پایداری در دین و نتایج آن / 2

گروه سبک زندگی، مطالبی که در ادامه به نظرتان رسیده و در قالب پرونده‌ای تحت عنوان «تحلیلی بر نامه‌ی 31 نهج‌البلاغه در حوزه‌ی سبک زندگی اسلامی» آورده می‌شود، سلسله گفتارهای دکتر محمدحسین باقری، استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی‌ست که پس از پیاده‌سازی و چندین بار ویرایش در اختیار ما قرار گرفته است. وی سعی نموده تا با تفسیر مبتنی بر آیات و روایات دینی و همچنین اصول جامعه‌شناسی و روان‌شناسی از نامه‌ی 31 نهج‌البلاغه، باب جدیدی در مقوله‌ی سبک زندگی اسلامی باز کند.

به گزارش بولتن نیوز، می‌گوید اهل تفکر عمیق در دین بشو. بیا تفکر عمیق کن در دین. جلسه قبل گفتیم بسیاری از مشکلات و انحرافات که در حوزه‌ی فعالیت‌های مذهبی در جامعه ما رخ می‌دهد به دلیل عدم توجه به تفکر در دین است. سؤال این است که اگر ما عباراتی مثل ادعیه صحیفه‌ی سجادیه را بدون اینکه معنی یک عبارتی را بلد باشیم بخوانیم آیا واقعاً به تأثیر عمیق آن هم می‌رسیم یا نمی‌رسیم؟ طبیعتاً نمی‌رسیم.

باید معنای آنرا متوجه شویم. جامعه‌ی تحصیل کرده‌ی امروز خواندن قرآن درش واجب فرهنگی است. اما واجب‌تر از آن اینست قرآنی را که می‌خواند، تلاش کند بفهمد و مهم‌تر از آن بر اساس دستور تربیتی مولا علی (ع) اینست که سعی کنیم در آن تفکر عمیق کنیم. چون تفکر عمیق باعث سؤال می‌شود. سؤال تشنگی می‌آورد، سرگشتگی می‌آورد. آنوقت شما دنبال مرجع فکری می‌گردید برای زندگی عملی.

ممکن است شما بگوییيد ای بابا، اگر قرار شد که ما اهل تفکر در دین باشیم، اهل تدبر شویم، خوب این کار که خیلی کار سختی است. همین طور که نشستیم، هی سؤال پیش می‌آید. سؤال‌هایی که در مسیر تفقه در دین به وجود می‌آید. بله یک سختی‌هایی برای جوینده‌ی پاسخ بوجود می‌آورد. به خاطر همین حضرت در عبارات بعدی می‌فرماید «و عَوِّد نَفسَکَ التَّصَبُّر عَلَي المَکروه و نِعمَ الخُلُقُ التَّصَبُّرُ فِي الحقِّ» عادت بده نفست را که صبر بورزد، صبر پیشه بکند، بر آن چیزی که خیلی دوست ندارد و بعد این روحیه را ستایش می‌کنند. «و نِعمَ الخُلُق » مي‌فرمايد بهترین خلق و خوها، خلق و خویی است که در راه حق از آن استفاده شود. این مطلب تفسیرهای مختلفی دارد.

یکی از شاخه‌های صبر در راه خدا، صبر بر معصیت است. به این معنی که انسان شرایطی برای سوءاستفاده و گناه و خارج شدن از مسیری که خداوند گفته برایش پیش بیاید، اما آنجا دست نگه می‌دارد و صبر می‌کند. چه خلق و خوی خوبی است. دسته‌ی دوم صبر، صبر بر طاعت است. گویی که انسان در مسیر عبادت خسته می‌شود، ادعیه خیلی می‌خواند، بهر حال در مسیر سلوک خسته می‌شود. این توصیه‌ی حضرت به ما می‌گوید «باید سعی کنيد در این مسیر هم اهل استقامت باشيد.» و چقدر خوب است اين صبر کردن. تحسين مي‌کنند. حضرت می‌فرمایند شما روحیه‌ی سختی پذیری داشته باش، این یک شاخص بسیار مهم است و این شاخص مهم اگر جدی گرفته نشود، در جامعه‌ی ما عوارض خیلی خطرناکی به ویژه در حوزه‌ی تعلیم و تربیت کودکان دارد. به چه معنا؟ ببینید نشانه‌ی اینکه ملتی یا جامعه‌ای در مسیر توسعه و بالندگی است، چیست؟

نشانه‌ی بسیار بارز و مهم آن، جدّیت است که در کار نمود پیدا می‌کند. اگر امروز کالاهای چینی جامعه‌ی ما را گرفته، بازار ما را گرفته، نشانه‌ی چیست؟ نشانه‌ی اینست که در جامعه‌ی چین کار خیلی جدی گرفته شده و چون جدیت در کار هست، این جامعه نشاط دارد. حالا باید سؤال کرد در جامعه‌ی ما شما به خاطر چی می‌روید سر کار؟ ممکن است کسی بگوید واسه‌ی یک لقمه نان، برای اینکه آبرویم پیش زن و بچه‌ام نرود. خوب ماهی چقدر حقوق می‌گیری؟ مثلاً ششصد هزار تومان. بعد ازش سؤال کنیم آقا اگر بنده از طرف دولت - مثال می‌زنیم مثال محال - مثلاً از طرف دولت وکیل شدم این ماهی ششصد هزار تومان را به حساب شما بریزم، آیا حاضر هستی باز هم بروی سر کار؟ جواب می‌دهد: نه ديگر! اگر اين آدم آمد گفت نه، ما با همان ششصد هزار تومان، یک چیزی بخوریم، بپوشیم، اجاره خانه هم بدهیم، یا خانه هم داریم بی‌نیاز هستیم، این نشان‌دهنده چیست؟ نشان‌دهنده اینست که این آدم، روحیه‌ی سختی پذیری ندارد.

اگر این حالت در جامعه باشد، این جامعه رو به مرگ است. اگر در اداره‌ای، کارمندان روحیه‌ی کار کردن نداشته باشند، این اداره مرده است. حالا حالت دیگري هم دارد. خیلی وقت‌ها ما حداقل امکانات زندگی را داریم. از آقایی می‌پرسی چرا می‌روی سر کار؟ می‌گوید راستش می‌خواهیم ماشین‌مان را عوض کنیم. یا براي اینکه یک دست مبل بخریم. یا اینکه طبقه دوم منزل را هم تعمیر کنیم. اگر هدف از کار کردن رفاه بیشتر باشد، این جامعه هم دچار مشکل است. چرا؟ چون شما مثلاً تلاش می‌کنی، وام می‌گیری یا اضافه کاری می‌گیری، مثلاً تلویزیون می‌خری. تلویزیونت را می‌خری، قسط وامت را می‌دهی. چهل روز بعد تکنولوژی پیشرفت می‌کند، تلویزیون جدیدي می‌آید. مد عوض می‌شود.

بنابراین تو باید خودت را دچار سختی بکنی. چون این تلویزیون شما که از مد افتاده و فامیل هم می‌گویند این دیگر چیست؟ مثلاً سیاه و سفید است، رنگی‌اش را بخرید. خوب مدتي دوباره به سختی می‌افتی که تلویزیون را رنگی کنی. دوباره مد عوض می‌شود، از این ال سی دی‌ها می‌آید دوباره باید... و اين چرخه تمامي ندارد.

ادامه دارد...