نقدی بر فیلم سینمایی اخلاقتو خوب کن بعنوان اثری دیگر و شاهدی غیر قابل انکار از سهل انگاری در وزارت ارشاد در امر صدور مجوز نمایش فیلم های سینمایی که تبعات سنگین ضد اجتماعی و اخلاقی برای جامعه را به همراه دارد ، در این مطلب میخوانیم.
رویداد، نقدی بر فیلم سینمایی «اخلاقتو خوب کن»
درباره کارگردان:
مسعود
اطیابی کاردگران فیلم سینمایی «اخلاقتو خوب کن»، فعالیت فیلم سازی خود را
از جبهه های جنگ (سال 1364) آغاز نمود. وی علاوه بر کارگردانی، تهیه کننده و
مدیر تولید آثار متعددی نیز بوده است.
کارگردانی:
- سهمی برای دوست (مجموعه تلویزیونی)
- اخلاقتو خوب کن
- شرط اول
- صبح روز هفتم
- خروس جنگی
- مصائب دوشیزه
تهیه کننده:
- دلخون
- انتهای زمین
- خروس جنگی
- قناری
- خاموشی دریا
- چوری
- عروس حلبچه
بازیگران:
رضا
عطاران، جواد رضویان، حامد کمیلی، الهام حمیدی، داریوش سلیمی، فرحناز
منافی ظاهر، سید رضا حسینی، مریم معصومی، مهدی فقیه، حسن کریم خان زند و
فخرالدین صدیق شریف.
عوامل :
• تهیه کننده : سید امیر پروین حسینی
• نویسنده: رضا مقصودی
• فیلمبرداری : حسن پویا
• طراح صحنه و لباس: داریوش پیرو
• چهره پرداز: ایمان امیدواری
• جلوه های ویژه رایانه ای: هدیش بیگدلی شاملو
• جلوه های ویژه: عباس شوقی
خلاصه داستان :
فرشته
ای وظیفه دارد روح کسانی که پیمانه عمرشان لبریز گشته به عالم دیگری ببرد
اما در این حین هنگام گرفتن جان یکی از همین افراد است به او دستور داده
میشود که جان او را به وی باز گرداند...
نقدها :
1. کوچک شمردن گناه:
ابراهیم
و نحوه برخورد او با کاراکتر زن قصه (الهام حمیدی) -قبل از تصادف- بیننده
را با نوعی تناقض مواجه میسازد. در واقع ابراهیم هنگام مواجه با سایه (در
اولین برخورد)، رفتاری هنجارشکن از خود بروز داده و بدون رعایت عفت کلامی و
چشمی، با دیدۀ طمع به او مینگرد. همین چشمِ گناه آلود، بعد از تصادف به
حقایق معنوی و عالم ماوراء باز شده و کشف و شهود میکند.
در واقع چشم
آلوده به نبایدهای شرع مقدس، شایسته کشف و شهود عرفانی میگردد، که این
مسئله از مهمترین نقاط ضعف فیلم محسوب میشود زیرا نوعی اباحه گری از
محرمات دینی است و حساسیت زدایی از منعیات اخلاقی را سبب میشود.
نمونه
دیگر این کوچک شمردنها سکانس زل زدن جواد رضویان به سایه است. این نوع
اباحه گری ها به بهای جذب مخاطب و ایجاد فضای کمیک، از مهمترین ایرادات
وارده بر اثر است.
2. پوشش نامناسب و تبعات آن :
نوع
آرایش و نحوه پوشش بازیگر زنِ (الهام حمیدی) این فیلم، برای نزدیک شدن به
شخصیت سایه، از دیگر نقدهای وارده بر فیلم و اکثر آثار موجود در سینمای
ایران است. استفاده از ابزاری چون لباس، برای باور پذیر تر شدن نقش، در
سینمای ایران همواره با محدودیتهای شرعی مواجه بوده است. محدودیتهایی که
رعایت آن از اولویتهای هر کار هنری و فرهنگی در جامعه اسلامی محسوب
میشود. پوشش نا مناسب یک زن مسلمان؛ برای نشان دادن یک زن فاسد، تحقق خلاف
شرعی در درجه اول برای خود بازیگر به جهت نمایش دادن مفاتن بدن خویش است.
اگر قرار است فیلمی خلاف شرعی را منع کند در وهله اول خود نباید متوسل به
انجام خلاف شرعی گردد. پوشش نامناسب در این گونه آثار علاوه بر اثرات مخرب
فردی، بیننده را به انجام خلاف شرعی -که همان عدم نگاه به زن مسلمان حتی
بدون قصد لذت است- وا میدارد.
3. ابتذال در کلام:
تعامل
سایه با مردان هوس آلود و دیالوگ های رد و بدل شده میان آنان -برای
نمایاندن چهره واقعی یک زن فاسد خیابانی- نمونه بارز ابتذال سمعی با توجیه
باور پذیرتر نمودن نقش است. متاسفانه این عملکرد چندی است در دستور کار
بسیاری از سینما گران قرار گرفته است.
4. درون مایه ای با تعارضات اعتقادی
در
جهان بینی اسلام، فرشتگان عالم ملکوت بری از خطا و گناه میباشند. دلیل
عصمت وعدم گناه این موجودات؛ عدم وجود قوه غضب و شهوت در آنان است زیرا تا
چنان قوایی در ایشان نباشد محرکی در تشویق ایشان بر انجام گناه وجود نداشته
و خطایی رخ نخواهد داد.
حال آنکه در سکانسی از فیلم شاهد نگاه التقاطی
کارگردان نسبت به این مسئله هستیم. عصبی شدن فرشته مرگ همان عدم نگاه
کارشناسانه در امور اعتقادی است که سرانجامش انحطاط اعتقادات حقیقه اسلام و
آموزه های دینی است. زیرا همان گونه که گفتیم در فلسفه اسلامی و آموزه های
دینی ملائکه فاقد قوای غضب و... میباشند.