تنگه هرمز، معتقدند هرگونه اعلام تعهد یا تضمین درباره عادیسازی شرایط باید همزمان با اجرای عملی تعهدات طرف مقابل باشد. به باور آنان، دیپلماسی موفق بر پایه اصل «اقدام در برابر اقدام» شکل میگیرد، نه اعطای امتیازات متوالی بدون دریافت دستاوردی ملموس.
اظهارات اخیر عباس عراقچی درباره بازگشت وضعیت عبور و مرور کشتیها به شرایط پیش از بحران، واکنشهایی را در میان برخی ناظران و کارشناسان سیاسی برانگیخته است. این گروه معتقدند در حالی که هنوز درباره اجرای کامل تعهدات طرف آمریکایی ابهامهای جدی وجود دارد، اعلام تضمینهای زمانی از سوی ایران میتواند این پیام را به طرف مقابل منتقل کند که بدون پرداخت هزینه سیاسی یا اقتصادی نیز امکان دستیابی به خواستههایش وجود دارد.
به اعتقاد این تحلیلگران، اصل بنیادین در هر مذاکره بینالمللی، توازن در اجرای تعهدات است. اگر یک طرف بهصورت مستمر امتیاز بدهد اما در مقابل، اقدام عملی و قابل راستیآزمایی دریافت نکند، قدرت چانهزنی خود را بهتدریج از دست خواهد داد.
در همین چارچوب، انتظار میرود دستگاه دیپلماسی با صراحت بیشتری از طرف آمریکایی مطالبه کند که پیش از هرگونه اعلام موفقیت یا عادیسازی شرایط، تعهدات خود را بهطور کامل اجرا کند. استمرار وعدههای یکطرفه، بدون مشاهده اقدامات متقابل، نه تنها تضمینی برای پیشبرد مذاکرات نیست، بلکه میتواند زمینهساز افزایش مطالبات طرف مقابل شود.
پیام روشن به واشنگتن این است که دوران دریافت امتیاز بدون پرداخت هزینه باید به پایان برسد. اگر قرار است فضای اعتماد شکل بگیرد، این اعتماد باید بر پایه اقدامات عملی، قابل سنجش و متوازن دو طرف باشد، نه صرفاً وعده و انتظار.
دیپلماسی زمانی موفق است که هر امتیاز، دستاوردی متناسب برای منافع ملی به همراه داشته باشد؛ در غیر این صورت، افکار عمومی حق دارد بپرسد: اگر بیست امتیاز دادهایم، سهم ایران از این توافقها دقیقاً چه بوده است؟
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com