حسین امیر عبدالهیان ، معاون آفریقا و عربی وزارت امور خارجه کشورمان در گفتگو با خبرنگار مهر پیرامون موضوعات مختلف منطقه از جمله سوریه ، مصر ، لبنان ، بحرین و ... به بیان دیدگاه های وزارت خارجه پرداخت .
پیش بینی ایران از اجرای پروژه آتش بس در سوریه چیست؟
مبنای اصلی پروژه آتش بس در نشست تهران پیرامون تحولات سوریه که در ماه
رمضان با حضور بیش از 30 کشور از جمله نماینده دبیرکل سازمان ملل متحد
برگزار شد، مطرح و پس از آن در نشست 4 جانبه معاونین وزرای خارجه ایران،
مصر ترکیه و عربستان سعودی در قاهره به عنوان یک راهکار و مکانیزم مطرح شد .
در ادامه نیز در سطح وزرای خارجه نشست هایی که در قاهره و دو هفته پیش در
نیویورک داشتیم نیز بر این امر تأکید شد و اخضر ابراهیمی نیز از این طرح
استقبال کرد.
محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور کشورمان نیز در نشستی که با اردوغان در باکو
داشتند، توافق اردوغان و هماهنگی های لازم با ترکیه را ایجاد کردند.
همه طرف ها در حال پیگیری موضوع هستند و دولت سوریه برای اجرای این طرح آمادگی کامل دارد و همواره نیز آماده آتش بس بوده است و دور قبلی آتش بس نیز از طرف گروه های مسلح بی مسئولیت نقض شد و اکنون نیز برخی از گروه های معارض هنوز نسبت به آتش بس پایبندی خود را اعلام نکرده اند.
برقراری آتش بس کار ساده ای نیست، چراکه اکنون در سوریه گروه های مسلح و افراطی وجود دارند که با هیچ طرفی مرتبط نیستند و حتی برخی از جریانات مرتبط به القاعده در سوریه حضور دارند و بر همین اساس در مورد آتش بس باید واقع بینانه صحبت کرد . آتش بسی که در سوریه اتفاق افتاد، آتش بسی خواهد بود که شاید درصد زیادی از نزاع ها و درگیری ها را کاهش دهد. اما لازم است همین میزان از آتش بس نیز شروع شود و همه طرف ها تلاش کنند که آتش بس تکمیل شود و پایدار بماند.
داوود اغلو در ترکیه مجددا اعلام کرده است که در سوریه بحث نظامی باید در دستور کار قرار گیرد، آیا این تناقضی با موضع گیری ترکیه درباره آتش بس و تأکید این کشور برای حل و فصل بحران سوریه از طریق مسالمت آمیز نیست؟
ما در رایزنی هایی که با دوستان خود در ترکیه داشته ایم، نسبت به اینکه راهکار سوریه صرفا راهکار سیاسی است به توافق رسیده ایم و مشورت های مفید موثری را نیز دوطرف برای یافتن راهکارهای سیاسی داشته اند و در عالی ترین سطوح در ترکیه برقراری آتش بس به عنوان شروع یک گام عملی برای فرصت دادن به راهکار سیاسی مورد توافق قرار گرفته است. به نظر می رسد دوستان در ترکیه نیز با توجه به رایزنی های رسمی که تاکنون داشتیم در این مسیر حرکت می کنند.
آیا ایران با برخی از طرف های درگیر دیگر در سوریه مانند قطر و عربستان نیز مشورتی داشته است؟
با قطری ها مشورت های مستمری داشته ایم که آخرین مورد آن در سفر یک هفته گذشته وزیر امور خارجه کشورمان به قطر بوده است که در دیدار با امیر قطر و وزیر خارجه و نخست وزیر قطر مسئله راهکارهای برون رفت از شرایط فعلی در سوریه مورد بررسی قرار گرفت. مهم این هست که همه طرف ها به این راهکار معطوف می شوند که راهکار نظامی و امنیتی پاسخگو نیست و شرایط را بدتر می کند و همه به سمت رویکرد سیاسی متوجه می شوند.
عربستان سعودی نیز در قالب نشست هایی که با مصر و ترکیه داشتیم در جریان گفتگوهای سه جانبه تهران، قاهره و آنکارا قرار دارد و در عین حال مشورت هایی با همه طرف ها برای کمک به سوریه وجود دارد.
بحث میزبانی ایران برای مذاکره سوریه و معارضین ، آیا خبر جدید وجود دارد که موافقتی شده باشد؟
ما از حدود یک سال پیش با همه طرف های معارضه مانند اخوان المسلمین، شورای ملی سوریه و تمامی جهاتی که ممکن بود به عنوان معارضه مطرح باشند، ارتباط برقرار کردیم. در مشورت های خود تلاش کردیم که زمینه برقراری گفتگوی ملی معارضه و حکومت را برقرار کنیم. خوشبختانه دور اول این گفتگوها دو هفته پیش در دمشق برگزار شد . اما در بررسی های واقع بینانه به این جمع بندی رسیدیم که آنچه می تواند به ثبات و آرامش در سوریه کمک کند؛ برقراری مکانیزم گفتگوی ملی با مشارکت نمایندگان آحاد مردم در سوریه و از جمله معارضه با حکومت سوریه است .
وقتی از نمایندگان آحاد مردم صحبت می کنیم به دلیل وضعیت جامعه شناختی و بافت جمعیتی سوریه است. کردها ، مسیحی ها ، علوی ها و در واقع گروه های مختلف قومی در سوریه وجود دارند و در عین حال نیز نظام عشیره ای هم در سوریه حاکم است و به همین دلیل باید نماینگان همه گروه های ، اقوام و جمعیت ها و معارضه ای که دارای پایگاه هستند در یک گفتگوی ملی با حکومت سوریه می توانند به برون رفت از وضعیت فعلی کمک کنند.
ما تماس های خود را با همه طرف ها داریم و تلاش می کنیم در اولین فرصت ممکن به موازات یا پس از برقرار آتش بس که مقدور باشد این گفتگوها در یکی از کشورهای منطقه و یا احتمالا در تهران برگزار شود.
در رابطه با گروه تماس ، بحث پیشنهاد قاهره که عربستان خارج شد و همچنین پیشنهاد ایران مبنی بر ورود گروه تروئیکا عدم تعهد اکنون بعد از اجلاس نیویورک در مسیر خاصی قرار نگرفته است ؟
گفتگوهای سه جانبه ما با ترکیه و مصر به طور متوسط هر 15 روز یک بار برگزار می شود و رایزنی با این کشورها و از طریق این کشورها با دیگر کشورهای منطقه و موثر در اوضاع سوریه وجود دارد.
در خصوص استفاده از ظرفیت نم و تشکیل گروه تماس که مورد تأکید رئیس فعلی نم که جمهوری اسلامی ایران است و در بیانیه پایانی جنبش نم نیز مورد تأکید قرار گرفت، رایزنی های فشرده ای جریان دارد و ما به دنبال یافتن مکانیزم مناسب برای برگزاری این نشست ترجیحا در نیویررک و تشکیل گروه تماس در شکل ویژه و مورد نظر خود هستیم.
زمان نشست آینده مشخص شده است؟
این نشست ها به طور متوسط هر 15 روز یک بار جریان دارد و برای دور بعدی مذاکره در حال رایزنی هستیم.
اخیرا همتای روس شما به تهران سفر کرده اند، نتیجه مذاکرات چه بوده است؟
سفرهای دوره ای را با روسیه در ارتباط با تحولات منطقه از جمله تحولات در سوریه ، بحرین ، یمن ، فلسطین، لبنان و مصر داریم. بیشترین حجم مذاکرات ما نیز به تحولات در سوریه و بحرین باز می گردد.
در پاسخ به سفری که دو ماه پیش به روسیه داشتم، باگدانف ، معاون خاورمیانه ای وزیر خارجه روسیه و نماینده پوتین در امور خاورمیانه است به تهران آمد. گفتگوهای سازنده و موثری را در خصوص تحولات در سوریه داشتیم . مواضع تهران و مسکو در قبال سوریه مواضع مشترک و بسیار نزدیکی است. ما از مردم سوریه و اصلاحات بشار اسد حمایت می کنیم و مداخله خارجی را مردود و حمایت برخی گروه ها از طرف های تروریستی را محکوم و در عین حال معتقدیم راهکار در سوریه صرفا سیاسی است.
همچنین گفتگوهای ما در خصوص مسائلی که در بحرین می گذرد جریان داشت ، متأسفانه در بحرین مردم مظلوم بحرین هر روزه با گازهای کشنده شیمیایی مورد هدف قرار می گیرند . علازغم گذشت حدود 2 سال از شروع حرکت مردم بحرین و طرح مطالبات به شکل دموکراتیک شاهدهستیم که حتی نوزادان بحرینی نیز در اثر گازهای شیمیایی به شهادت می رسند. بارها از مجاری دیپلماتیک و به طرق متعدد، حکومت بحرین را به رعایت حقوق بشر و اینکه مطالبات مردم خود را به مورد توجه قرار دهد و هرچه زودتر وارد گفتگوی ملی شود، دعوت کردیم.
یکی از مباحث گفتگوی ما بحث درباره بحرین و راهکارهای سیاسی برای برون رفت مسائل فرارو در این کشور بود و در عین حال جمهوری اسلامی ایران طرحی را در خصوص سوریه ارائه داده که اخضر ابراهیمی نیز هفته گذشته در سفری که به تهران داشت، موافقت خود را با محتوای طرح اعلام کرد.
گام اول طرح متمرکز بر موضوع آتش بس در هر سطحی که امکان اجرای آن وجود داشته باشد، است و فکر می کنیم مشورت های مستمر تهران و مسکو در قبال تحولات منطقه اقدامی موثر و مفید و سازنده ای خواهد بود.
در مورد جزئیات طرح پیشنهادی ایران می توانید مطالب بیشتری را ذکر کنید؟
گام اول طرح، توقف خشونت و مکانیزم توقف خشونت نیز آتش بس است. مکانیزم میزان توفیق برقراری آتش بس به میزان همکاری کشورهای همسایه در کنترل مرزها و همچنین به عدم حمایت از گروه های مسلح فاقد مسئولیتی که امروز تلاش کردند سوریه را در برخی از نقاط مرکز نا امنی قرار دهند بازمی گردد.
یکی از گام های مرتبط با این طرح برقراری گفتگوی ملی است که بین نمایندگان آحاد مردم، معارضه واقعی و حکومت صورت گیرد. گام بعدی که در این طرح وجود دارد ، تشکیل دولت انتقالی است که بتواند زمینه برگزاری انتخابات را فراهم کند و در عین حال در تمام مراحل طرح تأکید داریم که بشار اسد به عنوان رئیس جمهور قانونی این کشور حضور دارد و هر گونه طرح و ابتکار سیاسی با در نظر گرفتن این موضوع دنبال خواهد شد.
در نهایت نیز این مردم سوریه هستند که نسبت به آینده سیاسی کشور خود تصمیم خواهند گرفت . کشوری نمی تواند از بیرون درمورد مردم سوریه تصمیم بگیرد.
آقای باگدانف به عنوان نماینده کشور روسیه پیام خاصی به همراه داشتند؟
سفر ایشان برای مذاکرات و مشورت های دوره ای ما در چارچوب موضوعات منطقه از جمله سوریه ، بحرین و یمن صورت گرفت.
درباره آخرین وضعیت 14 ملوانی که اخیرا به عنوان ورود غیر مجازبه عربستان بازداشت شدند ، توضیح بفرمایید؟
افرادی که کشتی آنها توقیف و در آب های عربستان سعودی دستگیر شده اند، ماهیگرانی بودند که حتی وزیر کشور عربستان نیز نسبت به این مسئله تصریح کرده. سفارت ما در خواست دسترسی کنسولی را به عمل آورده و تلاش ها برای آزادی این اتباع جریان دارد.
خبر جدیدی از دیگر زندانیان ایرانی در عربستان و عده ای که محکوم به اعدام شده بودند ، نیست؟ درباره دسترسی های کنسولی و درخواست عفو ایران نتیجه ای حاصل شده است؟
دو هفته پیش مدیر کل کنسولی وزارت امور خارجه سفری را به ریاض داشت و ما هم در خصوص پیگیری وضعیت اتباع کشورمان که متأسفانه به اتهام حمل مواد مخدر به چنین سرنوشتی دچار شدند و دولت عربستان مدعی است که این عده چنین تخطی را مرتکب شده بودند؛ هیأت کنسولی هم در ارتباط با پیگیری وضعیت حقوقی و اعتراضات جمهوری اسلامی ایران مذاکراتی را با طرف سعودی داشتند و هم اینکه برای دسترسی کنسولی به افراد باقیمانده که چنین اتهاماتی نیز متوجه آنهاست ، اقداماتی صورت گرفته است. پیشرفت های خوبی در این رابطه داشته ایم. نسبت به توقف روند اعدام سایر اتباعی که وضعیت مشابهی دارند توافق هایی صورت گرفت و امیدوار هستیم که هر چه زودتر این پرونده را به محو مطلوب به پایان برسانیم.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com