تخلفات سفارتخانه ها و برخورد ناشایست با متقاضیان ایرانی

گروه سبک زندگی، در چند سال گذشته مسئله مهاجرت جوانان به خارج از کشور به منظور ادامه تحصیل، یافتن شغل مناسب و مسائلی از این دست،‌ همواره به عنوان یکی از مهمترین معضلات اجتماعی مطرح بوده است.

به گزارش بولتن نیوز،‌ صرف نظر از عواقب منفی و جبران ناپذیر این مسئله اما به تازگی انتشار خبرهایی درخصوص تخلف های متعددی که در مسیر انجام پروسه اخذ پذیرش تحصیلی یا اقامت موقت و دائم توسط شهروندان کشورمان و همچنین نحوه برخورد نامناسب کارمندان سفارت خانه ها، قوانین بعضاً دست و پاگیر و غیرمنطقی و حتی در مواردی تخلفات مالی قابل توجه و اخاذی از متقاضیان دریافت ویزای برخی کشورهای اروپایی، موجب نگرانی جدیدی شده است.

این درحالی است که وضعیت در سفارت خانه های پر متقاضی تری همچون «ایتالیا»،‌ «آلمان»، «فرانسه»،‌ «اتریش»، «کانادا» و «استرالیا» بغرنج تر از دیگر سفارت خانه ها بوده و بنابر پی گیری های خبرنگار ما، مشکلات در میان سه سفارت خانه «ایتالیا»، «آلمان» و «فرانسه» بسیار زیاده بوده است.

گفتنی است، تخلفاتی همچون اخذ مبالغ قابل توجهی پول برای فراهم کردن مقدمات کار ازسوی برخی افراد همچون کارچاق کنی برای ورود به سفارت و اخذ نوبت که بی شک با هماهنگی کارمندان سفارت خانه ها صورت می گیرد، تخلفات گسترده برخی شرکت های اعزام دانشجو و اخذ ویزا در مراحل مختلف این پروسه و دریافت مبالغ اضافی از متقاضیان و بی شک مهمتر از همه رفتار ناشایست کارمندان سفارت خانه ها که بعضا به دلیل مجبور کردن متقاضیان به پرداخت رشوه به این کارمندان صورت می گیرد، از جمله مهمترین این تخلفات است.

این درحالی است که متاسفانه نظارت چندان مناسبی نیز بر روی عملکرد این سفارت خانه های خارجی در کشورمان ازسوی وزارت خارجه صورت نمی گیرد و متاسفانه در هر روز شاهد بروز تخلفاتی بیشتر و گسترده تر ازسوی این سفارت خانه ها هستیم.

به هر تفسیر برای پیگیری بهتر موضوع، صبح امروز خبرنگار ما با حضور در 3 سفارت خانه «ایتالیا»، «آلمان» و «فرانسه» گزارشی از وضعیت نابه سامان متقاضیان دریافت ویزا از این سفارت خانه ها تهیه نموده که در ادامه تقدیم می گردد.

در بسیاری از سفارتخانه‌های خارجی در تهران، نحوه ارایه خدمات در شأن ملت ایران نیست. مشاهده میدانی وضع پاسخگویی و نحوه ارایه خدمات کنسولی سفارت‌های خارجی به ویژه درخصوص سفارت «ایتالیا» در تهران نشان می‌دهد که اصل احترام چندان در ارایه خدمات موردتوجه نیست. آنچه دیده می‌شود، صف‌های طولانی افرادی است که در سرمای زمستان در کنار پیاده‌رو ساعت‌های زیادی می‌ایستند تا بلکه بتوانند راهی به درون بیابند و این وضعیت در تمامی فصول سال به همین نحو ادامه دارد.

کشور ایتالیا از آن دست کشورهایی است که قوانین مهاجرتی سختی را برای اتباع خارجی حکم‌فرما کرده است، اما در یکی دو سال گذشته، روند مهاجرت جوانان ایرانی به قصد ادامه تحصیل به ایتالیا به گونه چشم‌گیری افزایش یافته و هم‌زمان با شروع سال تحصیلی، بسیاری از جوانان ایرانی برای ورود به دانشگاه‌ها، آکادمی‌های هنر و مراکز علمی ایتالیا ترک وطن می‌کنند، به گونه‌ای که به جرات می‌توان گفت در میان کشورهای اروپایی، ایتالیا رتبه اول را در جذب دانشجویان ایرانی پیدا کرده است. این جملات را وقتی در میان جوانانی که برای دریافت جواب ویزا و اقامت‌شان آمده بودند، ایستاده بودم، شنیدم.

به گفته پسری جوان که جلوی سفارت ایتالیا ایستاده و قصد دارد برای ارائه کنفرانسی به ایتالیا برود، این کشور از چندسال پیش سیستم بورسیه راه انداخته که طبق آن هرکسی که به زبان ایتالیایی تسلط داشته باشد، بورسیه می‌کند و اقامت برای تحصیل در ایتالیا را به او می‌دهند، اما از طرفی اقامت‌های توریستی و کاری را به سختی قبول می‌کنند.

جالب اینجاست که اکثر افرادی که اقدام به مهاجرت به ایتالیا برای ادامه تحصیل می‌کنند، تحصیلات دانشگاهی را در ایران پشت سر گذاشته و با مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد به این کشور می‌روند. این جملات را هم یکی دیگر از افرادی که جلوی ورودی سفارتخانه حضور دارد، می‌گوید.

با این همه، خبر اخاذی توسط دلالان مرتبط با کارمندان سفارت خانه مسئله ای نیست که بتوان به راحتی از کنار آن گذشت. جوان 29 ساله ای که با مدرک کارشناسی ارشد در رشته مکانیک منتظر دریافت ویزا برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری در کشور ایتالیاست،‌ با اشاره به اینکه این سومین سالی است که منتظر دریافت ویزاست،‌ می گوید در این مدت با موارد و تخلفاتی روبرو شده است که باور آن برای شما غیرممکن است.

او به خودروی پیکان سفید رنگی در گوشه ای از خیابان اشاره می کند و می گوید فردی که داخل خودرو نشسته، همیشه مشغول نظارت بر کار چند زیردست خود است که معمولاً‌ خود را به عنوان متقاضی دریافت ویزا جا زده در صفوف مشغول بازاریابی اند.

می گوید،‌ سال گذشته کسی از او تقاضای 3میلیون تومان پول کرده تا به صورت تضمینی تمام مراحل کاری او را انجام دهد و معتقد است چون حاضر به پرداخت این مبلغ نشده، کارمندان سفارت با درخواست او مخالفت کرده اند.

متقاضی دیگر که دختر جوانی 26ساله است نیز که در این مدت مشغول شنیدن صحبت های جوان 29ساله بود، با تایید صحبت های او می گوید، با گزارش خبری کار ما درست نمی شود.

او ابتدا به چند مورد جزئی همچون کسانی که در ازای 50 تا 100 هزار تومان پول، جای متقاضیان را در صفوف نگه می دارند، تخلفات متعدد شرکت های اعزام دانشجو که برای انجام کارهایی عادی همچون ارسال مدارک به سفارت خانه به صورت غیرمستیم تا چند میلیون تومان پول طلب می کنند و مسائلی از این دست اشاره می کند و در انتها می گوید، اما مشکل با برخورد با این دلال های خردپا حل نمی شود.

او معتقد است، زنجیره این تخلفات به سفارت خانه ها باز می گردد و آن ها نیز به دلیل آن که به درستی از سوی وزارت خارجه تحت نظارت نیستند به راحتی اقدام به تخلف می کنند.

وضعیت در سفارت های «آلمان» و «فرانسه» نیز به همین شکل است. سفارت فرانسه که امروز یکی از خلوت ترین روزهای خود را پشت سر گذاشته، به گفته یکی از متقاضیان هر روز شاهد دعوا و کتک کاری متقاضیان با دلالان و برخوردهای شدید لفظی میان آن هاست. این متقاضی دریافت ویزا که برای اقامت دائم در فرانسه به همراه خانواده کوچک سه نفره اش اقدام کرده، می گوید سال پیش باوجود آن که نزدیک به 10میلیون خرج کرده و حتی چیزی در حدود 2 تا 3 میلیون هم به دلالان پول داده، درنهایت در سفارت خانه به دلیل لج بازی بی دلیل یکی از کارمندان که ازسوی این مرد به دلیل رفتار ناشایستش مورد اعتراضی به گفته خودش دوستانه قرارگرفته، مانع اخذ ویزا شده و تمام زحمت های او را نقش بر آب کرده است.

مرد دیگری که روبروی سفارت «آلمان» منتظر تکان خوردن صف طولانی پیش روست نیز با ناامیدی می گوید،‌ امکان ندارد امروز بتوانم وارد شوم. او می گوید امروز، برای ششمین روز در صف ایستاده و پس از آن که هفته گذشته را تماماً به این کار اختصاص داده، تا آخر هفته نیز برای انجام این کار مرخصی بدون حقوق گرفته است.

با این همه به نظر می رسد، اوضاع در سفارت خانه «ایتالیا» به مراتب بدتر از دیگر سفارت خانه ها باشد. این کشور که شرایط مناسبی برای دانشجویان فراهم کرده و در چندسال اخیر به کشور بورس های تحصیلی معروف شده، در عمل بدترین شرایط را برای متقاضیان فراهم ساخته تا آنجا که یکی دیگر از متقاضیان امکان دریافت ویزا بدون مشکل را کمتر از یک درصد برای خودش می داند.

او می گوید این اولین باری است که اقدام کرده و تجربه های ناامیدکننده دیگران او را به این نتیجه رسانده که یا باید منتظر وقوع یک معجزه باشد یا خود را برای چندسال آتی آماده کند.

این درحالی است که به نظمی ناشی از عدم رعایت قوانین بعضاً‌ غیرمنطقی موجود ازسوی برخی از متقاضیان خود مشکلی اساسی است که شاید بیش از آن که به سفارت های خارجی مربوط باشد،‌ به فرهنگ شهروندی خود متقاضیان بازمی گردد. با این همه باید پذیرفت این وضعیت، بیشتر محصول شرایط نابسامان ارایه خدمات کنسولی است که به‌دنبال خود بی‌نظمی، تنش و درگیری و البته بی‌احترامی و تحقیر را می آورد.

وزارت خارجه باید همان‌طور که در خارج از مرزها به دنبال تأمین منافع ایرانیان است، در داخل خاک ایران نیز به این وضع تحقیرآمیز ارایه خدمات کنسولی به شهروندان ایرانی پایان دهد. ممکن است بسیاری از ما، هجوم شهروندان ایرانی به سفارت‌های خارجی برای خروج از ایران را رفتار مناسبی ندانیم اما این مسأله امری داخلی است که باید درمورد چرایی آن صحبت کنیم. لیکن آنچه اتفاق می‌افتد نحوه برخورد یک سفارت خارجی با یک شهروند ایرانی است و دولت وظیفه دارد، در این مورد برای احقاق حقوق وی اقدام عملی انجام دهد.

آنچه مسلم است این است که یک سفارت خارجی حق دارد که به شهروندان ایرانی ویزا ندهد یا فرایند اداری دشواری برای دریافت ویزا ایجاد کند، اما حق ندارد توهین و تحقیر را نیز چاشنی دشواری مراحل دریافت ویزا کند یا به همکاری با دلالان به اخاذی از متقضیان بپردازد.

در حقیقت روی اصلی این گزارش به عزیزان مان در وزارت خارجه است تا با اعمال فشار بر سفارت خانه های خاطی همچون سفارت «ایتالیا»،‌ «آلمان» و «فرانسه»، دیگر شاهد بروز چنین مشکلاتی نباشیم.