زیباترین صحنه های انسانی در اربعین آنجا به تصویر کشده می شود که عشاق سالار شهیدان از نجف اشرف با پای پیاده رهسپار کربلای معلی می شوند و در بین راه با میزبانان مهربانی روبرو می شوند که با وجود نداری، همه دارایی خود را به اهل بیت و زائران آنها هدیه می کنند.
متن ذیل گفتگویی با رئیس حوزه هنری در رابطه با این جشنواره بزرگ شیعیان است.
چه تصویری از این سفر در ذهنتان نقش بسته است؟
در واقع این پیادهروی یک مانور قدرتنمایی برای شیعیان است و در عینحال یک سفر کاملا معنویست؛ به این معنا که آدم احساس میکند مردم در حکومت آرمانی یا زندگی آرمانی که انشاءالله در دوران حکومت حضرت مهدی (علیهالسلام) خواهیم داشت، اینگونه میشوند؛ همه با هم مهربانی میکنند؛ همه دنبال یک هدف خاص معنوی هستند؛ دیگری را بر خودشان ترجیح میدهند؛ و این خیلی مهم است!
برای ما یادآور جبهههایمان هم هست؛ خصوصا آن ستونهای پیادهروی که شبهای عملیات داشتیم. اینها در ذهن تداعی میشد!
از سوی دیگر گاهی این جمعیت را که میبینی، به یاد روز رستاخیز میافتی؛ همه جاده و اطراف آن مملو از زن و مرد و بچه و پیر و جوان و حتی معلول است که همه با یک شوقی در حال حرکت هستند. همچنین باید به پذیرایی گرم و میهماننوازانه مردم در طول مسیر اشاره کرد که بدون تفاوت قائل شدن بین مردم عراق و سایر زائران از همه بهخوبی پذیرایی میکنند که البته انتظار میرود وقتی مردم عراق هم برای زیارت به ایران میآیند، همینطور از آنها پذیرایی شود.
این سفر چه تأثیرات عمومی دارد؟
این حرکت قطعا برای شیعه عموما و مردم عراق خصوصا برکات زیادی خواهد داشت؛ مردمی که سالهای سال تلاش شده بود تا هویتشان را از بین ببرند؛ خصوصا شیعیان را. یک اقلیتی به نام حزب بعث که در رأس آن صدام بود، تلاش میکرد که اینها را از اعتقاداتشان دور کند. میدانید که صدام از سال 1992 تأکید کرده بود کسی زیارت پیاده حضرت امام حسین (علیهالسلام) نرود و با کسانی هم که میرفتند، بهشدت برخورد میشد.
عظمت این حرکت نشان میدهد که با وجود این همه تلاشی که کردند، نتیجه نگرفتند و حتی نتیجه عکس داد؛ یعنی الان عراقیها با یک شور و مشارکت گستردهای در این مراسم حضور دارند. البته جاذبه امام حسین (علیهالسلام) همینگونه است. این مردم الان فرصت پیدا کردند و هویت خودشان را در کربلا و امام حسین (علیهالسلام) میبینند و تلاش میکنند از هر مناسبتی که پیش میآید - خصوصا اربعین را که تأکید ویژه شده است - بهترین استفاده را برای نشان دادن اعتقادات خودشان ببرند.
البته باید اشاره کرد که این یک حرکت ملی و عراقی نیست بلکه یک حرکت بینالمللی است؛ فقط در عراق یا ایران خلاصه نمیشود؛ هرچند حضور عراقیها یا ایرانیها بیشتر به چشم میآید و از سایر کشورها بیشتر است ولی شیعیان از سراسر دنیا میآیند؛ از آفریقای جنوبی، آرژانتین، هندوستان، پاکستان، بنگلادش، آذربایجان، روسیه، ترکیه، سوریه، کشورهای حاشیه خلیجفارس و... . یکی از همراهان تعریف میکرد که کسی را دیده بود که گفته بود چهار هواپیما عوض کرده است تا خودش را به عراق برساند. این اتفاق بزرگی است.
تأثیرات شخصی و فردی این حرکت چیست؟
به لحاظ شخصی هم برای افراد تأثیرات خاصی دارد و خاطرات بسیار خوبی را بهجا میگذارد! از فرصتهایی که در راهپیماییها برای تفکر پیش میآید تا ذکرهایی که انفرادی یا جمعی میگویند؛ همه قطعا تأثیرات مفیدی خواهد داشت. این تجربه اینقدر شیرین است که همه مشتاقند زودتر اربعین آینده برسد و باز هم بیایند.
لوازم و مقدمات پررنگتر شدن حضور ایرانیها چیست؟
بنده ضمن اینکه بسیار خوشحال شدم که هموطنانم اینگونه پرشور و پر تعداد در این شرایط اقتصادی در این سفر حاضر شدند، در عینحال نگران هستم که این کار، خوب مدیریت نشود و سالهای بعد یک مقدار برای ما اتفاقات ناگواری پیش بیاید. حتما باید شرایطی را بهوجود آورد که خدای نکرده این اقدام عواقب سوئی نداشته باشد. و این حرکت گسترده اگر بدون سازماندهی باشد، در بلندمدت شاید مشکلاتی را درپی داشته باشد.
باید مسئولین امر ضمن اینکه توجه کنند وجه مردمی این کار را تحتالشعاع قرار ندهند، در عینحال یک برنامهریزی اساسی بهخصوص درباره شرایط اسکان، خورد و خوراک و... برای این تعداد از زائرین ایرانی داشته باشند تا خدای نکرده شأن هموطنان ایرانی زیر سؤال نرود. البته آنطور که من مطلع هستم مسئولین از این اتفاق و این تعداد زائر تقریبا بیخبرند و خوب میشود که صدا و سیما و سایر رسانهها کمک کنند تا این حرکت بهتر شناسانده شود؛ چراکه یک حرکت بینظیراست. بزرگترین اتفاق جمعی که در کشور ما میافتد، راهپیمایی 22بهمن در تهران است که با همه عظمتش نهایتا از میدان امام حسین (علیهالسلام) تا میدان آزادی است؛ اما یک راهپیمایی با این تراکم جمعیت از نجف تا کربلا یعنی حدود 80 کیلومتر واقعا بینظیر است که انتظار میرود صداوسیما برای بازتاب این حرکت یک فکری بکند و بیش از اینها به آن بپردازد. طبیعتا مخالفان این جریان، آن را در یک بایکوت خبری میبرند. همانطور که عرض کردم با توجه به اینکه این حرکت یک مانور قدرتنمایی شیعه هم هست، ما باید برای معرفی این جریان تدابیر ویژهای بیندیشیم؛ یعنی رسانههای بینالمللی ما هم با رعایت تمامی اقتضائات توجه ویژهای به این برنامه داشته باشند.
مسئولیت نهادهای فرهنگی و بهطور خاص حوزه هنری در این میان چیست؟
اولین وظیفهمان این است که هنرمندانمان از این سفره گسترده شده بیشتر بهرهمند شوند و خودمان را به این موج بسپاریم چراکه واقعا سازنده است؛ بهویژه هنرمندان که دارای روح لطیفی هستند، خیلی خوب میتوانند از برکات این حرکت استفاده کنند. این نکتهای است که ما انشاءالله سال آینده روی آن کار خواهیم کرد و بعد از آن دیگر خود هنرمند است که تصمیم میگیرد چهکاری انجام بدهد و چگونه از سفرش استفاده کند ولی حتما حتی اگر یک سفر هم شرکت کرده باشد در کارش تأثیر این حرکت را خواهیم دید.
امیدوارم که سال آینده کارهای بهتری در حوزه فرهنگی انجام بشود و در آن بخشهایی که به حوزه هنری مربوط میشود، انشاءالله وظیفهمان را بهنحو احسن انجام میدهیم.
گفتگو از محسن رحیمی، پنجره
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com