در مورد مزاج گویی منبری ها و فالوئرهای میلیونی

گروه اجتماعی - میثم ظهوریان دکترای مدیریت رفتاری و پژوهشگر اقتصادی نوشت: شهید مطهری در کتاب ده گفتار به پدیده ای در بین برخی از روحانیون منبری نقد وارد می کند که از آن به مزاج گویی تعبیر می نماید. شهید عزیز این سوال را طرح می کند که چرا بسیاری از پیغمبران وقتی مبعوث می شوند مخالفان زیادی پیدا می کنند و برخی مانند حضرت نوح پس از صدها سال تبلیغ هم اندازه انگشتان دو دست حتی از نزدیکان خودشان پیرو ندارند و در مقابل برخی از مبلغین و روحانیون منبری در مدت کوتاهی پیروان زیادی پیدا می کنند.

به گزارش بولتن نیوز، به تعبیر شهید مطهری این پدیده رمزی دارد و آن رمز این است که هدف تبلیغ و رسالت پیامبران مبارزه با نقاط ضعف مردم بوده است و ما می خواهیم از همان نقاط ضعف برای جذب مرید بهره برداری کنیم. به تعبیر دیگر هدف پیامبران اصلاح نقاط ضعف و معایب جامعه است و هدف منبری های مزاج گو راضی کردن مخاطب و لذا اولی مطابق مصلحت مخاطب سخن می گوید و دیگری مطابق میل او.

شهید مطهری حالت دوم را بهره برداری از نقاط ضعف و جهالت و عوامی بخشی از مردم و بر ضد و در جبهه مقابل رسالت پیامبری می داند و برای آن از تعبیر «تبدیل کردن منبر به کرسی دلالی شخصیت ها» استفاده می کند و معتقد است کرسی منبر باید از این آلودگی پاک شود. خود شهید مطهری نیز البته از این قاعده تبعیت می کرد و به همین دلیل هم تا آخرین روزهای شهادت مخاطب و مریدی بسیار کم تعدادتر از برخی منبری های مزاج گوی کم سواد همان دوره داشتند.

خلاصه کلام این که هم کسانی که از فالوئرهای میلیونی منبری مزاج گوی اخیر ذوق زده شده اند و هم کسانی که از آن به هراس افتاده اند می بایست بدانند این مسئله پدیده جدیدی چه در تشیع و چه تاریخ دین نیست. البته این مسئله پدیده ای منحصر به منبری ذکر شده نیز نیست و در برخی از افراد مذهبی و حزب اللهی نیز در سال های اخیر شیوع داشته است.

خیلی از این رفتارها ناشی از یک فهم غلط و سیاست زده از مفهوم جذب و جذب_حداکثری هست. اساس مفهوم جذب به معنی تلاش برای بالا بردن نظام_فکری مخاطب و نزدیک کردن آن به ایده_آل دینی است. اگر قرآن «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان_قومه» هم می گوید، تاکید بر استفاده از ابزار و روش_جذب متناسب با مخاطب می کند و نه استحاله در محتوا.

اما عده ای چون تحقق این تعریف مستلزم فکر، برنامه و تلاش و کار بلند_مدت است، راه ساده تر را انتخاب می کنند. فکر و رفتارهای خودشان را به سطح تلقی ای که از نگاه طیف خاکستری جامعه دارد، تقلیل می دهند. ⁣این جا دیگر مساله جذب به مفاهیم دینی و انقلابی مطرح نیست. مخاطب باید جذب من و شخصیت من شوند که مصداق همان مفهوم دلالی شخصیتی است که شهید مطهری به آن اشاره می کند.