گروه بین الملل: نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل پیرامون وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران، در حالی برگزار شد که همزمان تحرکات دیپلماتیک سه کشور اروپایی در ژنو و حمایت مجدد روسیه از مواضع تهران، فضای پرونده را وارد فاز تازهای کرده است. مهمترین محور این نشست، اتفاقنظر ظاهری کشورهای غربی در رد گزینه نظامی علیه ایران بود؛ موضوعی که با استقبال مسکو و تأکید تهران بر ماهیت «صلحآمیز» فعالیتهای هستهای همراه شد. اما در پشت این اجماع دیپلماتیک، همچنان رقابت ژئوپلیتیکی سنگینی جریان دارد.
فرانسه و انگلیس: «نه» به جنگ، «بله» به فشار
به گزارش بولتن نیوز،نماینده فرانسه در شورای امنیت با لحنی نسبتاً آشکار اعلام کرد که «پرونده هستهای ایران راهحل نظامی ندارد» و همتای بریتانیاییاش نیز اذعان کرد که اقدام نظامی، عملاً قادر به مهار توان هستهای ایران نیست.
اما این سخنان در فضایی بیان شد که کشورهای اروپایی همچنان بر ادامه روندهای محدودسازی ایران از مسیر مذاکرات فشرده تأکید دارند. وزیر خارجه آلمان نیز در پایان گفتوگوهای ژنو با اشاره به «مذاکرات جدی» با ایران، عملاً بر پایبندی بر مسیر دیپلماسی تأکید کرد، ولی در عین حال شرط حفظ برجام را در توقف «گامهای پیشرونده ایران» دانست.
از سوی دیگر، وزیر خارجه بریتانیا در بیانیهای تلویحی هشدار داد:
> «ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد. ما همچنان پیگیر مذاکرهای هدفمند با تهران خواهیم بود.»
این مواضع نشان میدهد که اروپا در حال تنظیم مجدد موضع خود بین دو سیاست «پرهیز از درگیری نظامی» و «تشدید فشارهای حقوقی و سیاسی» علیه ایران است.
---
روسیه: دفاع در عمل از حقوق هستهای ایران
در نقطه مقابل، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، موضعی قاطع اتخاذ کرد و با لحنی صریحتر از دفعات پیشین گفت:
> «ما نه در حرف، بلکه در عمل از حقوق ایران در دستیابی به انرژی صلحآمیز هستهای حمایت میکنیم.»
ادامه فعالیت روسیه در پروژه رآکتور بوشهر نیز پیامی مهم در شرایطی است که کشورهای غربی تلاش دارند با ابزار تحریم، حتی پیمانکاران غیرغربی در پروژههای انرژی هستهای ایران را هدف بگیرند. این حمایت عملی روسیه میتواند تضمینی ژئوپلیتیک برای پیشبرد اهداف هستهای صلحآمیز ایران محسوب شود.
---
ایران: از بیعملی شورای امنیت تا مطالبه خاورمیانه عاری از سلاح هستهای
سعید ایروانی، نماینده دائم ایران در سازمان ملل، در واکنشی صریح، شورای امنیت را به «بیعملی آشکار» در برابر جنایات رژیم صهیونیستی متهم کرد و آن را «خیانت به منشور ملل متحد» خواند.
او همچنین با اشاره به «صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران»، تأکید کرد:
> «ایران همواره خواهان ایجاد منطقهای عاری از سلاحهای هستهای در خاورمیانه بوده است.»
نکته قابل توجه آنجاست که ایروانی از خطر «مداخله کشور ثالث» سخن گفت که بهوضوح به اسرائیل و دخالتهای اطلاعاتی و نظامی آن در منطقه اشاره دارد. ایران خواستار بررسی مشارکت غیرقانونی این بازیگران در بحرانسازیهای امنیتی در منطقه شد.
---
تحلیل نهایی: دیپلماسی در ظاهر، تقابل در باطن
نشست اخیر شورای امنیت، صحنه نمایش ظاهر وحدت و دیپلماسی میان قدرتها بود. اما واقعیتهای صحنه نشان میدهد:
1. اروپا همچنان بهدنبال مهار برنامه هستهای ایران با ابزار فشار نرم و تحریم است، نه از مسیر گفتوگوی برابر.
2. روسیه حمایت از ایران را از فاز بیانیه، وارد فاز میدانی کرده و بهنوعی تعهدات راهبردی خود را تثبیت کرده است.
3. ایران نیز ضمن تأکید بر صلحآمیز بودن برنامه خود، بر بیاعتمادی به شورا و عملکرد دوگانه آن در قبال رژیم صهیونیستی تأکید کرده است.
تلاقی این مواضع نشان میدهد که اگرچه گزینه نظامی فعلاً از روی میز کنار رفته، اما کارزار مهار ایران در جبهه رسانهای، حقوقی و فنی ادامه خواهد داشت.
نتیجهگیری: جلسه اخیر شورای امنیت و مذاکرات ژنو نشان داد که برنامه هستهای ایران نه یک بحران فوری نظامی، بلکه یک رقابت درازمدت ژئوپلیتیکی است. با تضعیف برجام و سردرگمی اروپا در اتخاذ راهبردی واحد، نقش ایران و متحدانش در تعیین معادلات آتی، بیش از گذشته اهمیت یافته است.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com