مواد مخدر مدتها پس از از بین رفتن اثرات آنها، همچنان در بدن قابل تشخیص هستند. در ادامه برخی از این مواد را یک به یک بررسی خواهیم کرد.
اگر چه بسیاری از کارشناسان بهداشت عمومی موافق گناه قابل مجازات برای مصرف مواد مخدر نیستند، واقعیت این است که اگر با یک ورزشکار، جاسوس دولتی و … برخورد کردید، با یک آزمایش مواد مخدر می‌توانید آنها را شناسایی کنید. بسیاری از این مواد، حتی مدتها پس از از بین رفتن، اثرشان در ادرار، خون و موی افراد، قابل تشخیص است. بنابراین باید تغییرات بیولوژیکی و شیمیایی زیادی اتفاق بیفتد تا حتی بعد از چند روز، نتیجه‌ی آزمایش منفی شود.
چگونه داروها به سیستم بدن می‌رسند؟
هنگامی که داروها در جریان خون جذب می‌شوند (از طریق ریه‌ها، دستگاه گوارش یا حتی یک سرنگ) تنها به‌وسیله دفع، از بدن خارج می‌شوند. بسته به راه ورود، آنها ممکن است به سرعت در سراسر بدن منتشر شده و از مدفوع خارج شوند. تعداد زیادی از این مواد از طریق ادرار و عرق دفع می‌شوند. به هر حال قبل از این اتفاقات، مواد باید به مولکول‌های محلول در آب یا متابولیت‌ها، متابولیز شوند.
این فرآیند اغلب در کبد اتفاق می‌افتد که شامل کاتالیست‌هایی مانند آنزیم‌های سیتوکرومp450 بوده که موجب اکسید شدن مواد و داروها می‌شود. این متابولیت‌ها که به راحتی یونیزه می‌شوند، محلول بوده و کاملا از کبد دفع می‌شوند. در این مرحله اثرات حاد بعضی از مواد از بین رفته و متابولیتهای محلول در سیستم بدن مصرف کننده، قبل از دفع کلیوی و ترشح در ادرار، در خون حل می‌شوند. این روش می‌تواند شانس شناسایی افراد با متابولیتهای موجود در خون و ادرار را بدهد.
داروهایی که سریعتر دفع می‌شوند
داروها قبل از دفع باید به متابولیتهای محلول تبدیل شوند، سرعت این عمل بستگی به نوع متابولیتهای تولیدشده و غلظت آنها دارد. به عنوان مثالLSD معمولا در دوز بسیار کم هم که دریافت شود، به ندرت بیشتر از ۲۰۰-۱۰۰ میکروگرم (در مقادیر بسیار جزئی متابولیت‌ها) در بدنِ مصرف کننده قابل تشخیص است.
علاوه بر این، بیشترین متابولیتهایLSD و یکی از اصلی‌ترین آنهاکه ۲- اُکسو۳- هیدروکسیل ال اس دی است یک ترکیب غیرقابل تشخیص در جریان خون می‌باشد و با مقادیر خیلی کم و فقط برای چند روز در ادرار ترشح می‌شود.
هر دارو چه مدت در بدن باقی می‌ماند؟
شایع‌ترین آزمایشات دارویی، متابولیتهای مواد را در خون، ادرار و مو ردیابی می‌کند. که در مورد مو، به صورت قطعی قابل اندازه گیری نیست چون گردش خون نمی‌تواند به طور کامل این مواد دارویی (آلودگی دارویی) را از فولیکول مو پاک کند
مدت زمانی که داروهای غیرمجاز در بدن فرد قابل تشخیص هستند:
– کانابیس:۳ تا ۷ روز در ادرار،۹۰ روز در مو،۱۴ روز درخون
– کوکائین: ۳ تا ۴ روز در ادرار،۹۰ روز در مو، ۱ یا۲ روز درخون
– هروئین: ۳تا ۴ روز در ادرار،۹۰ روز در مو،حدود نصف روز درخون
– LSD : تا ۳ روز در ادرار،۳ روز در مو،کمتر از ۵ ساعت در خون
– MDMA : 3 تا ۴ روز در ادرار،۹۰ روز در مو، یک یا دو روز در خون
– متامفتامین: ۳ تا ۶ روز درادرار، ۹۰ روز در مو، تا ۳ روز درخون
عوامل مؤثر در میزان دفع
بیان مدت زمانِ دقیقِ ماندگاری یک دارو در بدن، سخت است چون این مدت تحت تأثیر متابولیسم (سوخت و ساز) بدن شما قرار دارد. بدیهی است کسانی که متابولیسم زیادی دارند در مقایسه با افرادی که متابولیسم آهسته دارند، خیلی زودتر داروها را دفع می‌کنند( هرچه متابولیسم بدن بیشتر باشد سریعتر دارو را دفع می‌شود.)
از آنجاییکه متابولیسم بدن با افزایش سن کاهش می‌یابد، در افراد مسن‌تر دارو مدت زمان طولانی‌تری در بدن باقی می‌ماند(در مقایسه با افراد جوان). البته سبک زندگی نیز یک عامل مؤثر است. افرادی که از لحاظ جسمانی نرمال و سالم باشند، متابولیسم بالاتری دارند.
علاوه بر این ، از آنجایی که دفع دارو ها به سرعت حل شدن متابولیت‌ها بستگی دارد، بسیاری از مردم نیز به این اشتباه افتاده‌اند که با خوردن مقدار قابل توجهی آب می‌توانند اثر دارو را سریعتر از بین ببرند. از نظر ظاهری این موضوع با توجه به اینکه بیشتر تست داروها با هیدراته بودن خون تناسب دارد درست از کار در می‌آید، اما اگر این فرایند (هیدراته بودن خون) فراهم نباشد ممکن است نتیجه معکوس دهد.
صحت تست مواد مخدر چگونه است؟
مطالعات نشان می‌دهد که تمامی تکنیک‌ها خطا و شکست را در پی خواهند داشت و گاهی نتایج کاذب می‌دهند. در مطالعه‌ای مشخص شده است که دود ماری جوانا در موی افراد غیرسیگاری می‌تواند وجود داشته باشد؛ به این معنا که افرادی که هرگز ماری جوانا استفاده نکرده‌اند ولی در معرض دود بوده‌اند می‌توانند نتیجه تست مثبت داشته باشند. مطالعه دیگر، آلودگی مو با متابولیتهای کوکائین در افرادی که هرگز کوکائین مصرف نکرده‌اند را نشان داده، این آلودگی از شستشوی موی مصرف کنندگان ایجاد شده است.