معضلی به نام دخانیات که فرصت های ملی را می سوزاند

گروه اجتماعی- مصطفی مطهری: استعمال دخانیات و گرایش روبه تزاید به آن یک معضل مهم جهانی به شمار می رود. به همین رو در کشور ما نیز به مانند سایر نقاط جهان آنچه در ارتباط با دخانیات بیش از هر چیزی مورد توجه است، یادآوری و گوشزد کردن مضرات و خطرات دخانیات برای سلامتی انسان می باشد که هم به مصرف کننده و هم به اطرافیان آن صدماتی وارد می کند. با این حال آنچه به عنوان یک مفهوم کلیدی و دغدغه ملی می توان در کنار هشدارهای مبتنی بر تهدید استفاده از دخانیات مورد توجه قرار داد میزان ملبغ و پولی است که در ازای تأمین دخانیات در کشور پرداخت می شود که بنا به گفته «علیرضا رئیسی» معاون وزیر بهداشت «در مجموع برآوردها نشان می‌دهد دخانیات سالانه بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار میلیارد تومان به کشور ضرر می‌زند»، «بطوریکه با این مبلغ می توان هزار بیمارستان 140 تختخوابی یا 2 میلیون کلاس درس ایجاد کرد.».

به گزارش بولتن نیوز،  رییسی در ادامه گفت«هزینه‌های مستقیم دخانیات برای بخش سلامت سالانه ۴۰ هزار میلیارد تومان است». با توجه به این نکات باید در تدوین یک نگاه جامع و هدفمند جهت دستیابی به اهداف مورد نظر و امحاء آنچه در قالب ضرر و زیان جانی – مالی – ملی در ارتباط با مصرف دخانیات وجود دارد جلوگیری های لازمه را به عمل آورد. و اما آنچه در این باره با توجه به موارد اماری – ارجاعی بالا می باید مورد توجه قرار گیرد:

1- اتخاذ رویکردهای نظارتی و کنترلی در عرصه مذکور جهت به حداقل رساندن مصرف دخانیات؛ این موضوع باید در تمام مراحلی که موجب می شود تا دخانیات به طرز آسانی به دست مصرف کننده برسد اعمال گردد.

2- حذف یارانه های دولتی برای ورود و مصرف دخانیات نیز از جمله مواردی است که باید بدان نگاه ویژه ای داشت. در واقع با وجود یارانه های مصرفی بر روی دخانیات، به تهیه ارزان آن کمک می شود. از این رو با حذف یارانه ها و افزایش قیمت می توان به روند کاهش مصرف دخانیات و عدم دسترسی راحت به آن کمک کند.

3- پایش های اداری – اجتماعی؛ در واقع متولیان امر در عرصه مختلف کشوری با رویکرد پایشی به مفهوم پالایش در مصرف دخانیات در کشور باید در قالب برنامه های کنترلی مدیریتی – اجرایی اعمال نظر کنند تا بسترهای وارد کردن دخانیات به واسطه روابط و اعمال فرا قانونی را سخت و دشوار کنند؛ چرا که بازار سودآور این کالا و عدم انقضای آن به حدی وسوسه انگیز و سودده هست که هر کسی را وسوسه می کند. و اما مراتب پایشی در عرصه های اجتماعی مربوط می شود به سازوکارهای اجرایی جهت افزایش اطلاعات عمومی درباره دخانیات و مضرات آن، هشدارهای سلامت و مالی و همچنین ارائه طرح ها و برنامه های تشویقی – تنبیهی هم برای عاملان و هم برای مصرف کنندگان.

4- در واقع اگر بتوانیم نظارت و کنترل را به نحو احسن در این باره به انجام برسانیم در حقیقت خواهیم توانست در کمترین زمان ممکن به بهترین نتیجه حاصله دست یابیم. این در شرایطی اتفاق خواهد افتاد همه بخواهیم و در راستای رسیدن به آن با هم و درکنارهم تلاش کنیم.