نامه عاشقانه فمنيست‌ها براي فتنه!

درباره‌ «بار زنانه» فتنه‌ سبز و نقش تأثيرگذار فمنيست‌ها در اين حرکت، تحليل‌ها، مصاحبه‌ها و يادداشت‌هاي بسياري در رسانه‌هاي جريان فتنه توليد شده است. اگرچه بيشتر اين مطالب از سوي فعالان فمنيست در ايران و با هدف برجسته‌سازي جريان‌هاي فمنيستي در کشور، مطرح شده اما ماهيت جريان فتنه و حوادث پيش و بعد از انتخابات 88 نيز نشان‌دهنده‌ تأثير نسبي فعاليت‌هاي فمنيست‌هاي ايراني بر اين حوادث است.

نگاه دقيق‌تر به حوادث مرتبط با انتخابات با تمرکز بر نقش حرکت‌هاي فمنيست‌هاي ايراني، به شناخت بهتر هر دو جريان يعني فمنيسم ايراني و فتنه‌ سبز کمک مي‌کند.

يکي از دغدغه‌هاي برخي فمنيست‌ها در ماه‌هاي اخير اين بوده که تمامي ظرفيت فعالان فمنيست در آنچه جنبش سبز مي‌خوانند به خدمت گرفته شده و اين ممکن است به اهداف بلند مدت حرکت فمنيستي يعني ايجاد تحول فرهنگي در جامعه و حرکت قدم به قدم براي تأثيرگذاري بر قوانين، ضربه بزند.

اگر چه پيش از انتخابات برخي از جريان‌هاي فمنيستي ترجيح دادند به جاي حمايت از يک نامزد خاص بر خواسته‌هاي فمنيستي خود به‌وسيله‌ «همگرايي جنبش زنان در انتخابات» تأکيد کنند اما بعد از انتخابات و آغاز اعتراض‌هاي خياباني و اوج گرفتن فتنه‌ سبز، تمامي فمنيست‌ها به صورت فردي يا در قالب ان. جي. او ‌ها يا کمپين‌ها يا انجمن‌ها، از شيرين عبادي به عنوان مشهورترين چهره‌ فمنيست در عرصه‌ بين المللي تا زنان و دختران بدنه‌ جريان فمنيسم در کشور، تمام انرژي خود را که در‌گذشته صرف فعاليت‌هاي فمنيستي مي‌شد، در اين جريان به کار گرفتند.

محتواي سايت‌هاي فعال فمنيستي و ميزان فعاليت‌هاي بين‌المللي و رسانه‌اي و ميداني فمنيست‌ها براي تحت فشار قرار دادن نظام جمهوري اسلامي و تعداد فمنيست‌هايي که در اين جريان‌ها دستگير شده يا به خارج از کشور رفته‌اند، نشان دهنده‌ اين واقعيت است.

«شيرين عبادي» كه جايزه سياسي صلح نوبل در سال 1382 به او داده شد يکي از شاخص‌ترين چهره‌هاي فمنيستي است که در خدمت فتنه‌ سبز قرار گرفت. اساساً انتخاب تعجب برانگيز شيرين عبادي به عنوان وکيل پرونده‌ زنان و کودکان در ايران براي دريافت جايزه‌ جهاني به منظور تقويت جنبش فمنيستي و استفاده از ظرفيت اين جنبش در مقابله با نظام جمهوري اسلامي بود.

«الهه شريف پور»، يکي از فعالان فمنيست خارج از کشور در مصاحبه‌اي، انتخاب شيرين عبادي براي اين جايزه را به منزله‌ پروژکتوري روي جريان جنبش فمنيستي ايران دانست و تصريح کرد که شيرين عبادي را به همين منظور براي نامزدي جايزه‌ صلح نوبل پيشنهاد کرده است. پس از دريافت اين جايزه و دقيقاً در مراسم استقبال از وي در بازگشت به کشور، طرح برگزاري جلسات هم‌انديشي درباره‌ مسائل زنان در منزل شيرين عبادي شکل گرفت و اجرا شد که با فراز و نشيب‌هايي به دوره‌ فعاليت‌هاي شبکه‌اي رسيد. در حال حاضر شيرين عبادي خارج از کشور به سر مي‌برد و عليه نظام فعاليت مي‌كند.

نمونه‌اي از اين فعاليت‌ها به اين شرح است: ‌

شيرين عبادي 16 تير ماه 88 و در اوج آشوب‌هاي خياباني در ديدار با يک مقام محلي ايتاليايي گفت: «اگر پس از مذاکره با ايران به دموکراسي نرسيم، غرب بايد از تحريم عليه نظام استفاده کند.‌» مدتي بعد به نقل از خبرگزاري آسوشيتد پرس در سئول کره جنوبي، ضمن انتقاد شديد از شکنجه‌ سازمان‌يافته در زندان‌هاي ايران از دولت خواست به صداي مردم گوش دهد و تمامي افراد بازداشت شده طي آشوب‌ها را آزاد کند و انتخابات را ابطال کرده و مجدد تحت نظارت سازمان ملل برگزار کند. وي23 مهر 88 در مصاحبه با واشنگتن پست از مقام‌هاي امريکايي مي‌خواهد در مسئله هسته‌اي به ايران اعتماد نکنند و از اوباما مي‌خواهد دوباره درباره‌ نظام ايران اشتباه نکند و دست دوستي دراز نکند.

يک روز پس از راهپيمايي تاريخي 22 بهمن 88 دوباره شيرين عبادي در ميزگرد حقوق بشر در ژنو از ساير کشورها مي‌خواهد ايران را در صورت ادامه‌ نقض حقوق بشر تحريم سياسي کرده و سطح روابط را پايين بياورند.

وي در ادامه‌ همين فعاليت‌ها در دي ماه 89 در مصاحبه با راديو دويچه‌وله‌ آلمان، تحريم هشت مقام ايراني را نقطه‌ عطف تاريخ حقوق بشر در جهان مي‌داند و معتقد است اگر امکان داشت که رهبر و رئيس‌جمهور ايران نيز محاکمه شوند، بسيار خوب بود.

«شادي صدر»، وکيل و روزنامه نگار و فعال در کمپين قانون بدون سنگسار، بنيانگذار ان.‌جي‌.‌او‌ي راهي و از گردانندگان سايت‌هاي «ميدان زنان» و «زنان ايراني» و از رهبران حرکت‌هاي فمنيستي در کشور که اواسط سال 88 بعد از شورش‌هاي انتخاباتي از کشور خارج شد و «پروين اردلان» و «نوشين احمدي خراساني» از فعالان حرکت‌هاي فمنيستي و اعضاي اوليه‌ کمپين يک ميليون امضا، از جمله فمنيست‌هاي فعال در جنبش سبز بوده‌اند که نام آنها در دادخواست مدعي العموم در دادگاه حوادث بعد از انتخابات آمده است.

نوشين احمدي خراساني در يادداشتي که 3‌خرداد 89 در سايت «مدرسه‌ فمنيستي» منتشر شد، بخشي از فعاليت‌هاي زنان فمنيست در حوادث پس از انتخابات را چنين شرح مي‌دهد: «... حرکت «مادران عزادار» که دقيقاً حول عامليتي مبتني بر «خانواده ـ زن» شکل گرفت... از سوي فعالان جنبش زنان آغاز شد.

همچنين حرکت متين و سنجيده‌ «مادران صلح» در حمايت از خانواده‌هاي زندانيان سياسي و ايجاد حلقه‌‌هاي نمادين غيرخشونت‌آميز در راهپيمايي‌ها و ايجاد و بسط گفتمان‌هاي خشونت پرهيز که در ارتباط با جنبش سبز پيش بردند، همگي از سوي فعالان جنبش زنان شکل گرفت.

همين طور نگارش و انتشار نامه‌هاي عاشقانه‌ همسران و دختران زندانيان سياسي نيز کنشي آگاهانه و خلاق بود که آن هم عمدتاً از سوي زنان عمدتاً دين باور به راه افتاد که در جنبش زنان فعال بودند و اکنون از خانواده‌هاي زندانيان سياسي کشور محسوب مي‌شوند.

حرکت «کميته‌ همبستگي زنان عليه خشونت‌هاي اجتماعي» که در جهت بسط گفتمان سازي و تفوق ديدگاه خشونت پرهيزي از همان ابتدا از سوي فعالان جنبش زنان در جامعه‌ مدني ايران مطرح شد و به آرامي گسترش يافت و در زيرپوست جنبش سبز نفوذ کرد.

همچنين حرکت‌هاي اعتراضي براي جلوگيري از اعدام شهروندان يا حرکت‌هايي که حول حمايت از بازداشت‌‌شدگان پس از انتخابات انجام گرفت، (مانند برگزاري مراسم روز تولد زنداني‌ها که اين حرکت‌هاي اعتراضي و سمبليک، اغلب در محوطه‌ مقابل زندان اوين صورت مي‌گرفت) همچنين ديد و بازديدهاي نوروزي از خانواده‌هاي زندانيان سياسي و نظاير اين کنش‌هاي جمعي زنانه که عمدتاً از سوي زنان مدافع حقوق برابر در جنبش سبز اتفاق افتاد.
مي‌خواهم بگويم که بخش مهمي از اين حرکت‌ها و کنش‌هاي درون جنبش سبز اغلب تحت‌عنوان «خانواده‌هاي زندانيان سياسي» پيش رفت که آن هم عمدتاً با تکيه بر سنت‌هاي زنانه و فارغ از ايدئولوژي‌ها و دسته‌بندي‌هاي رايج و به ابتکار و همت زنان فمنيست شکل گرفت و به ديگر نيروهاي اجتماعي نيز تعميم يافت. اين فعاليت‌ها بر نوع حرکت و ادبيات جنبش سبز تأثيري قابل ملاحظه داشته است. اگر از اغراق هميشگي فمنيست‌ها در گستره و ميزان تأثيرگذاري فعاليت‌هايشان در کنار خود بي‌شماربيني فعالان سبز چشمپوشي کنيم، مي‌توان گفت فعالان فمنيست در کشور، بخشي از بار جريان فتنه 88 را بر‌دوش کشيده‌اند.

هدي  فاطمي/ جوان