هشت کتاب برای شناخت بهتر آن که کعبه، سینه چاکش شد

گروه فرهنگ و هنر: در سیزدهمین روز از ماه رجب، کعبه به احترام مولود خجسته این روز به پا می ایستد و در برابر عظمت و جلال علی (علیه السلام) می شکند و دیوارهایش مزین به تَرَکی می شوند که تا همیشه تاریخ، نشانی از بزرگی فرزند ابوطالب باشد و این چنین است که کعبه نیز سینه چاک ابوتراب می شود.

1ـ نقش نگار

«نقش نگار» با زیر عنوان «مروری بر زندگانی امیر‌المؤمنین علی‌ (علیه‌السّلام) برگرفته از بیانات حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدّظلّه‌العالی) رهبر معظّم انقلاب اسلامی» به کوشش «محمد محمدیان» توسط انتشارات «انقلاب اسلامی» منتشر شده است.

کتاب در پانزده فصل تنظیم شده که شش فصل ابتدایی آن شامل دوران نوجوانی و فداکاریهای امیرالمؤمنین‌ (علیه السلام) قبل از بعثت و همچنین جهاد مستمرشان در مدینه بعد از هجرت نبیّ مکرّم اسلام (صلی الله علیه و آله) است. فصول بعدی کتاب نیز به حوادث دوران زمامداری امام از آغاز شامل «امتناع امام از بیعت»، «برخورد ایشان با متخلّفین از بیعت» و اعلام برنامه حکومتشان تا وقایع جنگهای جمل، صفین و نهروان اختصاص دارد.

در فصل پایانی نیز به ماجراهای ضربت خوردن و شهادت ایشان و کوفه بی امام پرداخته شده است. مزیّت اثر پیش رو به کتبی از این دست در اتخّاذ رویکردی سیاسی اجتماعی به زندگی امیرالمؤمنین (علیه السلام) با استناد به منابع تاریخی معتبر و از کلام فقیهی عالم است که خود به عنوان رهبر جامعه‌ی اسلامی در بطن وقایع حکومت داری قرار دارد که این امر غنای کتاب را دو چندان کرده است.

2ـ جاذبه و دافعه علی (علیه السلام)

کتاب «جاذبه و دافعه علی علیه السلام» نخستین بار در زمان حیات استاد مطهری (ره)، در سال 1349 منتشر شده است. این کتاب متن مکتوب و تنظیم یافته چهار جلسه سخنرانی است که در حسینیه ارشاد در سال 1346(رمضان 1388هجری قمری) ایراد شده بود. کتاب جاذبه و دافعه استاد مطهری (ره) را باید در ردیف مجموعه ای از آثار ایشان دانست که ذیل عنوان «سیره شناسی» قابل طبقه بندی هستند.

استاد مطهری در این کتاب در پی اثبات این نکته است که امام علی (علیه السلام) شخصیتی دو نیرویی بوده است و هر کس که بخواهد در مکتب او پرورش یابد، باید همچون علی بن ابیطالب (علیه السلام) از جاذبه و دافعه برخوردار باشد. استاد البته به بیان ضرورتِ جاذبه و دافعه بسنده نمی کند؛ بلکه علاوه بر این، تلاش می کند کیفیت جاذبه و دافعه را نیز روشن نماید.

3ـ علی علیه السلام مظهر اسمای حسنای الاهی

این کتاب مجموعه ای برگرفته از آثار «آیت الله جوادی آملی» است که با تلاش «سعید بندعلی» گردآوری شده و توسط انتشارات «اسراء» در 150 صفحه منتشر شده است.

کتاب حاضر کوششی است در جهت تبیین مظهریت امیر مومنان (علیه السلام) از اسمای حسنای الهی که طی فصول خود، مباحث کلیاتی درباره اسم و ذات الهی ، انسان کامل، راه شناخت انسان کامل، شرط شناخت علی، مجلای صفات الهی و … را ارائه کرده است.

4ـ علی و شهر بی آرمان

«علی و شهر بی آرمان» اولین جلد از مجموعه ی «طرحی برای فردا»ست که حاصل گفتگویی تلویزیونی از «حسن رحیم پور ازغدی» است. این کتاب شامل متن 4 جلسه گفتگوی زنده ای است که در شب های 18 تا 21 ماه مبارک رمضان و در سال 1379 از سیما پخش شد.

«علی و شهر بی آرمان» بازخوانی اندیشه ها و ایده های حکومتی امیرالمومنین (علیه السلام) است که با زبانی شیوا ـ آن طور که مختص سخنرانی های رحیم پور است ـ و در 4 عنوان «حکومت آرمانی حکومت شکست خورده نیست»، «اقتصاد اسلامی، اقتصاد انسانی»، «انقلاب در حکومت، بازگشت به اصول» و «آزادی، قرائت ها، خودی و غیر خودی» بیان شده است.

رحیم پور در این گفتگوها، صریح و روشن از سیره حکومتی امام اوّل شیعیان بحث می کند و گفته خود را با آیه و حدیث مستند می سازد.

فایل PDF این کتاب را از اینجا دریافت کنید.

5ـ فروغ ولایت

کتاب «فروغ ولایت» اثری از «آیت‌ الله شیخ جعفر سبحانی» است که به سیره و روش حضرت امیر (علیه السلام) پرداخته است. نویسنده فرزانه، آیت‌ الله جعفر سبحانی با تقسیم حیات نورانی حضرت أمیرالمؤمنین (علیه السلام) به پنج دوره، مهم ترین جریانات زندگی ایشان را ترسیم کرده است.

ایشان در این اثر وزین سعی کرده سیر زندگی ایشان را از طرفی گویا و روان حکایت کرده و از دیگر سو کاملا مبتنی بر منابع دسته اول تاریخی و روائی باشد. نکته متمایز این اثر، جامعیت آن است که از همان آغاز زندگی حضرت تا شهادت ایشان، تمام عرصه‌ها زندگی ایشان را در کنار آیات و روایات مربوطه تشریح کرده و در هر مورد به تبیین بُعدی از فضائل حضرت می‌پردازد. البته رسالت اصلی این کتاب، ترسیم زندگی شخصی و عادی حضرت است که بخوبی هم از عهده آن برآمده است.

این کتاب را موسسه امام صادق (علیه السلام) در 860 صفحه منتشر نموده است. نسخه های الکترونیک این کتاب، در فرمت های مختلف را از اینجا دریافت کنید.

6ـ دانشنامه امام علی علیه‌السلام

دانشنامه امام علی (علیه السلام) دایره المعارفی است موضوعی در زمینه شخصیت، سیره و اندیشه های امیرالمؤمنین (علیه السلام) و پدیده های معاصر و پس از عصر آن حضرت که پیوندی وثیق با شخصیت و مکتب آن بزرگوار دارد.

این اثر را که «پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی» منتشر نموده، مجموعه‌ ای کامل و بی نظیر برای محققان تاریخ و سیره أمیرالمؤمنین (علیه‌السلام) که در شش هزار صفحه و دوازده جلد، با همکاری مبرّزترین مورخان معاصر همچون آیت‌الله جوادی‌آملی، علامه عسکری، سید جعفر مرتضی عاملی، استاد شهیدی، حجج اسلام دوانی، جعفریان، جاودان و ... زیر نظر «حجت‌الاسلام علی‌اکبر رشاد» تألیف شده است.

نکته مهم اینکه این اثر صرفا جمع‌آوری مطالب تاریخی نیست، بلکه چینش موضوعات و نقل و تحلیل مباحث مربوطه، مبتنی بر دیدگاه ‌های خاص تاریخی و اعتقادی شیعه است. این مجموعه ارزشمند شامل یکصد و سی مدخل اصلی و حدود سه هزار مدخل فرعی است و بیش از دویست محقق در تألیف آن همکاری داشته‌اند.

7ـ امام علی (ع) و خوارج

«علامه سید جعفر مرتضی عاملی» بعنوان بزرگ مورّخ زمانه، دارای آثار تاریخی بسیاری است که در عصر حاضر، افقی نو فراروی خواننده قرار می‌دهد که مبتنی بر مبانی کلامی و روائی شیعه است. کتاب «امام علی (ع) و خوارج»، یکی از آثار ایشان است که به کالبد شکافی و جریان شناسی «خوارج» از گذشته تا به امروز می‌پردازد.

ایشان با اجتهاد بی‌نظیری که در منابع دسته اول تاریخی و فرمایشات أمیرالمؤمنین (علیه‌السلام) می‌کنند، فضای فکری، فرهنگی، سیاسی دوران حکومت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) را مورد مطالعه قرار داده و در خلال آنها به مهم ‌ترین پرسش‌ های تاریخی درباره خوارج پاسخ می‌دهد.

بررسی علل روانشناختی و جامعه‌ شناختی شکل‌گیری و گسترش این طرز فکر، تحلیل دیدگاه‌ها و روش‌های امام (علیه‌السلام) برای تقابل با این جریان و در نهایت هم ارزیابی سیاست‌های معاویه در این مورد، از دیگر مباحثی است که این کتاب را «جامعیت» بخشیده و آن را از امثالش متمایز می‌کند.

این کتاب را محمد سپهری در 682 صفحه به فارسی ترجمه نموده و ناشر آن «سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی» است.

8ـ سیاست نامه امام علی

سیاست‌نامه امام علی (علیه السلام) برگردان جلد چهارم از مجموعه دوازده جلدی «موسوعه الامام علی بن ابی‌طالب فی الکتاب و السنه و التاریخ» تالیف «محمد محمدی ری شهری» است که در ده فصل سامان یافته است.

در این کتاب مجموعه سیاست‌های حضرت علی (علیه السلام) در زمینه‌های مختلف درج شده است. نگارنده در ابتدای کتاب دو نوع حکومت و سیاست علوی و اموی را مقایسه می‌کند، سپس این موضوعات را مورد بررسی قرا می دهد: مبانی حکوت بر دل‌ها، سیاست‌های علی (ع) در باب اصلاحات، سیاست‌های اداری، سیاست‌های فرهنگی، سیاست‌های اقتصادی، سیاست‌های اجتماعی، سیاست‌های قضایی، سیاست‌های امنیتی، سیاست‌های جنگی و سیاست‌های حکومتی.

سیاست نامه امام علی (علیه السلام) را «مهدی مهریزی» ترجمه کرده و نشر«دارالحدیث» آن را منتشر نموده است. نسخه الکترونیک این کتاب در قالب های مختلف را از اینجا دریافت کنید.