گروه فرهنگی: مسعود محمدی، کارشناس امور رسانه و امور بینالملل و عضو شورای سیاستگذاری بولتن نیوز در یادداشتی با ارزیابی عملکرد رسانه ملی در جنگ تحمیلی سوم نوشت:
به گزارش بولتن نیوز، در جمعبندی ارزیابی عملکرد سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی سوم، میتوان گفت این سازمان در سه حوزه «هویتسازی و انسجام اجتماعی»، «تولید برنامههای گفتوگومحور» و «مدیریت نسبی فضای روانی جامعه» عملکردی قابل قبول اما غیرهمسطح با ظرفیتهای بالقوه خود داشته است.
در مقابل، در حوزههای «خبررسانی رقابتی»، «روایت اول»، «تحول دیجیتال» و «تنوع گفتمانی»، با چالشهای ساختاری و نیازمند اصلاح مواجه بوده است.
نقاط قوت راهبردی
- موفقیت نسبی در تقویت انسجام ملی در شرایط بحران
- نقشآفرینی مؤثر در تولید محتوای هویتی و ارزشی
- توسعه برخی برنامههای گفتوگومحور اثرگذار
- توانایی نسبی در مدیریت هیجانات اجتماعی در مقاطع حساس
نقاط ضعف ساختاری
- ضعف در سرعت و دقت در رقابت خبری (فقدان روایت اول)
- محدودیت در تنوع دیدگاههای کارشناسی و رسانهای
- عقبماندگی در تحول دیجیتال و جنگ رسانههای اجتماعی
- غلبه نسبی رویکردهای سنتی بر مدلهای نوین رسانهای
- ضعف در اعتمادسازی پایدار در برخی گروههای مخاطب
در جنگهای نوین، تعیینکنندهترین مؤلفه، نه صرفاً «دسترسی به خبر»، بلکه توانایی ساخت روایت غالب و تثبیت آن در ذهن مخاطب است.
بیشتر بدانیم:
چالش اصلی رسانه ملی
فاصله میان «سرعت وقوع رویداد» و «سرعت تولید روایت رسمی و اثرگذار»
این فاصله، زمینهساز شکلگیری روایتهای رقیب در فضای مجازی و رسانههای بیرونی شده است.
پیشنهادهای اصلاحی و نقشه راه
۱. تحول در نظام خبررسانی
- حرکت از خبر سنتی به سمت خبر چندرسانهای
- توسعه خبر دادهمحور
- ایجاد اتاقهای خبر یکپارچه
- کاهش فاصله زمانی «رخداد تا انتشار»
۲. تقویت سرعت و روایت اول
- ایجاد «ستاد روایت بحران» در لحظه وقوع رویداد
- تولید سریع محتوای اولیه حتی با سطح حداقلی اطلاعات معتبر
- رقابت فعال با رسانههای اجتماعی بهجای واکنش تأخیری
- طراحی قالبهای فوری برای انتشار
۳. توسعه تنوع گفتمانی
- افزایش تنوع دیدگاههای کارشناسی
- استفاده از ظرفیت دانشگاهها و اندیشکدهها
- کاهش نگاه گزینشی در انتخاب مهمانان
- تقویت گفتوگوی ملی
۴. تقویت تعامل با مخاطب
- ایجاد تعامل مستقیم با مخاطبان در فضای دیجیتال
- استفاده از نظرسنجیهای لحظهای
- تقویت حضور در پلتفرمهای اجتماعی
- حرکت به سمت رسانه تعاملی
۵. توسعه توان جنگ شناختی
- ایجاد واحد تخصصی جنگ شناختی و رسانهای
- آموزش خبرنگاران در حوزه جنگ ترکیبی
- طراحی روایتهای چندلایه
- تمرکز بر روایت انسانی از بحران
۶. ارتقاء جذابیت و زبان رسانه
- کاهش زبان رسمی و افزایش زبان قابل فهم عمومی
- استفاده از روزنامهنگاری روایی
- توسعه تولیدات کوتاه و سریع
- افزایش کیفیت بصری
گذار از رسانه صرفاً اطلاعرسان به رسانه روایتساز و اعتمادساز در جنگ شناختی
این تحول مستلزم سه تغییر بنیادین در نگاه مدیریتی، ساختار تولید محتوا و تعریف مخاطب است.
صدا و سیما در جنگ تحمیلی سوم، علیرغم نقشآفرینی مثبت در حوزههای هویتی و اجتماعی، هنوز در مرحله گذار از رسانه سنتی به رسانه مدرن روایتمحور قرار دارد.
پیروزی در جنگهای آینده، نه صرفاً نظامی، بلکه در ذهن و ادراک جامعه رقم خواهد خورد.