گروه اقتصادی: بر اساس آخرین گزارش صندوق بین‌المللی پول (IMF)، سهم دلار آمریکا از کل ذخایر ارزی بانک‌های مرکزی جهان در سه ماهه اول ۲۰۲۶ به ۵۶.۹ درصد کاهش یافته است. این رقم در مقایسه با ۷۲ درصد در اوایل دهه ۲۰۰۰، یک افول تاریخی محسوب می‌شود. تحلیلگران مؤسسه بروکینگز معتقدند سیاست‌های تسلیحاتی کردن دلار (مانند مسدودسازی دارایی‌های روسیه) و افزایش بی‌سابقه بدهی ملی آمریکا (نزدیک به ۳۹ تریلیون دلار)، اعتماد به دلار را به عنوان یک دارایی امن و بی‌ریسک خدشه‌دار کرده است. اما مهم‌تر از همه، جنگ رمضان و بسته شدن تنگه هرمز به عنوان یک شتاب‌دهنده ویژه عمل کرده و سرعت این روند تدریجی را چند برابر افزایش داده است.

به گزارش بولتن نیوز، در نقطه مقابل افول دلار، طلا با قدرتی خیره‌کننده ظاهر شده است. جدیدترین گزارش انجمن طلای جهان نشان می‌دهد که بانک‌های مرکزی جهان در سال ۲۰۲۵، بیش از ۱،۲۰۰ تن طلا به ذخایر خود اضافه کردند که رکوردی بی‌سابقه در تاریخ است. با تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز و قطع جریان نفت، تقاضا برای طلا به عنوان یک دارایی خنثی و فراملی جهش یافته است. بر اساس گزارش بانک مرکزی اروپا، برای اولین بار ارزش ذخایر طلای جهان از ارزش اوراق قرضه خزانه‌داری آمریکا پیشی گرفته است. نظرسنجی انجمن طلای جهان نیز حاکی از آن است که حدود ۷۰ درصد از بانک‌های مرکزی قصد دارند در ۱۲ ماه آینده خرید طلای خود را افزایش دهند؛ رقمی که در سایه جنگ فعلی به بالاترین سطح خود رسیده است.

این گذار عظیم ریشه در عوامل ساختاری عمیقی دارد که بحران اخیر به مثابه کاتالیزوری قدرتمند عمل کرده است. نخست، سیاست‌های یکجانبه گرایانه آمریکا و استفاده از دلار به عنوان اهرم فشار، کشور‌ها را به این نتیجه رسانده که نگهداری ذخایر به شکل دلار ریسک سیاسی بالایی دارد. بسته شدن تنگه هرمز و ناتوانی آمریکا در بازگشایی سریع آن، نماد عینی این ریسک را به نمایش گذاشته است. دوم، افزایش بدهی ملی و کسری بودجه مزمن آمریکا، نگرانی‌های جدی درباره تورم بلندمدت ایجاد کرده است. با این حال، تقریباً تمام تحلیلگران بر تدریجی بودن این فرآیند تأکید دارند. دلار هنوز هم مسلط‌ترین ارز جهان است، اما جنگ رمضان ثابت کرد که شوک‌های ژئوپلیتیک می‌توانند روند‌های تدریجی را به طور ناگهانی شتاب بخشند و جهان را به سمت نظمی جدید سوق دهند.

کارشناسان معتقدند بحران اخیر صرفاً یک شوک گذرا نبود، بلکه «نقطه عطفی» است که آینده نظام مالی جهان را برای همیشه تغییر داد. در این نظم نوین، بانک‌های مرکزی به دنبال تنوع‌بخشیدن به دارایی‌های خود هستند تا وابستگی به یک ارز واحد را کاهش دهند. بسته شدن تنگه هرمز نشان داد که امنیت انرژی و امنیت مالی دو روی یک سکه هستند. سیستم‌های پرداخت جایگزین مانند CIPS چین و پروژه ارز دیجیتال بریکس شتاب گرفته‌اند و طلا به عنوان هسته مرکزی این سیستم چندقطبی تثبیت شده است. اگرچه پایان سلطه دلار یک شبه اتفاق نخواهد افتاد، اما جنگ ایران و آمریکا ثابت کرد که سرعت تغییرات می‌تواند بسیار بیشتر از پیش‌بینی‌های قبلی باشد. سرمایه‌گذاران هوشمند اکنون در حال تنظیم پرتفوی خود با این واقعیت جدید هستند.