بدرود دنیای مردانه ی مردانه ی مردانه!

مردان از دیر باز در خانواده و در سطح اجتماع از قدرت و حاکمیتی نسبت به زنان برخوردار بوده اند که از آن به عنوان مردسالاری یاد می شود و اکنون با توجه به بروز تغییرات در ساختار اقتصادی و اجتماعی جوامع این فرهنگ دچار بازنگری های فروانی شده است.

گروه جامعه دی نا- پریسا ادیب زاده

مردان از دیر باز در خانواده و در سطح اجتماع از قدرت و حاکمیتی نسبت به زنان خود و دیگر زنان برخوردار بوده اند که از آن به عنوان مردسالاری یا در برخی موارد پدرسالاری یاد می شود.

در دنیای امروز با توجه به بروز تغییرات در ساختار اقتصادی و اجتماعی جوامع فرهنگ مردسالاری و یا پدرسالاری دچار بازنگری های فروانی شده است.

پدرانی که حق انتخاب همسر، انتخاب محل زندگی، علاقه به ادامه ی تحصیل، اشتغال در محیط های اجتماعی را از دختران به راحتی و به واسطه ی تأمین مالی آنان نادیده می گرفتند و مردانی که بعد از ازدواج با همسران خود، برخورداری زنان خود از تمام و یا بخشی از این حقوق را منوط به خواست خود و تصمیمشان می دانستند.

علی جوادی؛ روان شناس بالینی در گفتگو با خبرنگار گروه جامعه آژانس خبری روز(دی نا) درخصوص آسیب شناسی پدیده ی اجتماعی مردسالاری و مردانی که برای زنان حق انتخابی را قائل نیستند گفت: نظام و ساختاری که در نهادهای اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی زنان را از قدرت کمتری نسبت به مردان برخوردار بداند و حقوق کمتری را در قیاس با آنان برای زنان قائل باشند، مردان را برای تصمیم گیری در خصوص مسائل زنان خود محق می داند و باید در نظر داشت که با ایجاد و بروز تغییرات در ساختارهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی این پدیده بسیار کمرنگ شده و در بسیاری موارد رنگ باخته است.

روان شناس بالینی درباره ی کارکرد پدیده ی مذکور در جوامع گوناگون گفت: نباید از نظر دور داشت که میزان قدرت مردان نسبت به زنان در جوامع و فرهنگ های گوناگون، متفاوت است و همین امر باعث بروز بازتعریف معانی و مفاهیمی مانند مردسالاری و یا پدرسالاری می شود.

وی افزود: در تمام جوامعی که مردان از امتیازات بیشتری نسبت به زنان در خانواده و اجتماع برخوردارند، مردان سهم بیشتری از مزایای اجتماعی همچون قدرت، ثروت، احترام و مقبولیت دارند و اگر در کشورهایی مانند ایران، این فرهنگ در گذر زمان کمرنگ شده و در بسیاری از خانواده ها دیگر نه از سوی زنان و نه از طرف مردان، قابل پذیرش نیست، به این دلیل است که دسترسی مردان به مزایای ساختارهای قدرت در خانواده و در اجتماع نسبت به گذشته کمتر شده و اکنون زنان نیز از مزایای اجتماعی فراوانی برخوردارند.

جوادی، توجه و دقت در این امر را بسیار مهم دانست که افزایش ارزش زنان و اعطای سهم بیش از گذشته به زنان، به معنای نادیده گرفتن نقش مردان و اهمیت آنان در جامعه و خانواده نیست و تأکید کرد: زنان در گذشته از حقوق کمتری نسبت به آنچه که استحقاق آن را داشتند برخوردار بودند و اکنون با توجه به افزایش سطح شعور و آگاهی مردم جوامع گوناگون، فعالیت های ارزشمند زنان بیش از پیش ارج نهاده می شود و در همین راستا، نباید مردان را به عنوان نیمی از بخش بدنه ی تشکیل دهنده ی اجتماع در جایگاه همسر، پدر، دوست و همکار در کنار زنان برای ساختن دنیایی بهتر و شایسته برای زندگی نسل های آینده از نظر دور داشت.

اردبیلی، کارشناس امور اقتصادی ، بروز تغییرات بنیادی و اساسی در ساختارهای اقتصادی در چند دهه ی اخیر را از اصلی ترین دلایل تغییرات در نظام مردسالاری خانوادگی و اجتماعی دانست و گفت: زنان پا به پا و شانه به شانه ی مردان در جهت گذران زندگی از لحاظ اقتصادی و معیشتی در گرداندن چرخ های آموزشی، صنعتی و خدماتی کشور نقش دارند، لذا دیگر کارکرد زنان در خانواده از آشپزی، بچه داری و خانه داری به برخورداری نقش کلیدی برای امرار معاش خانواده تعییر یافته است.

وی در ادامه افزود: در گذشته مردان به دلیل مناسبات های موجود به واسطه ی تقسیم کار جنسی، علاوه بر حاکمیت و ابراز و اظهار قدرت در زندگی زنان، بر زندگی، انتخاب، تصمیمات و شیوه ی رفتاری آنان سلطه داشتند که با شکل گیری تعریف تفاوت جنسیت زنانه و مردانه و معیارهای کاذب ناشی از آن، زنان را از زندگی اجتماعی و همچنین از تاریخ حذف می کردند.

کارشناس امور اقتصادی، نیاز به بازنگری مجدد در تعریف حقوق زنان و مردان را امری ضروری دانست و افزود: زنان به دلیل ارزان بودن نیروی کارشان، هنوز از جایگاهی که به واسطه ی نقش اقتصادی و البته فرهنگی خود شایسته ی آن هستند، برخوردار نیستند.

وی خاطرنشان کرد: با این حال با توجه به بروز تغییرات اساسی و بنیادی در باورهای سنتی مرسوم میان مردم جامعه، می توان به بهبود شرایط زنان معلم، زنان کارگر و زنانی که در بخش خدمات اشتغال به کار دارند، امیدوار بود تا زنان با بهره گیری از حقوق، بیمه، رفاه اجتماعی، بازنشستگی و مزایای اجتماعی بتوانند با آرامش خیال و امنیت روانی به کار در حوزه های اقتصادی مشغول باشند و نقش مادر، همسر و شهروند بودن خود را بدون ترس از سایه ی شوم سلطه ی جنسیت دیگر بر خود به بهترین نحو برای پرورش فرزندانی سالم و زندگی در خانواده ای امن و اجتماعی شایسته، تلاش و کوشش نمایند.