به گزارش بولتن نیوز و به نقل از عمو کتابی، یکی از سوال های والدین این است که چه کتابهایی برای کودکان مناسب است؟ کتاب یکی از بهترین ابزار های تربیت کودکان است. کودکان با کتاب هم غرق لذت می شوند و هم یاد می گیرند. کودکی که زیاد کتاب می خواند در مقایسه با دیگرکودکان از جهات مختلفی برتری دارد. چرا که خواندن مستمر کتاب ها بر هوش زبانی کلامی کودکان، تقویت مهارت های ذهنی آن ها و افزایش اطلاعات آن ها تاثیر زیادی می گذارد. اما روشن است که خواندن هر کتابی برای کودکان رشد دهنده نیست. کتاب ها غذای روح کودکان هستند و باید استاندارد های کتاب کودک را داشته باشند. با توجه به انتشار انواع کتاب ها با کیفیت های گوناگون در بازار، خوب است والدین شاخص هایی داشته باشند که با توجه به آن خرید کتاب کودک آسان شود.
چند نکته مهم و به درد بخور وقتی می خواهیم بدانیم چه کتاب هایی برای کودکان مناسب است:
اولین و مهم ترین نکته برای خرید کتاب کودک شناخت کودک و توانمندی های اوست. کتاب ها باید برای کودکان قابل فهم باشند. هم از نظر محتوا و هم از نظر متن. محتوای کتاب ها باید با توجه به رده سنی کودک ارزیابی شود که آیا کودک آن را می تواند درک کند یا نه. از طرف دیگر متن کتاب ها از نظر واژه ها نیز باید برای کودک قابل فهم باشد. هر چه سن کودک پایین تر است واژه ها ساده ترند و هر چه سن کودک بیشتر می شوند واژه متنوع تر و دشوار تر می شوند. ابتدا نگاهی به کتاب های کودک بیندازید. اگر به نظر شما نویسنده توانسته متنی قابل فهم برای کودکان آن هم با ادبیاتی روان بنویسد، سپس آن بخرید. البته نکته مهم این است که همیشه باید تعداد خیلی محدودی واژه جدید در کتاب باشد تا دایره لغات کودک افزایش یابد اما تعداد این واژگان نباید خیلی زیاد شود که کودک از کتاب سر در نیاورد.
دومین نکته برای اینکه بدانیم چه کتابهایی برای کودکان مناسب است این است که کتاب کودک باید هنرمندانه نوشته شود. نوشتن برای کودکان تخصص می خواهد. کتاب ها اگر چه تاثیر زیادی بر تربیت کودکان دارند اما اگر نویسنده آن نابلد باشد حتی ممکن است تجربه ای دوست نداشتنی از خواندن کتاب به کودک بدهد. شناخت نویسنده ها و شاعران خوب کودک، هم چنین نشر های معتبر کودک در انتخاب کتاب به والدین کمک شایانی می کند.
سومین نکته در انتخاب کتاب مناسب، توجه به پیام و درون مایه های داستان است. بله هر کتابی خواه ناخواه پیامی دارد. کتاب های ترجمه یا تولید ایران را قبل از این که در اختیار کودک بگذارید بررسی کنید. شاید محتوایی که به کودک آموزش می دهد مطابق فرهنگ و اصول اخلاقی شما نباشد. شاید هم این محتوا اصلا مورد نیاز کودک شما نباشد. مثلا برای کودکی که کمال گرایی دارد نباید کتاب هایی تهیه کنیم که روحیه کمال گرایی را افزایش می دهد. این کتاب ها را برای بچه هایی نوشته اند که خیلی مسئولیت پذیر نیستند.
چهارمین نکته برای اینکه بدانیم چه کتابهایی برای کودکان مناسب است این است که به رده سنی کودک توجه کنیم . کودکان در هر رده سنی از نظر رشد ذهنی و سلیقه و توانمندی متفاوتند. باید ابتدا آن ها را شناخت سپس برایشان کتاب مناسب با خودشان را تهیه کرد. در این قسمت ویژگی کتاب های مناسب در هر رده سنی را توضیح می دهیم:
کودکان 0 تا 2 سال در دوره حسی حرکتی به سر می برند. در این دوره هر چیزی که حس های 5 گانه آن ها را تحریک کند هوش آن ها را نیز افزایش می دهد. کتاب هایی که تصویر های رنگی جذابی دارند، کتاب هایی که لمسی هستند یا کتاب های حمام و پارچه که کودک می تواند آن ها را در دست بگیرد و بازی کند، هم چنین کتاب های تعاملی که کودکان را در گیر می کنند بهترین کتاب ها برای این سن به شمار می آید. در این سن کتاب ها جهت آشنایی کودک و دنیای پیرامون طراحی می شوند.
وقتی کودک 2 تا 4 ساله داریم، چه کتابی برای کودکان مناسب است؟ کتاب های گروه سنی 2 تا 4 سال تصویر هایی شاد و جذاب دارند. کودکان در این رده سنی علاقه بسیار به شعر ها نشان می دهند. شعر ها علاوه بر تقویت هوش کلامی بر تقویت حافظه و هوش موسیقیایی کودکان نیز تاثیر می گذارد. کتاب های شعر یا داستان این سنین نباید متن هایی طولانی داشته باشند. معمولا بخش زیادی از محتوا ها بر دوش نقاشی هاست. این کتاب ها به کودکان کمک می کند که دنیا را بهتر و دقیق تر بشناسند و دایره اطلاعاتشان بالا تر برود. معمولا در این سنین کودکان با مجموعه هایی که میوه ها ، شغل ها، وسایل خانه، رنگ ها و... را معرفی می کند خوب ارتباط می گیرند. در این سن کتاب های کار ساده هم می توان استفاده کرد.
در ادامه بحث چه کتابهایی برای کودکان مناسب است به کودکان پیش دبستانی می رسیم. کودکان 4 تا 6 سال کودکان سنین پیش دبستانی هستند. کتاب های این سنین ویژگی هایی مانند کتاب های کودکان 2 تا 4 ساله دارد. اما محتوا می تواند پیچیده تر شود و متن ها هم طولانی تر. یکی از بهترین نمونه کتاب های این سن، مجموعه کتاب های می می نی است. از نظر نقاشی، محتوا، سادگی متن، هنرمندانه نوشته شدن، آموزش مهارت های مورد نیاز کودک و ... این کتاب برای کودکان 4 تا 6 ساله بسیار مناسب و جذاب است. یکی دیگر از بهترین کتاب ها برای این سنین کتاب ها کار هستند که کودک را برای ورود به دبستان آماده می کنند. این کتاب ها تاثیر گشترده و خوبی بر تقویت مغز کودکان و ارتقا توانمندی های آن ها می گذارد و در آن ها آموزش هایی ساده ای وجود دارد.
وقتی کودک 7 تا 9 ساله داریم، چه کتابهایی برای کودکان مناسب است؟ کودکان 7 تا 9 سال، سال های ابتدای دبستان را سپری می کنند. آن ها در حال آموزش زبان فارسی هستند و خواندن کتاب ها برای تثبیت آموزش های فارسی دبستان بسیار عالی است. در این سنین کودکان علاقه بیشتری به داستان ها دارند و متن کتاب ها نسبت به قبل طولانی تر می شود. هم چنین ممکن است نقاشی های کتاب کمتر شود. یکی از نکاتی که والدین خوب است رعایت کنند این است که شعر هایی که به زبان محاوره نوشته شده اند را برای کودکان نخرند. ترانه ها اگر چه برای گروه های سنی قبل 7 سال مفید هستند اما در سال های اول دبستان ممکن است در روند یادگیری زبان فارسی اختلال ایجاد کنند. کودک در ترانه کلمات محاوره را می خواند و در مدرسه باید کلمات معیار را بنویسد. این موضوع در ابتدای کار او را گیج می کند.
کودکان 9 تا 12 سال تا حدودی بر زبان فارسی مسلط شده اند. آن ها می توانند سریع تر مطالعه کنند بنابراین کتاب هایی با متن های طولانی تر می خوانند. کتاب های این سنین کم کم به سمت نقاشی ها کم و بدون رنگ پیش می رود. کودکان دراین سنین آرام آرام به سمت کتاب های دنباله دار و چند قسمتی متمایل می شوند. کتاب های تام گیتس نمونه ی پرطرفدار این سبک کتاب ها می باشند. توجه به محتوا و کنترل آن نیز در این سنین بسیار اهمیت دارد. داستان های فانتزی، طنز، ماجراجویانه و تخیلی کتاب 9 تا 12 سال خیلی طرفدار دارد.
تمام این نکات به والدین کمک می کند در هنگام تهیه کتاب بدانند چه کتابهایی برای کودکان مناسب است و برایشان انتخاب آگاهانه تری داشته باشند. اما نکته ای که بسیار مهم است توجه به تفاوت های فردی است. بی شک مناسب ترین انتخاب برای کودکان آن کتابی است که نیازشان را رفع کند، طبق سلیقه شان باشد و والدین آن را تایید کنند. حالا باید به کودک خود توجه کنیم. استعداد ها توانمندی ها و شرایط او را بسنجیم و ببینیم با خرید کتاب برای او چه هدف تربیتی داریم.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com