به گزارش بولتن نیوز، در زیر بخشی از سخنان این استاد دانشگاه را در این میزگرد، مشاهده میکنید:
خیلی سادهانگارانه است که مسئله حجاب را به مسئلهای فردی و صرفاً به عنوان مانعی برای محرکهای جنسی در جامعه تقلیل دهیم. وجه هویتی و نشانه شناسانه حجاب در اغلب تحلیلهایی که نسبت به این موضوع میشود نادیده گرفته میشود.
امروز اگر شما بخواهید تصویری را نمایش دهید که مفهوم مسلمانی را به بیننده خود منتقل کند، هیچ تصویری آشکاری یک زن محجبه را برای انتقال این مفهوم به بیننده ندارد؛ یعنی حجاب جنبه نمادین و نشانه شناسانه پیدا میکند. به خاطر همین اهمیت هویتی است که حجاب در طول تاریخ استعمار کشورهای اسلامی یکی از خطوط مقدم جنگ فرهنگی استعمارگران و کشف حجاب به عنوان نشانهای از انکار خویشتن و بیدفاعی در برابر سیستم مهاجم بوده است.
فرانتز فانون در کتاب جامعهشناسی یک انقلاب که تحلیل انقلاب الجزایر است، در مورد سیاست استعمارگران فرانسوی تعبیر «رؤیای رام کردن جامعه الجزایری توسط زنان بیحجاب» را به کار میبرد و به شکل مفصل توضیح میدهد که چطور فرانسویها از طریق سیستم آموزشی و روشهای دیگر سعی در از بین بردن این ویژگی در زنان الجزایری داشتند و بالعکس زنان الجزایری از حجاب به عنوان نیرویی برای مقابله با استعمارگر استفاده میکردند.
فانون در کتابش میگوید «پس از دیدن هر زن کشف حجاب کرده امیدهای حملهور شدن اشغالگران ده برابر میگردید». «هر زن کشف کرده نشانه یک سیستم دفاعی سست و متلاشی در جامعه الجزایر بود». «هر چادری که برداشته میشد به این معنا بود که الجزایر آغاز به انکار وجود خویشتن کرده است و خود را به مکتب ارباب تسلیم نموده است»؛ یعنی مسئله حجاب در تاریخ انقلاب الجزایر کاملاً جنبه هویتی و نشانهشناسی دارد.
متأسفانه مشاهده میکنیم در میان طیفی از روحانیون و افراد مذهبی و بعضاً انقلابی نیز نوعی از سکولاریسم فرهنگی شکلگرفته است که با تقلیل حجاب به مسئلهای خرد و فردی ذیل ساختن دوگانهایی بین مشکلات یا مفاسد اقتصادی با آن، به دنبال پاک کردن صورتمسئله هستند. البته تا آنجایی که مسئله این عزیزان فقط در روش برخورد باشد ما نیز در برخی موارد با آنها همراه هستیم ولی غالباً به همینجا ختم نمیشود و از اساس منکر اهمیت مسئله حجاب و حیا و عفت و جنبههای هویتی و اجتماعی آن میشوند.
آن روحانی محترمی که فرمودهاند در طول تاریخ بیحجابی و بیحیایی هیچوقت به اسلام ضربه نزده است، اگر تاریخ را مطالعه میکردند متوجه میشدند که در اندلس و الجزایر اتفاقاً حجاب و حیا و عفت خط مقدم مبارزه با جامعه اسلامی بوده است یا حداقل در این مسئله تأمل میکردند که چرا در سه کشور ایران، افغانستان و ترکیه پس از حاکم شدن عناصر استعمار نو یعنی رضاخان، آتاتورک و امانالله خان اولین پروژه مشترک هویت زدایی از جامعه از طریق کشف حجاب بوده است. نگاه این طیف اغلب ناشی از نادیده انگاشتن جنبههای هویتی و اجتماعی حجاب و تقلیل سطحینگرانِ آن به عنوان مسئلهای فردی و ابزاری برای جلوگیری از تحریک جنسی در جامعه است.
طیفی هم وجود دارد که نگاهشان ناشی از سیاست زدگی و تعریف امر فرهنگی ذیل سیاست است و چون فکر میکنند، شکستهایشان در عرصه سیاسی ناشی از مسائلی مانند الزامی بودن رعایت حجاب و بهطورکلی عدم پذیرش ولنگاری در حوزه فرهنگ است، به عقبنشینی از امر حیا و عفت به عنوان ابزار کسب قدرت مینگرند. اینها متوجه نیستند که برای استعمار، حجاب و روسری صرفاً به عنوان سنگر اول و یک نماد در جنگ فرهنگی مطرح است که فتح سایر سنگرها را تسهیل میکند.
حتی در خود غرب هم عقبنشینی فرهنگ عمومی در امر اخلاقی، همواره مرحلهبهمرحله و تدریجی بوده و هر وقت هم که حکومتها و فرهنگعامه براثر فشار اجتماعی اقلیت معمولاً صاحب قدرت و رسانه متمایل به این نوع از آزادیها عقبنشینی کردهاند، صرفاً مطالبه اشکال جدیدی از این نوع از اباحه گری شکلگرفته است. حتی امروز هم که این مسئله در غرب تا به رسمیت شناختن ازدواج همجنسگرایان پیشرفته است مطالبات جدیدی درزمینهٔ ارتباط جنسی با کودکان و حیوانات و محارم مطرح میشود.
اگر در فرانسه دختر مسلمان را از حضور در مدارس منع میکنند یا برای مسئلهای خرد مثل ممنوعیت استفاده از لباس شنای اسلامی در سواحل در پارلمان قانونگذاری میکنند، این مسئله ناشی از این است که فرانسویها برخلاف روشنفکری عامیانه حاکم بر این طیف از مذهبیها به اهمیت نشانه شناسانه و هویتی حجاب و اینکه میتواند هویت سکولار جامعه فرانسه را به چالش بکشد، پی بردهاند.
انتهای پیام/#
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com