به گزارش بولتن نیوز، این استاد ارتباطات و رئیس دانشکده علوم ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد، در ادامه یادداشت خود آورده است:
مخاطبان نماز جمعه با ترکیب و تنوع متفاوت از حیث جنسیت، تحصیلات، سن و سایر مؤلفهها، هدفمند و از روی میل و اراده به مصلی میروند در کنارهم، فرستنده پیام را میبینند و سخنان او را میشنوند و در مورد آن در برخی مواقع همزمان یا بعد از نماز بحث میکنند اما در رسانههای دیگر مواجهه مخاطبان مثل و بهاندازه رسانه نماز جمعه گزینشی و مراسم گونه نیست و معمولاً مردم پیامهای این رسانهها را جمعی و بهصورت همافزا دریافت نمیکنند، بلکه به دلیل تغییر در سبک زندگی، انفرادی و در اتاقهای مجزا دریافت میکنند. به عبارت دقیقتر، کاملترین و بهترین نوع ارتباطات انسانی، یعنی ارتباط چهره به چهره با امکان برقراری همزمان ارتباطات کلامی و غیرکلامی میان گوینده و شنونده، در نماز جمعه فراهم است و چون مخاطبان با خواست و باانگیزه شخصیشان این رسانه را انتخاب میکنند و پای آن مینشینند، این مواجهه گزینشی، تأثیر پیام را در آنان دوچندان و ماندگار میکند. علاوه بر این رسانه نماز جمعه ساده، بی هزینه و خطبای آن متقی و مؤمن و صادق و به همین دلیل پیامهای آن میتواند اثرگذار است.
همچنین نماز جمعه کارکردهای مختلف آموزشی، اطلاعرسانی و راهنمایی و رهبری دارد و به جهت اینکه فرستنده پیام دارای وجاهت دینی است، اعتبار خوبی دارد. نماز جمعه در مقاطع مهم و سرنوشتساز ازجمله در دوران دفاع مقدس، محل تصمیمگیریهای بزرگ، شگفتیساز و مشارکتهای سیاسی-اجتماعی و حتی اقتصادی مردم بوده است. بسیاری از حرکتهای مردمی در حمایت از رزمندگان اسلام و گروهایی مقاومت فلسطینی و دفاع از حقوق بشر و مردم مظلوم و آزادیخواه اقصی نقاط دنیا از دل همین نمازهای جمعه صورت گرفته و میگیرد.
بدیهی است موارد مذکور ظرفیتها بالقوه رسانه نماز جمعه و کارکردهای مهم آن بعد از انقلاب اسلامی بوده است؛ درعینحال نماز جمعه، در ظاهر و ماهیتاً چیز خاصی نیست؛ فقط مکان تجمع مؤمنان است؛ مهم این است که چه کسانی در مکانهای نماز جمعه، با چه وجهه و جایگاه علمی و معنوی و با چه احساس مسئولیتی، چه پیام و اطلاعاتی را با چه انگیزهای میگوید و چه تأثیری را انتظار دارد؟
آنچه مسلم است باوجود اهمیت و ظرفیتهای بیبدیل رسانه نماز جمعه، امامان جمعه فاضل، متقی و دانشمند در برخی شهرستانها و تلاشهای درخور قدردانی بعضی ستادهای نماز جمعه، به دلایل مختلف از آن استفاده ناکافی میشود و رونق و اثرگذاری رسانه نماز جمعه مطلوب و در تراز انقلاب اسلامی نیست؛ اگرچه برخی از این دلایل به شرایط اجتماعی و سیاسی کشور و تبلیغات نادرست رسانههای و گروههای سیاسی و بعضاً معاند برمیگردد اما مشکلات اصلی را باید در برخی خطبههای شعاری، تکراری، بدون مطالعه و تحقیق، متعارض با نیازهای مردم، اختلافبرانگیز و مغایر با عملکرد برخی خطبا و مهمتر از همه عمل نکردن به سیره و گفتمان مقام معظم رهبری جستجو کرد.
همچنین آگاهی ناکافی برخی خطبا از ظرفیتها و آرایش جدید رسانهای، سواد رسانهای پایین، بیاطلاعی یا کماطلاعی از مسائل راهبردی منطقه، کشور و جهان، سن زیاد بعضیها و درک ناکافی از مسائل مردم بهویژه جوانان، فاصله گرفتن از مردم، غلبه نگاه اداری و اثرپذیری از برخی جریانهای سیاسی در آسیبشناسی استفاده ناکافی از ظرفیت رسانه نماز جمعه درخور تأمل است.
بیتردید ایمان و باور خطیبان و ستادهای نماز جمعه به نقش بیبدیل رسانه نماز جمعه و شناخت دقیق ظرفیتهای آن، آگاهی دقیق از ویژگیها و نیازهای مخاطبان رسانه نماز جمعه، ارتباط نزدیک امامان جمعه با مردم بهویژه جوانان، طرح هوشمندانه مشکلات مردم هر منطقه در کنار ارائه راهحل از طریق ارتباط صمیمانه با مسئولان و کارشناسان همان منطقه، پیگیری عدالت و تلاش برای رفع فقر و فساد و تبعیض، زندگی مثل اقشار مختلف مردم شهر و روستایشان و حفظشان و جایگاه مردمی و معنوی نماز جمعه ازجمله راههای استفاده حداکثری از ظرفیت بالقوه رسانه نماز جمعه است.
همچنین ائمه جمعه نباید از دسترسی ارزان و آسان مخاطبان به فضای مجازی و حضور گسترده و مستمر و حرفهای دشمنان در این عرصه غافل شوند؛ این وضع تا حدود زیادی طبیعی و قابل پیشبینی بوده است؛ خطیبان نماز جمعه باید ضمن استفاده فعال، با برنامه و هوشمندانه و جذاب از رسانه نماز جمعه و سایر رسانههای سنتی مثل منبر، مطبوعات و رادیو و تلویزیون باید از رسانههای جدید بهویژه شبکههای اجتماعی هم بهعنوان رسانه مکمل حداکثر استفاده را بکنند.
رسانه نماز جمعه، باید حفظ شود و بتواند مجدد کارکردهای خود را بهویژه در مقاطع حساس مثل گذشته داشته باشد و قشرهای مختلف را دوباره به مکانهای برگزاری نماز بکشاند. این امر در صورتی امکانپذیر است که نماز جمعه زبان گویای مردم باشد و مخاطبان بهویژه جوانان احساس کنند، حرف دل خود را از جنس خودشان در نماز جمعه میشنوند.
انتهای پیام/#
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com