چه‌كسي تخم مرغ 9 هزار توماني مي‌خرد؟

بازار مصرف ايران امروز - مانند برخي سنوات گذشته - گرفتار ماجراي تخم مرغي شده است! ماجرايي كه به نظر مي‌رسد در برنامه‌ريزي نامناسب يا غيركامل در همه‌جانبه‌نگري ريشه دارد؛ اتفاقي كه معمولا در كشور ما رخ مي‌نمايد. ماجراهاي سيب‌زميني، پياز، گوجه فرنگي و بسياري از اقلام كشاورزي و مصرفي ديگر را در دست‌كم دو دهه اخير به‌خاطر بياوريد كه به‌طور تناوبي و به‌دليل مشكلاتي كه در زمان توليد يا برنامه‌ريزي توليد و بازار داشته‌اند، با فاصله‌اي چند ماهه خود را در سبد مصرفي خانوار و رقابت قيمت‌ها در اطراف آن نشان داده‌اند.

به گزارش خبرنگار بازرگاني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در حالي قيمت هر كليو تخم مرغ در نيمه دوم سال 1390 مي‌رود دورقمي با مضرب هزار تومان شود كه پيش از اين و در بهار سال گذشته موجي از مشكلات، صنايع مرغ تخم‌گذار را درگير خود كرده بود كه با مسكن‌هاي موقت آن را به تاخير انداختند تا اينكه اضافه‌شدن مشكل ديگري به نام بيماري آنفلوآنزا توليد را بسيار كاهش داد و امروز نتيجه برنامه‌ريزي گذشته، افزايش شديد قيمت است.

* استارت افزايش قيمت از بهار 89

مروري بر خبرها درباره تخم مرغ از بهار 89 تا پاييز 90 نشان مي‌دهد كه به‌دليل مشكلاتي مانند افزايش قيمت‌ نهادهاي توليد و بعد بيماري، ميزان توليد كاهش يافته كه دولت با كاهش تعرفه و عوارض گمركي واردات آن سعي در ايجاد تعادل داشته اما ظاهرا در همين كار هم اختلال‌هايي ايجاد شده و تخم‌مرغ‌ها روز به روز گران‌تر شده‌اند.

وزارت جهاد كشاورزي در اسفند 89 تخم‌مرغ را شانه‌اي سه هزار و 900 تومان عرضه كرد. در همان روزها وزارت بازرگاني از صفر شدن واردات تخم مرغ خبر داد و مسئولان اتحاديه مرغ تخم گذار از فروش شانه‌اي چهار هزار تومان حكايت كردند.

با وجود اين اقدام‌ها اما قيمت تخم مرغ پله پله افزايش يافت و شش ماه بعد از اينكه بخش دولتي تخم مرغ را شانه‌اي چهار هزار تومان عرضه مي‌كرد خود بهاي آن را تا حدود چهار هزار و پانصد تومان بالا آورد و به‌دليل كمبودهايي كه در بازار بود اين قيمت در عرضه متخلفانه خود تا شانه‌اي 9 هزار تومان افزايش يافته، اما مردم همچنان خريدار آن هستند.

رييس ستاد كشوري ترويج مصرف تخم‌مرغ در اين زمنيه اعلام كرده است: به دليل بروز بيماري آنفولآنزاي پرندگان در سال گذشته روزانه با 200 تن كمبود توليد تخم‌مرغ مواجه هستيم كه اين كاهش توليد و عدم توازن در واردات باعث افزايش قيمت محصول در بازار مصرف شده است.

به گفته فرزاد طلاكش در حال حاضر اگر هر شانه تخم‌مرغ شش هزار تومان در اختيار مصرف‌كننده قرار گيرد قيمتي متعادل بوده و گران نيست و با توجه به شرايط فعلي توليد نبايد انتظار قيمت پايين‌تر از اين را داشت.

* نقش گمرك در بالابردن قيمت تخم مرغ

از سويي ديگر و در حالي كه قرار بود تا آذر ماه 90 تعرفه واردات همچنان صفر بماند به گفته دبير انجمن صنفي توليدكنندگان تخم‌مرغ شناسنامه‌دار با توجه به پيش‌بيني كمبود تخم مرغ از اسفندماه سال گذشته تعرفه واردات صفر و مقرر شد اين ميزان تعرفه تا مهر ماه ادامه يابد و از مهر ماه مجدد به 30 درصد افزايش يابد كه توليدكنندگان متضرر نشوند اما در اين ميان ستاد تنظيم بازار وزارت جهاد به اين نتيجه رسيدند كه تا آذر ماه تعرفه واردات صفر باشد. اما گويا گمرك در جريان نبوده و از ابتداي مهرماه تخم مرغ وارد شده به دليل اعمال تعرفه 30 درصدي از سوي گمرك دو هفته در انبارها نگهداري شد.

به اعتقاد طلاكش از اسفند ماه سال گذشته تاكنون حداكثر 30 هزار تن تخم مرغ از كشور تركيه وارد كشور شده و از مهر ماه نيز 10 هزار تن واردات صورت گرفته است.

رييس سازمان دامپزشکي کشور هم با اشاره به وجود برخي مشکلات در واحدهاي توليد مرغ تخم‌گذار خبر داده است كه بيش از 50 درصد ضايعات و آسيب‌هاي واحدهاي مرغ تخم گذار کشور برطرف شده و پيش‌بيني مي‌شود تا پايان سال تمام اين آسيب‌ها جبران شود.

از سويي ديگر وزير صنعت، معدن و تجارت هم در واكنش به بالارفتن بهاي تخم مرغ از اجراي برنامه‌هايي براي كاهش قيمت آن در تهران خبر داد.

به گفته مهدي غضنفري اين وزارتخانه تلاش‌هاي خود را براي كاهش قيمت تخم‌مرغ در بازار آغاز كرده‌ و آثار كاهش قيمت در بازار خود را به زودي نشان خواهد داد.

با اين وجود قيمت‌ تخم مرغ همچنان طلايي مانده است و عجيب اينكه مردم هم همچنان به خريد آن اقدام مي‌كنند. در ايران انگار خلاف رويه‌هاي معمول در ديگر نقاط جهان وقتي جنس يا كالايي گران مي‌شود به خريد بيشتر و بعضا به اهتكار هم روي مي‌آوريم. جاي اين سوال همچنان باقي است كه علاوه بر ضرورت بررسي چرايي ناهماهنگي به‌ظاهر اداري موجود در زمينه واردات تخم مرغ وقتي قيمت تخم مرغ از گوشت مرغ گذر مي‌كند چرا همچنان عطش براي خريد آن در بازار وجود دارد؟ هنوز چند هفته‌اي نگذشته از زماني كه عطش براي خريد در بازار سكه شرايطي به‌وجود آورد كه هر سكه بهار آزادي حدود 80 هزار تومان بيشتر از قيمت وزن طلاي آن ارزش كاذب پيدا كرده بود.